Door zo'n klein gaatje wordt binnenin het doosje of blikje een afbeelding op de wand tegenover het gaatje verkregen.

Dat beeld is nooit helemaal scherp, omdat de lichtstralen niet gebundeld worden door een lens.

Zoveel kleiner het gaatje, zoveel scherper het beeld.
Echter: je kunt niet eindeloos doorgaan met het kleiner maken van het gaatje. Zodra de diameter van het gaatje min of meer gelijk is geworden aan de golflengte van het licht verdwijnt alle beeldvorming.

Een andere factor die de beeldscherpte grotendeels bepaalt is de afstand van het gevormde beeld in het blikje of doosje tot het gaatje.

Een laatste beperkende factor is de helderheid van het beeld: Zoveel kleiner het gaatje, zoveel lichtzwakker (donkerder) het gevormde beeld.

Het is dus zaak een optimum te vinden voor de combinatie scherpte en helderheid en gewenste beeldafstand. Dit in verhouding tot de mogelijkheden van het te gebruiken lichtgevoelig materiaal.

Omdat we de verhouding beeldafstand/diameter gaatje kunnen zien als diafragmagetal, kunnen we ook wel wat rekenen aan de optimalisering van de pinholecamera.

Arend J. Kenter heeft hiervoor een grafiek en tabellen ontwikkeld, die bij goed gebruik leiden tot uitzonderlijke resultaten.

Op een door Arend J. Kenter gehouden expositie van dec.1998 tot april 1999 in het Citypastoraat van Enschede heeft een groot aantal bezoekers dit vastgesteld.
(Ook in het dagblad De Twentsche Courant Tubantia dd 17 dec. 1998 is hieraan veel aandacht besteed).

Door de typische (on)scherpte te combineren met enigszins statische onderwerpen, krijgen pinholefoto's een fascinerende uitstraling en lijkt het in veel gevallen of het foto's zijn die ca. 1850 (allereerste begintijd van de fotografie!) zijn gemaakt.

Dit effect wordt nog eens extra versterkt door zwart/wit opnamen te maken en deze op speciaal barietpapier in een sepia-tint te "tonen".

"Tonen" is het omkleuren van zwart-wit foto's naar een gekleurde verbinding, meestal bruin tot roodachtig, maar ook bijvoorbeeld naar blauwe tinten. Klik hier voor enkele recepten.

Wat aan pinholefoto's vaak direkt opvalt is het afwezig zijn van beweging.

Door de benodigde lange belichtingstijden van vaak ettelijke seconden, zal alles wat zich tijdens de opname beweegt niet op de afbeelding verschijnen!

Een zeer spannende en creatieve vorm van fotograferen.

Voor meer inlichtingen en het boekje

PINHOLE-FOTOGRAFIE Een oefening in kijken Arend J. Kenter

kunt u contact opnemen met Arend J. Kenter Fotograaf.

NIEUW: Sinds kort is er ook een zeer volledige powerpoint presentatie (80 dia's) op CD-ROM over pinhole-fotografie leverbaar. Samen met het boekje vormt deze presentatie een volledige handleiding voor workshops e.d.!!

Een indruk van deze presentatie (15 dia's) kunt u krijgen door hierop te klikken.
De animaties zoals die zijn opgenomen in de presentatie op CD-ROM worden niet getoond in deze verkorte web-versie.

Het op deze website vermeld boekje over pinholefotografie behandelt deze vorm van fotografie van lichtstraal tot foto.
Het gaat in op de beeldvorming, waarom het beeld nooit helemaal scherp te krijgen is en hoe je het beeld desondanks toch zo scherp mogelijk kunt krijgen. Dat heeft alles te maken met de verhouding beeldafstand en diameter gaatje en de juiste belichting.
Er wordt een uitleg gegeven hoe bij pinholecamera's gerekend kan worden aan diafragma's en belichtingstijden en hoe je rekening moet houden met verlengingsfactoren bij het belichten. De tabellen geven de verhoudingen weer tussen diameter gaatje en beeldafstand, alsook in combinatie met filmgevoeligheid en lichtomstandigheden. Er is uitgegaan van zo goed mogelijk kunnen fotograferen met pinholecamera's buiten zonder gebruik te maken van hulpmiddelen als belichtingmeters e.d. Voor wie dat wel wil is een hoofdstukje gewijd aan het gebruik maken van belichtingsmeters in "normale" camera's.
Doordat het boekje eigenlijk als een leidraad voor workshops e.d. is opgezet, is ook aandacht geschonken aan "wat de camera ziet", om bij het maken van de opname al een zo goed mogelijk beeld te hebben van de uiteindelijke opname. Er staan veel praktische tips in, zowel wat betreft het maken van een pinhole camera als het maken van het gaatje en de omgang met de camera.
Het boekje is in A5 formaat.

Lezingen/workshops over pinholefotografie zijn o.a. gegeven op:

Openbare Regionale Scholengemeenschap "Lek en Linge" te Culemborg

Universiteit Twente (studentenvereniging Daedalus industrieel ontwerpen)

De pinholefotografie is voor ons een hobby binnen de fotografie en verschaft een bijzonder goede mogelijkheid tot visuele training in de omgang met beeldinhoud, compositie, helderheid en contrast.