Als je verteld dat je weer naar Roemenië bent geweest, is meestal de eerste vraag “hebben ze daar dan nog steeds hulp nodig” of “gaat het dan nog niet beter”, of een andere vraag afhankelijk van het laatste nieuws.

Het is altijd weer moeilijk goed uit te leggen, eigenlijk moet je het zien en meemaken. Ik kan je garanderen dat er veel gebeurd, zowel vanuit de inwoners in dit mooie land maar ook door vele mensen en hulporganisaties vanuit andere landen. Maar de contrasten zijn en blijven groot en sterk. De verschillen in een stad en dorp zijn groot en uiteraard ook tussen de dorpen en steden onderling.

Als je het aan de bewoners van het land zelf vraagt krijg je als antwoord dat het niet goed gaat. Met name veel politiek geruzie, corruptie, elkaar de hand boven het hoofd houden zijn zaken die je veel tegen komt. Alles is veel te duur en er is een grote werkeloosheid. Je kan dat ook bijna dagelijks meemaken. Een wereld op zich.

Boekarest is ver weg van de mensen uit het dorp. Hoe verder weg van die stad hoe beter het is, dat geldt zeker ook daar!

Toch zie je [gelukkig] steeds meer, vooral binnen de kleinere dorpen dat zaken georganiseerd worden voor zieken, ouderen, maar ook voor scholing en opvang van de jongere kinderen. Het opzetten van projecten ontstaat aan de bron, vaak binnen kleine groepen mensen, soms in scholen, soms in kerken. Als er een bedrijfje in het dorp is, een schoenfabriek, een glasfabriek of naai-atelier dan is er over het algemeen geen probleem met de werkvoorziening. Meestal zie je dan wel dat de vrouwen werken in het bedrijfje en de mannen kunnen werkzaamheden uitvoeren op het land.                     

Je moet wel naar de mensen willen luisteren. Vooral jonge mensen komen met ideeën op alle gebied. Soms mag en kan je helpen, soms kan je advies geven.

In een aantal gevallen kan je helpen met wat geldelijke steun, maar soms is het tonen van belangstelling al voldoende. Soms om een boodschap door te geven, soms het geven van kleding en schoeisel, of gewoon zelf even de handen uit de mouwen steken.

Andere zaken, eerste hulp materialen, verbandmiddelen worden wel geboden, maar kunnen niet zondermeer worden meegenomen. Daar moet je heel voorzichtig mee blijven.

Inmiddels mag ik al heel wat jaren naar Roemenië reizen. Om iets te delen, van jezelf en van dingen je mee krijgt. Steeds weer denk ik “ nu kan ik het wel aan, maar steeds weer wordt je geconfronteerd met onmacht en soms onwerkelijke situaties. Zo dicht bij huis, nog geen twee duizend kilometer bij ons allen vandaan. Je mag en kan daar niet aan wennen ..

Dit jaar ging de voorbereiding, door ziekten en allerlei andere omstandigheden niet van een leien dakje. Tot een week voordat we zouden vertrekken was niet bekend met wie we de reis zouden maken. Het is toch gelukt en niet alleen door onze inspanningen.. We vertrokken met een groep mensen, die elkaar niet kenden. Je gaat twaalf dagen op reis en maak elkaar 24 uur per dag mee onder alle omstandigheden. Wij, Anja, Janne-Marie, Pieter en ondergetekende hebben een mooie reis gehad, bijzonder inspannend, vermoeiend, liefde vol en bewogen. Het was opnieuw een bijzondere reis, waarbij echte vriendschap mocht ontstaan.

Vele bezoeken hebben we gebracht op plaatsen waar je eigenlijk niet op een normale manier kan komen. Vreselijk slechte onverharde wegen, bijna onbegaanbaar. Deze keer werden ook wij nog geconfronteerd met regen, sneeuw, zon maar ook zeer sterke wind die delen van dorpen verwoesten.

De winter is dit seizoen streng en lang geweest. Ruim vier maanden lag de temperatuur beneden de -10 graden en gemiddeld lag er z’n 50 - 100 cm sneeuw. Toen de dooi intrad, begin maart, heeft het twee weken geregend. Dat was ongeveer totdat wij kwamen. De ravage op het land en de wegen is enorm. Soms vindt je geen asfalt meer tussen de gaten in het wegdek door opvriezen of zijn delen van de weg verzakt of geheel verdwenen. Voor herstel is niet of nauwelijks geld. Het zal nog lang duren voordat e.e.a. weer een beetje in orde is. Dan zal het wel weer winter zijn.

 

De dalen lopen vol met water en modder wat van de berghellingen stroomt. De wegen en huizen worden zwaar beschadigd of lopen onder. Veel traditionele huizen zijn gebouwd met leem en stro. Als die huizen maar voor een klein deel onder water komen te staan storten ze bijna vanzelf in. Een troosteloze situatie. Een gelijksoortige situatie heeft zich voorgedaan in de Oekraïne vorig jaar. Wat je dan ziet is dat mensen, die niets hebben, juist anderen willen helpen. Daar slaan ze zich niet voor op de borst ze handelen gewoon en schenken datgene wat ze nog hebben weer aan die anderen met een nog grotere nood. Dat wetende maakt het dus niet uit waar je hulp biedt, het komt altijd goed terecht. Misschien, ik weet het bijna wel zeker, kunnen we daar nog heel veel van leren.

Nog een kort verhaal waarom een planning niet kon worden gerealiseerd. De passage bij de Roemeense grens is altijd onzeker en geeft vaak problemen. Je weet alleen van te voren nooit wat er zich zal voordoen. Deze keer verlieten we Hongarije snel en soepel. Binnen tien minuten waren we het land uit en stonden we op Roemeens grondgebied. Hier kregen we eveneens snel en soepel vier gratis visa, wat een fors  voordeel betekende. Bij de Zoll of VAM [de goederen invoer] werd verteld dat we niet de juiste papieren hadden, die moesten dus nog “even” opnieuw gereed gemaakt worden. Na een uurtje was alles in orde [kosten ...tig DM]. Er werd ook nog even bij verteld dat we dan morgen, de maandag voor ons, nog wel even langs de custom-office moesten in Baie Mare. Een formaliteit, maar wel noodzakelijk. De goederen moesten daar ingeklaard worden. Dat was de wet en naar de wet moet je handelen en die hoor je te kennen. En dat geldt ook voor jullie werd ons, in niet te vertalen bewoordingen, verteld. Het was maar een formaliteit, even een handtekening ophalen en wegwezen. Voor ons was dat wel veel kilometers omrijden en een geheel aangepast reisschema en nieuwe aangepaste afspraken, met de mensen die we zouden ontmoeten.