HindoeïsmeGoden en Godinnen De meeste hindoes geloven in God, de Ene, die de naam Brahman heeft. Maar Hindoes bidden niet zoals de christenen tot God of moslims tot Allah bidden. In plaats daarvan vereren vele hindoes honderden goden, die verschillende kanten van Brahman laten zien. Er zijn echter ook hindoes die geen veelheid aan goden vereren. De hindoe-goden worden vaak afgebeeld met vele hoofden of armen die allemaal een heilig voorwerp vasthouden. Dat zijn symbolen van hun speciale krachten en het aspect dat zij van Braham vertegenwoordigen. De meeste Hindoes kiezen één of enkele favoriete goden, waar ze dan afbeeldingen van in hun huis hebben en die ze vereren. Door contact te leggen met hun favoriete god of goden, streeft een hindoe-gelovige ernaar om het aspect, dat die god of goden vertegenwoordigt, in zich te versterken. Vaak betreft het ook het verlangen naar de oplossing van een probleem, naar materiële welvaart of naar een geliefde. De hindoe-goden vormen met elkaar een vrolijk stel, waar allerlei verhalen over bestaan en prachtige afbeeldingen. Ook worden ze bezongen in allerlei liederen. Hindoe's hebben altijd wel een afbeelding van een of meerdere goden bij zich. Bijvoorbeeld een riksja-rijder heeft in zijn riksja altijd een paar plaatjes van enkele goden, vooral van Ganesha, om hem te beschermen onderweg. In de vele goden en godinnen en ook in de verhalen van het hindoeïsme zijn de archetypen zoals Carl Gustav Jung die heeft beschreven herkenbaar. De goden en godinnen kunnen gezien worden als een symbolische uitdrukkingsvorm van archetypen, die in het collectieve onbewuste aanwezig zijn. Zij kunnen krachten in mensen wakker maken en kunnen fungeren als 'spiegelbeeld' van de aanschouwer. De Hindoe-Drie-Eenheid De belangrijkste drie hindoe-goden zijn Brahma (de schepper), Vishnu (de beschermer) en Shiva (de verwoester). Vishnu en Shiva zijn geliefde goden, veel tempels zijn aan hen gewijd. Ook aan Ganesha, de olifantengod, zijn veel tempels gewijd. Brahma Brahma, de eerste van de hindoe-drie-eenheid, is de schepper van het heelal. Hij wordt afgebeeld met vier hoofden die naar de vier windrichtingen kijken. Hij rijdt op zwanen of zit op een heilige lotusbloem. Zijn vrouw is de godin van kunst en onderwijs Saraswati. Brahma heeft vier handen, waarvan hij er altijd een zegenend opheft. Vishnu Vishnu is de beschermer van het heelal. Hij wordt vaak afgebeeld op een adelaar of slapend op een reuzenslang. Zijn vrouw is Lakshmi, de godin van de schoonheid en rijkdom. Shiva Shiva is de vernietiger van het kwaad in het heelal. Hij heeft een drietand als symbool van de vernietiging. Op zijn voorhoofd draagt hij het derde oog van de kennis. Shiva rijdt op een grote stier, Nandi geheten. De vrouw van Shiva is de godin Parvati.
Soms wordt ook een andere drie-eenheid genoemd, namelijk Shiva, Vishnu en Devi (zie de Engelse tekst hieronder). Vishnu is daarbij zowel creator als vernietiger: hij vernietigt het oude en maakt zo ruimte voor het nieuwe. Rama, Krishna en Radha Rama en Krishna worden in heel India als goden vereerd. Rama (Râma), ook wel Ramachandra of kortweg Ram genoemd, is de held uit het Ramayana, het grote religieuze heldenepos uit India. Hij vertegenwoordigt moed en deugd.
Krishna is wat ondeugender; hij onderhoudt graag contacten met herderinnetjes en verricht graag wonderen. Hij is de sleutelfiguur uit de Bhagavad Gita, een onderdeel van het gedicht Mahabharata. Krishna (Sanskriet voor 'zwart'; ook wel 'een entiteit die anderen naar vervulling leidt') is een van de meest aanbeden goddelijke persoonlijkheden in het hindoeïsme. Als zodanig is Krishna onder meer de hoofdpersoon in de Mahabharata en de Srimad Bhagavatam. In veel hindoeïstische stromingen wordt Krishna beschouwd als een incarnatie van Vishnu (het allesdoordringende aspect van God), in andere als de allerhoogste persoonlijkheid of manifestatie van God.
Krishna en Radha Radha is een godin die vaak als een koeherderin wordt voorgesteld. Krishna en Radha staan hier afgebeeld als verliefd stel. Zij zijn een inspiratiebron voor verhalen, dansen, kunstvoorwerpen en film. Krishna bespeelt daarbij vaak zijn fluit. Radha wordt gezien als de belichaming van "Hladini-Shakti" of goddelijke liefde. In de verhalen is zij de reïncarnatie van Lakshmi.
Shiva met zijn vrouw Parvati en hun zoon Ganesh
Ganesha `Ganesha` of `Ganesh` is de godheid met het olifantenhoofd. 'Ganesha' betekent `intelligentie, goddelijke kennis`. Ganesha is dan ook de god van kennis en wijsheid. Een Ganesha in huis helpt, zo zeggen de Indiërs, om hindernissen weg te nemen, hij ruimt problemen op en hij beschermt als je op reis gaat. Hindoes bidden tot Ganesha voor ze aan iets nieuws beginnen, zoals een nieuwe baan of wanneer ze verhuizen of op reis gaan. Hij rijdt op een muis.
Hanuman Hanuman symboliseert de bhakti (devotie) en is vooral populair in het noorden van India. Hanuman hielp Rama bij de redding van zijn vrouw Sita uit de handen van de demonenkoning Ravana. In De legende van de Lawu wordt verteld hoe een ster van de hemel werd geplukt en veranderde in de aap Hanuman.Devi Devi Devi is de verzamelnaam voor alle godinnen en staat voor het actieve, vrouwelijke principe binnen het Hindoeïsme. Het woord Devi betekent 'godin'. De Devi evolueerde uit het oude concept van moeder en vegetatiegodinnen. Zij wordt meer als een abstract wezen gezien, boven de aarde en de godinnen verheven, maar zij geeft desalniettemin antwoord op de beden van smekelingen. Van haar zijn geen specifieke concrete afbeeldingen, Devi is de som van alle manifestaties van de God-moeder. Van de verschillende verschijningsvormen van Devi zijn wel afbeeldingen, zoals van de vrouwelijk goden Lakshmi, Sarasvati, Durga, Kali. Als moeder van het universum neemt Devi kosmische proporties aan. Ze is één en velen tegelijk. In sommige verschijningsvormen is ze zacht en vriendelijk, in andere vormen is ze dynamisch en wreed. Hierna is een aantal verschijningsvormen van Devi afgebeeld en is hun betekenis weergegeven. Devi is de optelsom van al deze betekenissen.
Lakshmi Shri Lakshmi is de godin
van licht, rijkdom en geluk, en ook van moed, vruchtbaarheid, schoonheid
en liefde.
Sarasvati Sarasvati is de echtgenote van Brahma. Haar naam betekent zachte, sierlijke wateren. Zij wordt in de Vedas beschouwd als moedergodin van de oeroceaan, het vrouwelijk aspect van schepping, de vruchtbaarheid. Zij is te beschouwen als de godin van de creativiteit, van alles dat opborrelt uit de creatieve bron van de scheppende mens. Daarom is zij de godin van muziek en dichtkunst, wijsheid, schrift en literatuur. De godin Saraswati wordt meestal op de woensdag vereerd. Jonge Vrome Hindoes zetten hun muziekinstrumenten, schrijfgerei en studieboeken voor haar beeld om zegeningen te ontvangen voor het komende leerjaar.
Durga Durga (of Doerga) is
de grote hindoe-moedergodin, die de strijd aanbindt met het kwade
om het goede te laten zegevieren. Haar naam betekent "zij die
moeilijk benaderbaar is" of de "ontoegankelijke".
Ze staat symbool voor deugdzaamheid, rechtvaardigheid, ze is beschermster
van het goede tegenover het kwade. Hindoes geloven in de kracht
van moeder Durga, zij is de godin die de morele orde en rechtvaardigheid
in het universum handhaaft, ze is beschermvrouwe van politie en
justitie, ze probeert het lijden uit te bannen en rechtvaardigheid
en recht te laten zegevieren.
Kali Kali is de godin van de tijd, van de dood, van de verandering van het tijdelijke in het eeuwige. Ze ziet er afschrikwekkend uit met opengesperde ogen, uithangende tong die druipt van het bloed en ze heeft vier armen waarin ze wapens vasthoudt en een afgehakt hoofd. Ze draagt een halssnoer waaraan 51 mensenhoofden hangen. Ze is in een danspose afgebeeld en staat met één voet staande op haar neergevallen echtgenoot Shiva. Zij wordt ook wel Kalikamata (zwarte aardmoeder) of Kalaratri (zwarte nacht) genoemd. Kali wordt door onwetenden gezien als een bloeddorstige Godin, een personificatie van het boze. Alles aan haar straalt vernietiging en wreedheid uit. Toch is wordt Kali Mata (Mata=moeder) gezien als een van de Devi Mati, een goddelijke moeder. Dat komt omdat zij, die haar begrijpen, weten dat zij de angst voor de dood wegneemt. Kali betekent zowel verleden als toekomst. De tijd overwint alles, laat alles weer terugkeren tot hun oorsprong. En die oorsprong is God. Kali brengt je terug naar God. Kali symboliseert niet alleen dood, Kali helpt je de angst voor de dood overwinnen. Daarom is Kali voor haar aanbidders geen afschrikwekkende maar liefdevolle verschijning. Zij helpt om de gelovige te verlossen uit de cyclus van wedergeboorten die hem steeds dwingen opnieuw te leven en te moeten lijden. Alleen door zich volledig van de bindingen aan het materiele te onthechten, het leven te verzaken, kan men een toestand van gelukzaligheid bereiken. Om God te realiseren moeten wij de hechting aan dit bestaan verzaken. Om de toestand van het onbepaalde te bereiken moeten wij het bepaalde met zijn inherente beperkingen durven loslaten. Kali is een van de drie vrouwen van Shiva. De manier waarop Shiva, Durga, Kali vernietigen is niet die van destructie die veel mensen denken. Zij vernietigen hun vijanden door ze terug te laten keren tot de baarmoeder. Dat is wat dood is, een omgekeerde geboorte. Uit het Goddelijke zijn wij ontstaan en naar het Goddelijke moeten wij terugkeren. Dat is wat Shiva, Kali en ook Durga doen, zij laten de mens terugkeren naar het Goddelijke, niet door vernietiging maar door realisatie, bewustmaking. Heilige boeken en verhalen De hindoes hebben veel verschillende heilige teksten. Voordat deze werden opgeschreven, werden ze lange tijd mondeling doorgegeven. De taal die de mensen gebruikten was Sanskriet, de taal van het Arische volk. Sanskriet is de heilige taal van India, en wordt vandaag nog bestudeerd, al wordt het niet meer gesproken. De oudste heilige teksten zijn vier verzamelingen lofzangen, gebeden, regels voor rituelen en offers en spreuken: de Veda’s. Deze werden door de Ariërs ongeveer 3500 jaar geleden verzameld. Het oudst en bekendst is de Rig Veda. Het is nog steeds een belangrijk heilig boek van de Hindoes. Het bevat meer dan duizend lofzangen over de oude goden en godinnen.
|