Klassenwerk - excursies

ANW.NU

Excursie naar een wormenkwekerij

Alle Tweede Fase vakken kennen het zogenaamde handelingsdeel.
Een opdracht waarbij de leerling een activiteit ontplooit en daar over bericht. Voor de invulling zijn diverse mogelijkheden denkbaar.
Dit jaar hebben wij gekozen voor een excursie dicht bij huis. In de buurt van elke school staan bedrijven waar een bezoek meer dan de moeite waard kan blijken te zijn. Voordeel van de korte afstand is natuurlijk de eenvoud van organisatie.

In Castricum heeft 4 VWO een bezoek gebracht aan Tardy Vermicultures B.V. Dit bedrijf ontwikkelt in samenwerking met enkele andere bedrijven een Natuursysteem voor Ecocentrisch Groenbeheer. Hieronder verstaat men een versnelde methode voor omzetting van gemeentelijk groen- en perk-afval in combinatie met het kweken van geschikte wormsoorten. De wormen produceren uit de gecomposteerde grond een uitstekende humus die wordt ingezet bij kas-tuinbouwbedrijven.

Tardy Vermicultures B.V.
Heemstederweg 4 1902 RP Castricum

Voor ANW een prima aanknopingspunt bij de onderwerpen Biosfeer en Materie. Recycling en kringloop van elementen komen uitgebreid aan de orde. Enkele vragen die leerlingen kunnen beantwoorden:

Het bedrijf is in Nederland enig in zijn soort. Hoe ontwikkel je als ondernemer de benodigde kennis?
Welke processen vinden plaats bij de omzetting van het groenafval?
Hoe worden de wormen gekweekt?
Welke functie hebben de wormen?
Wie zijn de afnemers van de producten?
Is je beeld over wormen na dit bezoek veranderd?

Op weg naar de wormpjes.
Afgelopen maandag 20 maart gingen we weer eens met de klas op excursie. Dit keer niet naar een of ander saai museum, maar naar Europa's grootste Wormenkwekerij Tardy Vermicultures B.V., gelegen in Castricum. Na slechts vijf minuten fietsen kwamen we aan en werden we vriendelijk ontvangen door de "gids" en oprichter van het bedrijf, de heer J.Tardy. Hij was de man die ons het een en ander over zijn bedrijf zou gaan vertellen .Bij enkelen was de angst inmiddels in het lijf gekropen voor de eerste echte ontmoeting met de wormen.

Het eerste gedeelte van de wormenrondleiding vond buiten plaats. Met behulp van grote machines werden composthopen, met daarin grof plantaardig materiaal afgebroken tot een vrije koolstof en zogenoemde nutriënten. Deze afbraak is mogelijk onder invloed van o.a. straalschimmels, die in hun stofwisseling veel warmte produceren. De temperatuur in de composthopen ligt dan ook rond de 70°C. Om te voorkomen dat de temperatuur niet hoger dan 70°C komt, moet het organische materiaal steeds worden gekeerd. Het resultaat van deze thermofiele fase is het zogenaamde wormenvoer, natuurlijke koolstof en nutriënten.

schimmels nuttigen gevangen aaltjes

In stap 2 van dit proces, dat in grote pakhuizen plaatsvindt, worden de vrije koolstof, nutriënten en bodemdeeltjes omgevormd tot humus, Hierbij wordt een speciaal geselecteerde soort worm ingezet. Deze wormen eten het wormenvoer, verteren het en scheiden het als wormenhumus uit. Deze wormenhumus is rijk aan enzymen en nuttige bacteriën en heeft een sterk bodem- en plantenleven voedende werking. Bovendien is de humus snel opneembaar. Wormenhumus is daarmee niet alleen een krachtige en duurzame voeding voor het opkweken van kwetsbaar zaai- en pootgoed, maar ook voor het uitvoeren van reparatiebemesting op door kunstmest verbrandde gronden. Daarbij moet wel altijd wormenvoer worden toegediend, om te voorkomen dat vitaal bodemleven door gebrek aan voeding naar aangrenzende percelen uitwijkt. De voordelen van een vitale bodem zijn o.a. dat de bodem door weinig onkruiden en een lage ziektedruk gekenmerkt wordt. In dit bedrijf zijn zo'n 1 a 2 miljoen wormen "actief'.

Op de vraag hoe hij er toe heeft besloten dit bedrijf op te zetten, antwoordde hij dat hij eerst werkzaam was in de techniek en eigenlijk bij toeval door middel van een soort beroepentest in de agrarische sector gekomen is. Hij heeft uiteindelijk, met enige moeite Tardy Vermicultures B.V. weten op te zetten, terwijl hij toch eerst maar weinig tot helemaal niks van wormen afwist. Over de precieze benodigde opleiding tot wormenkweker liet hij zich niet zo uit.

Na het bedanken van de heer Tardy en een afscheid van de wormen kwam er na een uurtje een einde aan een toch wel interessante en leuke rondleiding. Toch is het jammer dat we uiteindelijk de kans niet gekregen hebben om een worm door midden te snijden of te hakken om te kijken of een van de twee overgebleven lichaamsdelen zelfstandig verder zou kunnen leven ….

Wieke Baart

wbtuk®productions

De 'wormenkwekerij'

Op woensdag 20 maart '00 ging klas V41 naar de 'wormenkwekerij', Tardy Vermicultures BV genaamd, te Castricum. We werden hartelijk ontvangen door de heer Tardy. Hij vertelde dat hij eerst techneut was en fabrieken ontwierp. Zo heeft hij delen van de Hoogovens gedaan. Dit vond hij op een gegeven moment niet leuk meer en besloot een beroepskeuzetest te doen. Hier kwam uit dat hij iets moest gaan doen met klein-agrarisch. Voor hem was het een uitdaging om een nieuw bedrijf op te zetten. Je moet er wel veel geld en tijd instoppen en het is een risico, omdat het om een bedrijf gaat wat niet veel voorkwam/voorkomt, maar nu gaat het goed en Tardy heeft veel vertrouwen in de toekomst van zijn bedrijf.
Het gebied, waarin ze werken is het gebied (de driehoek) tussen Alkmaar, Zaandam en IJmuiden. Hierdoor zijn ze het grootste bedrijf in hun 'soort' van Europa.
Er wordt veel plantsoengroen naar het bedrijf gebracht van omringende gemeenten in de regio. Het groen (uit plantsoenen, bossen e.d.) wordt vermalen met een machine. Het nut van dit proces is dat de sterke vezels van hout overblijven waaraan zich micro-organismen gaan vasthechten. Door dit te mengen met gras ontstaat een betere grond.
De grond, houtsresten (koolstof) en gras wordt door de micro-organismen omgezet in een reactie waarbij warmte ontstaat (70 graden.) Door deze hitte is er in deze grond geen leven mogelijk. Zo kunnen wormen bijvoorbeeld niet leven in een temperatuur boven de 30 graden.

De hopen met 'hete' grond moeten regelmatig verplaatst worden. Dit moet gebeuren om twee redenen, ten eerste wordt de temperatuur anders te hoog in de hoop en ten tweede komt er een betere menging tussen de grond, houtresten en het gras. Dit duurt 8 maanden, terwijl in de natuur over dit proces twee jaar wordt gedaan. Los van het proces van het verbeteren van de grond kweekt het bedrijf ook wormen. De wormen worden in op elkaar gestapelde bakken gehouden. Daar zitten ze in aarde, want wormen kunnen niet tegen licht, dan hebben ze het gevoel dat ze gepakt worden door een vogel, daarom gaan ze heel erg kronkelen als je ze oppakt en blootstelt aan zonlicht Wormen zijn in de band vrouwelijk en in de kop mannelijk. Maar de worm kan zichzelf niet bevruchten. Zodra er eitjes zijn gelegd worden deze in aparte bakken gedaan.
De wormen worden voor verschillende doelen gebruikt. Zo worden ze gebruikt om de grond te verbeteren, omdat ze groenafval vormen. Dit is bijvoorbeeld goed voor de tuinbouw, doordat de grond vruchtbaar wordt gemaakt en de grondstructuur wordt verbeterd. Verder worden ze verwerkt in cosmetica (make-up).
En ook worden ze in Amerika gebruikt om te verwerken in hamburgers! Dit is goed voor sporters. Ook worden ze nog steeds gebruikt voor de visserij.

Jelle van Leeuwen

Wat zegt de Encyclopedie over bodemfauna:

Bodemfauna, de in de 10-25 cm dikke bovenlaag van in de bodem levende dieren, die daarin schuilplaats en voeding vinden. Men rekent hiertoe eencelligen (tot 100.000 per gram grond) en van de dieren (tot 94.000 per m2 weide): mijten, springstaarten, regenwormen, slakken, spinnen, kevers en insectenlarven. De kleine dieren bewegen zich door spleten en ruimten in de grond.

organismen in een gezonde bodem

Alleen de grotere dieren als mollen, woelmuizen, regenwormen en slakken kunnen zichzelf een weg door de bodem banen. De bodemdieren zijn, mét de bodemflora, van groot belang voor de geschiktheid van de bodem voor plantengroei. Zij beïnvloeden de bodem door hun voortbeweging en hun voeding. De voeding veroorzaakt verbrokkelingen van dode organische stof (bijv. bladeren) en de chemische verwerking daarvan tot mineralen. De voortbeweging, vooral van grotere dieren, leidt tot een betere structuur van de bodem.

Samengevat:

Bedrijven waar we dagelijks aan voorbij gaan blijken soms onverwachte mogelijkheden te bieden. Voor het Bonhoeffer College leverde het bedrijf "Tardy", dat zich bezig houdt met het kweken van wormen en de compostering van groenafval, voor het blok Biosfeer een geslaagde excursie op.

Enige reacties van de leerlingen:

Ik fietste er elke dag langs en er is me nooit iets bijzonders opgevallen.
Wat vorig jaar nog een boom was kan straks dus weer een tulp worden!
Het leek me allemaal erg vies en glibberig, maar dat viel best wel mee.
We mochten die wormpjes niet eens lekker door midden hakken.