Zen tuinkunst

Zen-tuinkunst( in het japans:"Karesansui", engels:"dry-landscape") is een sterk op de natuur gerichte kunstvorm. Deze vorm van tuinkunst heeft enkele esthetische kenmerken welke deels uit de Zen traditie maar voor een belangrijk ander deel een Japanse traditie hebben. Deze kenmerken zijn dan:

1      Zelfreferentie

Hiermee wordt dan bedoeld dat de tuin de natuur zelve uitbeeld. Dus de natuur beeldt de natuur uit.
Zand bootst de woestijn na , een rotsblok een eiland of berg.


Een steen doet aan een berg denken of omgekeerd. Berg en steen zijn in feite hetzelfde,
want van het zelfde materiaal, maar verschillend van grootte. Een verwijzing naar zichzelf (self-reference)
Een ander bekend voorbeeld zijn de bonsai-bomen welke hun volwassen soortgenoten uitbeelden. In de Europese tuinkunst wordt dit niet gedaan: een italiaanse tuin kan een geometrisch patroon of een romantisch idee nabootsen of oproepen.

2     Stilte en leegte

Beide bepalen de atmosfeer in de tuin. Als voorbeeld kan dan weer de rotstuin genomen worden: de vlakte van kiezel met daarin enkele rotsblokken.Deze rotsblokken accentueren door hun onderlinge verhoudingen de stilte en leegte in de tuin. Door het kijken naar deze stilte wordt het ervaren van stilte in jezelf eenvoudiger: In Zen termen wordt dan bedoeld met leegte dat je probeert er geen vooringenomen ideeen er op na te houden , maar dat je openstaat voor de indrukken vanuit de natuur.

3     Asymetrie en eenvoud

Zen (rots)tuinen worden asymetrisch ingericht: In een rotstuin bijvoorbeeld zijn de rotsen sterk asymetrisch geplaatst : hun onderlinge afstand en de afstand tot de overige afmetingen van de tuin versterken de leegte.

4     Toeval en Intuitie

Deze beide spelen een centrale rol: een toevallig gevonden steen of tak wordt bewonderd om de vorm. Volgens Zen filosofie kan intuitie pas dan een kans krijgen wanneer de toeschouwer leegte ervaart, dus wanneer bestaande ideeen uit zijn gedachten verdwenen zijn door een proces dat bestaat uit verinnerlijking. Toeval speelt een belangrijke rol: toevallig gevonden stenen/takken worden in een landschap op genomen.

5     natuurlijk en ecologisch

Inrichting geschied volgens het ecologisch principe: er moet een ecologisch evenwicht heersen.
De gebruikte materialen zijn van natuurlijke oorsprong.

6     de natuur is de inspiratiebron

Natuur zelve is de inspiratiebron voor de in te richen tuinen, dus niet
menselijke begrippen als liefde (romantiek). Om deze reden worden ornamenten af gewezen

Kijk verder bij