Welkom op de HOMEPAGE van FIEP de DWARSFLUIT

• De tonen worden in de eerste plaats verkregen door lucht over de blaasopening tegen de uiterste rand ervan te blazen. Op deze rand wordt de lucht als het ware in twijfel gebracht of hij in de dwarsfluit zal gaan of er overheen. Daardoor ontstaat een trilling in de lucht die zich haaks daarop in de dwarsfluit verplaatst.
• Ten tweede worden tonen verkregen door de kleppen te gebruiken; daarmee maak je de dwarsfluit in principe korter of langer. Gerekend binnen een octaaf worden de toon lager naarmate er meer kleppen gesloten zijn ( dus de dwarsfluit wordt langer) en andersom.
• In de derde plaats worden tonen verkregen door de spanning en stand van de lippen te veranderen. Dit wordt de embouchure genoemd. Net als bij de meeste blaasinstrumenten is in feite voor elke toon een aparte embouchure nodig.

De oorspronkelijke dwarsfluit, de traverso, had geen kleppen maar 6 kleine gaten die met de vingers gesloten werden; net als bij de blokfluit. De tegenwoordige dwarsfluit heeft grote gaten die met kleppen gesloten worden, hetzij direct met de vingers of door middel van hefboompjes. Dit systeem, dat het spelen zeer vergemakkelijkt, noemt men het Böhmsysteem naar de uitvinder ervan Theobald Böhm (1794-1881). 

• Hoe hoger het verhemelte, des te voller is de klank.
• Zit er veel ruimte tussen de voortanden en/of sluiten onder- en bovenkaak niet redelijk op elkaar (is er dus sprake van een sterke onder- of bovenbeet), dan is dat een probleem. Je zult dan veel meer moeten oefenen terwijl het resultaat niet echt optimaal zal worden!
• De ideale stand van de lippen is, dat de uitblaasopening in het midden van de mond valt en klein en rond is. Er zijn echter nogal wat mensen die dit niet voor elkaar krijgen omdat hun bovenlip aan de onderkant in het midden naar beneden loopt i.p.v. naar boven; ze hebben bij het blazen een tuutje in het midden aan hun bovenlip. Als gevolg daarvan blijft de uitblaasopening altijd te groot, blijven het er vaak altijd 2, of gaan ze aan de zijkant van de mond blazen. Zelfs na lang en moeizaam oefenen zal dit geen mooie klank opleveren maar tonen met veel valse lucht of een schelle klank.
• Als je tong groter is dan normaal, als je slist of de tong bij actie altijd eerst naar voren beweegt, is het raadzaam een leraar te nemen die daar verstand van heeft. In dat geval hoeft het geen probleem te zijn.

• Koop een nieuwe, of een gebruikte dwarsfluit  waarvan de kleppen perfect sluiten; de fittingen niet te los of te vast zitten en de assen geen speling vertonen. 
• Koop nooit een te goedkope dwarsfluit, d.w.z. een fluit waarvan de nieuwwaarde lager is dan ongeveer 500 Euro. Van dergelijke fluiten zijn het mechaniek en de fittingen meestal na een jaar versleten.
• Koop geen instrument duurder dan ongeveer 750 Euro. De meerprijs levert je niets extra's op of de nieuwprijs moet hoger zijn dan ca. 1250 Euro.

• Lucht over de blaasopening tegen de uiterste rand ervan te blazen. Op deze rand wordt de lucht als het ware in twijfel gebracht of hij in de dwarsfluit zal gaan of er overheen. Daardoor ontstaat een trilling in de lucht die zich haaks daarop in de dwarsfluit verplaatst.
• Verandering van de spanning en de positie van de lippen. Dit wordt de embouchure genoemd.
• De kleppen te gebruiken; daarmee maak je de dwarsfluit in principe korter of langer. Gerekend binnen een octaaf worden de toon lager naarmate er meer kleppen gesloten zijn ( dus de dwarsfluit wordt langer) en andersom.

• Als je de koffer wilt openen om de fluit eruit te halen, kijk dan eerst goed of de koffer met het deksel naar boven ligt. Dit voorkomt beschadiging.
• Als je de koffer oppakt, en de fluit zit er in, controleer dan altijd of de sluitingen dicht zijn. Je zal de eerste niet zijn waarbij de fluit op die manier tegen de grond kwakt.
• Je hoeft het instrument niet elke dag in de koffer te doen. Gebruik je een standaard, zet het geheel dan ergens neer waar het niet gemakkelijk omgestoten kan worden. Zit je in een orkest, laat je fluit dan in de pauze niet op de standaard staan.
• Als je nog ongewend bent de fluit in elkaar te zetten en uit elkaar te halen, doe dit dan de eerste tijd boven een zachte ondergrond. Dit voorkomt schade als je een deel per ongeluk laat vallen.
• Als je de wisdoek op de fluit in het etui wilt bewaren, kijk dan eerst of er wel genoeg plaats voor is. Anders worden de kleppen te sterk ingedrukt.
• Poets het metaal van een nieuwe of nagenoeg onbeschadigde oude dwarsfluit nooit met zilver- of koperpoets.  Gebruik ook geen zilverdoekjes. Poets met spiritus en een echte zeem.
• Draai de kop en de voet op het middenstuk; dus niet duwen en trekken. Je voorkomt zo dat de fittingen onregelmatig slijten of ovaal worden. Vet de fittingen regelmatig in (met vaseline of speciaal vet).
• Leg het instrument nooit neer op de kleppen want dan komt er vocht op en worden ze snel kleverig. Is dat reeds het geval (ze maken dan een tjikkend geluid als je ze opent) schuif dan een papiertje met iets talkpoeder tussen de klep en de fluit, druk de klep voorzichtig dicht en schuif het papiertje een paar keer heen en weer. Helpt dit niet dan moet je ze schoon maken met een uitgeplozen wattenstaafje en wat spiritus.
• Als de stemschroef los zit, omdat je de fluit bijvoorbeeld vervoerd hebt op de fiets, draai hem dan voorzichtig klemvast aan. Draai niet door, want dan trek je de stemkurk van zijn plaats.
• Mogelijke  oorzaken van tonen die het niet doen:
  Als je van de ene toon naar de ander gaat en de eerste toon blijft klinken, is de binnenkant van de klep van die eerste toon nat. De oorzaak is dat je de fluit met de kleppen naar beneden hebt gehouden. Maak de zaak droog met een vloeitje. 
  Aan de dwarsfluit zitten schroefjes, die de lange assen vasthouden waaraan de kleppen zitten. Deze schroefjes kunnen losgaan door het draaien van de assen of door het trillen van de fluit (b.v. als je hem meeneemt op de fiets). De as van de B-klep kan er door het spelen ook langzaam uitdraaien. Controleer deze schroefjes en de B-klep regelmatig, en draai wat los zit indien nodig voorzichtig vast. Een passende schroevedraaier kun je indien nodig kopen in een setje in elke Doe-Het-Zelf-Shop. 
• Het wissen:
  Als je lang achtereen speelt wordt de fluit aan de binnenzijde vochtig en moet dan na het spelen droog gemaakt worden. Wissen noemen we dat. Gebruik een stuk van een dikke zakdoek of echte zeem om het water mee uit de fluit te vegen. Knip het ongeveer in de vorm als op de tekening:  

• Houd de lap schuin ten opzichte van de stok en steek A door de opening.
• Vouw A terug tegen de stok en houd A klem met de wijsvinger van de rechterhand. Houd de rest van de lap stevig vast met je linkerhand. 
• Draai dan de stok met behulp van je rechterduim een halve slag rechtsom. 
• Vouw vervolgens flap B met je linkerhand over de top van de stok en houd de flap klem tussen de duim en de wijsvinger van je linkerhand. 
• Draai dan de stok verder rechtsom zodat de lap zich op de stok rolt. 
• Haal de dwarsfluit uit elkaar en wis de delen. Draai daarbij de wisstok steeds rechtsom anders gaat de lap los.
• Met deze methode is de top van de wisstok goed afgeschermd zodat hij geen krassen maakt in de fluit; bovendien zit aan de top genoeg doek om ook de kop helemaal schoon te maken en heb je geen gehannes met te veel doek.

1. De onderkaak.
   Bij het spelen wordt de onderlip tegen de mondplaat gehouden. Daardoor wordt de onderlip ingedrukt en als gevolg daarvan wordt de opening tussen de lippen te groot. Om dit tegen te gaan moet je de onderkaak tijdens het spelen naar voren doen.
2. Smalle mond.
   Door het intrekken van de mondhoeken krijg je een mooi ronde uitblaasopening tussen de lippen. Je toon wordt daardoor warmer en directer omdat er geen zijlucht ontstaat. Het is niet gemakkelijk te leren; trek je wangen in, alsof je er op wilt bijten.
3. Lipspanning.
   Als je speelt wil de uitgeblazen lucht je lippen naar voren bewegen. Omdat te voorkomen moet je ze onder spanning zetten. Hoe hoger de toon, des te groter de spanning.
   De spanning van je bovenlip regel je met spieren tussen mond en neus onder je neusgaten. Span ze schuin zijwaarts naar beneden. Merk op dat je neusgaten verder open gaan staan.
   De spanning van je onderlip regel je met spieren tussen mond en kin ter hoogte van de onderste hoektanden. Met deze spanning druk je de onderlip omhoog. Trek deze spieren een beetje tegen de onderste hoektanden, dat geeft steun.
   Merk op dat de lipspanning het hoogst is bij de mondhoeken.
4. Volle lippen.
   Als de lucht die je uitblaast de vorm heeft van een dun, rond recht buisje ontstaat veel warmere, directe toon. Dit bereik je door je lippen vol op elkaar te zetten en de binnenkant ietsje naar buiten te keren.
   Als je met strakke lippen speelt, ze naar binnen trekt en de spanning rond de opening hoger maakt, wordt de opening spleetvormig en krijgt de luchtstroom een konische vorm. Hierdoor wordt de toon scheller en hoor je veel gezoef.
   Bedenkt altijd:
   Als je de mondplaat hard tegen je onderlip moet drukken om een toon te halen, is je embouchure FLUT, FLUT, uuuh FLUT!
   Als je de bovenlip op de onderlip drukt, in paats van andersom, is je embouchure FLUT, FLUT, uuuh FLUT!