Veel mensen zijn er van overtuigd dat melkcomsumptie een must is voor een goede gezondheid. Velen kennen de slogan 'Melk is goed voor elk', maar hoevelen beseffen dat het hier gaat om een reclameslogan van het zuivelbureau, met als hoofddoel het bevorderen; niet van uw gezondheid, maar van hun verkoop?

Hoewel de slogan van de reclamecodecommissie niet meer gebruikt mag worden beseffen weinig mensen dat er geen voedingsbehoefte aan zuivelproducten is. Er is zelfs sprake van ernstige problemen die het gevolg kunnen zijn van de proteïnen, het suiker, het vet en de contaminaties in zuivelproducten, en met de ontoereikendheid van koemelk voor de voeding van de peuters.

Is Melk wel zo gezond voor elk?

Overmatig melkgebruik belast het immuunsysteem, waardoor de afweer tegen ziekteverwekkers afneemt. De overmaat aan eiwitten uit de melk wordt afgezet in de wanden van de bloedvaten, hetgeen bijdraagt aan het ontstaan van hoge bloeddruk en verdikking van het lymfevocht veroorzaakt; daardoor ontstaat lymfestuwing en kan het lichaam niet goed ontgift en ontzuurd worden. Naast ongewenste symptomen als diaree, winderigheid en opgeblazenheid stellen melkdrinkers zich ook bloot aan het risico op het ontwikkelen van andere chronische ziekten en kwalen door Lactose intolerantie (doordat men geen enzymen heeft die de melksuikerlactose verwerken).

Sterke Botten zonder melk?

Als je denkt dat kinderen melk nodig hebben om sterke botten te vormen (of ouderen om ontkalking tegen te gaan), is het hoog tijd voor een "second opinion". In plaats van een beschermend effect door melkconsumptie blijkt het zelfs zo dat diegenen die drie glazen melk per dag dronken méér breuken hadden dan diegenen die zelden melk dronken. Bovendien bevat melk zowel dierlijke eiwitten als calcium. Om dierlijke eiwitten te kunnen verteren heeft het lichaam calcium nodig. Er zit in melk echter precies genoeg calcium om die dierlijke eiwitten daarvan te kunnen verteren. Bovendien is calcium is slechts één van de vele factoren die het bot beïnvloeden. Andere factoren die het bot beïnvloeden zijn onder meer hormonen, fosfor, boor, oefening, roken, alcohol, en medicijnen.

Wat wel bevordelijk is voor sterke botten is lichaamsbeweging, zonlicht, en een dieet dat rijk is aan fruit en groenten. Calcium kan op een gezonde manier gehaald worden uit versterkende sappen, ontbijtgranen, sojamelk, groenten en bonen, waarbij men geen last heeft van de problemen die voortvloeien uit de melkconsumptie.

Calcium

Andere belangrijke bronnen van calcium; groenten, gedroogd of vers fruit, volle granen, oliehoudende zaden en peulvruchten bevatten heel wat calcium. Broccoli. groene kool, spinazie, waterkers, gedroogde vijgen, amandelen, hazelnoten, bepaalde algen, sesam en lijnzaad zijn uitzonderlijk rijk aan calcium. Laten we vooral niet vergeten dat calcium in het metabolisme slechts goed kan functioneren in combinatie met magnesium en fosfor en dat in een optimale verhouding van 2 op 1. Groente, fruit en granen zijn tevens foliumzuurrijke producten.

Vervangende dranken zijn er op basis van soja en/of granen. Ze lijken op melk, maar zijn cholesterolvrij, Licht en makkelijk te verteren.

Door de o.a. de inname van natrium (zout) en van dierlijke eiwitten in de voeding te verlagen zal men -op een veel gezondere manier- de calciumbalans positief kunnen beïnvloeden. Andere factoren die het bot beïnvloeden zijn onder meer hormonen, fosfor, boor, oefening, roken, alcohol, en medicijnen.

Diverse studies hebben uitgewezen dat zuivelconsumptie geen enkele invloed hebben op de sterkte van botten, maar wel bijdraagt tot zwaarlijvigheid, oor infecties, constipatie, ademhalingsproblemen, hartziekten en diverse vormen van kanker. Verschillende rapporten leggen zelfs een verband tussen insuline-afhankelijke diabetes en een bepaalde proteïne in zuivelproducten. Deze vorm van diabetes begint gewoonlijk in de kindertijd. Het is een van de belangrijkste oorzaken van blindheid en draagt bij tot hartziekte, nierbeschadiging, en amputaties als gevolg van zwakke circulatie. Bovendien lijken voedselallergieën ook een vrij algemeen gevolg te zijn van de consumptie van koemelk, vooral bij kinderen.

Bijwerkingen bij baby's

Melk en zuivelproducten zijn niet nodig in een dieet en kunnen dus zelfs schadelijk zijn voor de gezondheid. Volle koemelk zou zeker niet gegeven mogen worden aan peuters onder de leeftijd van een jaar. 1 a 2 % van de pasgeborenen heeft last van koemelkeiwitallergie. Ook kolieken zijn een bijkomende zorg bij melkconsumptie. Eén op de vijf baby's lijdt onder kolieken. Vrouwen die borstvoeding geven kunnen ook baby’s met kolieken hebben als zij zelf koemelk consumeren. De antilichamen van de koe komen dan via de bloedsomloop van de vrouw terecht in haar borstmelk terecht en worden zo doorgegeven aan de baby. Bovendien zijn producten van koemelk zeer laag aan ijzer. Als ze een hoofdbestanddeel worden van het dieet, is een ijzertekort waarschijnlijk. Tevens is het vitamine D gehalte (toxisch bij overdosis) van melk slecht geregeld.

Zuivelproducten bieden velen nog steeds een vals gevoel van veiligheid. Een aanzienlijke hoeveelheid wetenschappelijk bewijs doet namelijk grote zorgen rijzen over gezondheidsrisico's die aan consumptie verbonden zijn. Koemelk wordt gezien als een goedkope bron van eiwitten, vitamines en mineralen (vooral calcium en fosfor, maar geen magnesium!). Daarnaast is koemelk rijk aan verzadigde vetten, maar arm aan het essentiële vetzuur linoleic zuur. Melkproteïnen behoren tot de meest voorkomende oorzaken van voedselallergieën, waarbij de oorzaak van de symptomen (o.a. eczeem, langurige verkoudheid) vaak gedurende lange tijd niet wordt herkend.

Naast rauwe melk en zachte rauwmelkse kaassoorten zijn,(naast rauw vlees,rauwe vis en rauwe groente) vooral een besmettingsbron van de bacterie listeria monocytogenes, een bacterie die listeriose, een voedselvergiftiging, kan veroorzaken. Gezonde volwassenen krijgen meestal weinig klachten als ze besmet raken met listeria. Voor mensen met een verzwakt afweersysteem en voor ongeboren kinderen en zuigelingen kan listeria wel gevaarlijk zijn.

Bijkomende Bestanddelen

Net zoals de kwaliteit van de borstvoeding afhankelijk is van het voedingspatroon, is de kaliteit en smaak van de koe- en geitenmelk afhankelijk van hun menu. Op de biologische boerderij krijgen de beesten 's winters een uitgebalanceerd menu van o.m. gedroogd gras en hooi en knabbelen 's zomers gras, kruiden, twijgen en bloemen. Bovendien wordt er geen gebruik gemaakt van kunstmest of overbemesting, geen chemicaliën op het land en geen enkel groei stimulerend middel in het veevoer.

Helaas zijn bij zuivelprodukten die niet afkomstig zijn van biologische (dynamische) boerderijen pesticiden en medicijnen veel voorkomende bestanddelen van zuivelproducten. De melkvetten bevatten in vet oplosbare gifstoffen zoals PCB's, DDT, dioxines, e.d. Om de melkproductie te verhogen worden veelvuldig synthetische hormonen zoals rBGH (recombinant bovine growth hormone) gebruikt. Ontstekingen van de melkklieren zij het gevolg van het produceren van onnatuurlijk grote hoeveelheden melk. De behandeling daarvoor bestaat uit het gebruik van antibiotica. Sporen daarvan en van hormonen werden gevonden in stalen van melk en van andere zuivelproducten. Deze stoffen worden opgeslagen in het lichaam.

Lactose-intolerantie

Veel mensen, in het bijzonder mensen van Aziatische en Afrikaanse afkomst, zijn niet in staat om lactose (melksuiker, hoofdbestanddeel van de koolhydraten van de melk, dat zorgt voor de zoete smaak van melk) te verteren. Het resultaat daarvan is diaree en lucht. Voor diegenen die lactose kunnen verteren, zijn de resulterende producten twee eenvoudige suikers: glucose en galactose. Wanneer de consumptie van zuivelproducten groter is dan de capaciteit van de enzymen om galactose af te breken, zal de galactose zich opstapelen in het bloed. Zuigelingen hebben actieve enzymen die de galactose afbreken. Naarmate we ouder worden, verliezen we veel van deze capaciteit. Sommige vrouwen hebben zeer lage niveaus van deze enzymen en wanneer zij regelmatig zuivelproducten eten, kan hun risico op eierstokkanker drie keer zo hoog zijn als dat van andere vrouwen. Borstkanker en prostaatkanker zijn ook in verband gebracht met de consumptie van zuivelproducten, en zijn waarschijnlijk gerelateerd, ten minste gedeelteljk, aan een stijging van een verbinding die men insulineachtige groeifactor noemt (IGF).

Koemelk-intollerantie en de berichten rond BSE (de gekke koeienziekte) zijn o.a. redenen waarom men tegenwoordig voor geitenmelk kiest. Wat voedingsstoffen betreft lijkt geitenmelk veel op koemelk, maar het bevat nauwelijks foliumzuur. Geitenmelk is echter niet geschikt bij een koemelk-eiwitalergie omdat een deel van het eiwit in geitenmelk erg op dat in koemelk lijkt, wordt bij een koemelk-eiwitallergie ook geen geitenmelk verdragen.

De enige efficiënte behandeling van lactose intolerantie en (koe)eiwit-allergie is alle zuivelprodukten uit de voeding te weren.

Wanneer men over melk spreekt, bedoelt men daar bijna altijd koemelk mee, de voeding die perfect is aangepast aan de behoefte van kalfjes. Net zo natuurlijk en uitgebalanseerd als het geven van borstvoeding aan onze kinderen. En als het aan de natuur lag, bleef het daar ook bij!!!