|
‘Die rooie
schoolmeester van Akkerwoude’ www.meesterklok.nl
laatst
bijgewerkt: 26 oktober 2011 |
home biografie levensloop jeugd burdaard akkerwoude tweede wereldoorlog pers info contact links
Biografie
▼▼ bestellen ▼▼ ▼▼ De pers over het
boek ▼▼ ▼▼ Inhoud
▼▼
‘Die rooie schoolmeester van
Akkerwoude
Het boek Die
rooie schoolmeester van Akkerwoude beschrijft de jeugdjaren van Jaap
Klok in Nieuw-Scheemda en omgeving, de mobilisatie in de Eerste Wereldoorlog,
de perioden als Hoofd der School in Birdaard en later in Akkerwoude, zijn vele
activiteiten in de gemeente Dantumadeel en de daarbij horende strijd met de
toenmalige burgemeester Nauta. En uiteraard is veel plaats ingeruimd voor de
verzetstrijd tegen de Duitsers. Meester
Klok werd in de woorden van de Friese nazi-jager Jack Kooistra: ‘een van de
stuwende krachten van het verzet’.
Het boek bevat veel nooit eerder gepubliceerde
gegevens en is met zijn rijke inhoud, zijn ruime aandacht voor de historische achtergronden
en zijn waarheidsgetrouwe weergave van de feiten een eerbetoon aan een markante
persoonlijkheid die op zijn wijze een onvermoeibaar ‘strider foar ús rjocht’
was en zeker een eigen plek verdient in de geschiedenis van Friesland.
‘In Die rooie schoolmeester
van Akkerwoude beschrijft zoon Geert op boeiende wijze het leven van zijn
vader, vanaf zijn geboorte in 1893 tot aan zijn vertrek uit Akkerwoude in 1947,
tegen de achtergrond van een roerige tijd van armoede, socialisme,
geheelonthouding, Eerste Wereldoorlog, ‘vergissing van Troelstra’, crisis en
Tweede Wereldoorlog.’.
|
Auteur:
Geert Klok Vormgeving:
Aizo Betten Uitgever:
Banda, Kollum Ingebonden
met stofomslag, 272
pagina’s Prijs € 17,00 (inclusief € 7,00 verzendkosten) |
BESTELLEN:
|
U kunt Die rooie schoolmeester van Akkerwoude
bestellen door een mailtje te sturen naar g.klok@hogeland.nl
met vermelding van naam en adres. |
► ‘Ik
moat dy sizze: it is in hiel moai boek wurden.’ (ik moet je zeggen: het
is een heel mooi boek geworden.) ► ‘en dy Klok is sa’n boeiende persoan...’ (en die Klok is zo’n boeiende persoonlijkheid...) ► ‘as skoalmaster, as man
fan dy polityke party, as man fan kultuer opkommend foar dy earme arbeiders
en tagelyk in tragyk yn syn
houlik....’
(Als schoolmeester, als man van die
politieke partij, als man van cultuur, opkomend voor die arme arbeiders en tegelijk een
tragiek in zijn huwelijk...) ► ‘Geert Klok hat er net in romantysk ferhael fan makke mar it sa feitlik
mooglik besocht út te finen en ik moat dy sizze: wat er
allegear wol net útfoen hat...... en mei hoefolle respekt mar toch ek wol
wat lichte krityk hy dat werjoun hat....’ (Geert Klok heeft er niet een romantisch verhaal van gemaakt
maar het zo feitelijk mogelijk geprobeerd uit te zoeken en ik
moet je zeggen: wat hij niet allemaal
gevonden heeft.....en met hoeveel respect maar toch ook wel met lichte
kritiek hij dat weergegeven heeft....) ►
‘Dy noaten, dy’t by sa’n witenskiplik of semi-wittenskiplijk
wurk hearre, bin der ek sa moai ynbrocht!’ (De
noten die bij zo’n wetenschappelijk of semiwetenschappelijk werk horen, zijn
er ook zo mooi in verwerkt) ‘....sa’n treflik
boek....’ (....zo’n
voortreffelijk boek....) ► ‘It is in hiel moai boek
wurden, it is moai útfierd; Banda hat hjir
in werkelik prachtich boek fan makke.’
(Het is een heel mooi boek
geworden, het is mooi uitgevoerd; Banda heeft
er een werkelijk prachtig boek van gemaakt.) |
|
► ‘Geert Klok, neerlandikus en âld-rektor fan it Hogeland College yn Warffum,
hat in soad tiid en enerzjy stutsen yn in prachtich boek...’ (Geert Klok, neerlandicus en oudrector
van het Hogeland College in Warffum, heeft veel tijd en energie gestoken in een
prachtig boek ...) ► ‘Omslach en foarmjowing
binne van Aizo Betten út
Warffum, earder út Makkingea, dy’t in soad Fryske boeken yllustrearre hat,
en no in moaie come-back makket.’ (Omslag en vormgeving zijn van Aizo Betten uit Warffum,
voorheen uit Makkinga, die veel Friese boeken geïllustreerd
heeft en nu een mooie come-back maakt.) ►
‘ (...) Dat komt om’t
Klok in man is dêr’t jo
op oan kinne (...) it prototype van de klassike sosjaaldemokraat
(...) (hy)
stie foar syn saak, jierrenlang:
syn skoalle, de ûnthâlders, de SDAP, de fakorganisaasje. Mar net allinnich
dat; wy komme him ek tsjin
by de Bond van
Staatspensionering, by Volksonderwijs, bij
“Nut en Nocht”, by it sikefûns en de VARA.’ (...dat komt omdat Klok een man is op wie je aan kunt...it prototype van de klassieke sociaaldemocraat. Maar dat niet
alleen: wij komen hem ook tegen bij de Bond van Staatspensionering, bij
Volksonderwijs, bij “Nut en Nocht”, bij het ziekenfonds en de VARA.) ►
‘(it) part fan it boek oer de oarlochsjierren
jouwt miskien wol it skerpst
wer wêr’t de kwaliteiten
fan Klok leine.’ (Het gedeelte van het boek over de oorlogsjaren geeft
misschien wel het meest duidelijk aan waar de kwaliteiten van
Klok lagen.) ► ‘Geert Klok is fan 1939. Hy wie nijsgjirrich nei it libben
fan sym heit, foardat hy der wie en
skildert
ús ek en passant in
portret fan syn pake
Sipke Blumers, winkelman,
fakbûnsman, en
jierrenlang riedslid fan de SDAP yn Dantumadiel, dat allegear tsjin de eftergrûn fan it partij- en organisaasjelibben
fan de sosjaal-demokrasy yn
syn hiele hear en fear yn de Dokkumer Wâlden. In prachtich
boek.’ (Geert
Klok is van 1939. Hij was nieuwsgierig naar het leven van zijn vader, voordat
hij er (zelf) was schildert ons en passant ook een
portret van zjn grootvader Sipke Blumers, winkelier, vakbondsman, en jarenlang raadslid voor de SDAP in
Dantumadeel; dat allemaal tegen de achtergrond van het partij- en organisatieleven van de sociaaldemocratie
in zijn hele kleur en fleur in de Dokkumer Wouden. Een prachtig boek. |
|
|
|
|
In de
vakantie een stapel boeken weggewerkt, zonder echte hoogtepunten. Jammer maar
je kunt niet
altijd raakgrijpen. Het meeste plezier had ik nog met bovengenoemde
biografie over meester Klok (die rooie
schoolmeester) uit Akkerwoude (Fryslân), ten tijde van de crisis- en
oorlogsjaren. Voor een streekbiografie is
het boek opmerkelijk fraai uitgegeven,
maar vooral ook opmerkelijk goed geschreven en gedocumenteerd door
zijn zoon Geert Klok. Het geeft een fraai beeld van het Friese plattelandsleven
in een turbulente tijd. Klok
(geboren in 1893) kreeg onlangs een standbeeld in Akkerwoude voor zijn
verzetsdaden, maar dit boek
lijkt me een nóg fraaier monument voor een
linkse notabel met karakter. |
Voor andere perspublicaties over meester Jakob Klok:
klik op PERS
Voor een overzicht van de inhoud: kijk hieronder
Het begin Och minske, wa
ken dy man no noch? Boer en boerin hebben altíed geliek! 2 Kwekeling ’t Is een beste jongen en práten
kan ie, maar zingen... Ús heit koe amper skriuwe,
dat hat meester Klok him allegear
leart 10 Sipke en Hiltsje Blumers Jawol hjer, moeike
kin ik wol frysk 13 Burgemeester Nauta Ze zullen je toch wel niet
vragen voor de commissies en zo 16 Drama in Driesum Meester! Meester...!
Meester! It is oarloch! 18 Verzet Wat seist frou, sille wy it er mar op weagje? 19 Driemanschap Dantumadeel Zien wij weer iets dan is
het te laat en de klap zal raak zijn 20 Groeiend gevaar Se binne
der jonge, de moffen! 21 Dolle dinsdag en daarna Wijbenga,
vergeet je niet wat? 22 Op weg naar het einde Ziehen
Sie den Mantel an und komm’ mit! 23 Bevrijding Jan Kaper is dea! Se ha Jan Kaper deasketten! 24 Na de oorlog Jim kinne
’t wol beroerder treffe Het ‘einde’ De klok klonk treftich
oer de terpe-geaën Aantekeningen Verantwoording Geraadpleegde
literatuur
1 Kleine Jaap
3 Onderwijzer
Je kinnen mit zingen kost nait verdainen
4 De Grote Oorlog
Het moet wel: van huis
uit is Klok de zoon van een of andere aristocraat
5 Birdaard
Hoog de openbare school!
6 Akkerwoude
Ús heit en jim pappa
7 Nederlandsche
Vereniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken
Drinkende arbeiders
denken niet, denkende arbeiders drinken niet!
8 SDAP Akkerwoude
Met op de tafel springen
schiet je niet op
9 Oom Jaap
Ik hie
wol dea gean wolt
11 Meester en Aukje
Sjoch mem, dat is no dat fanke dat ús meester fan juffrou ôfpakt hat!
12 Tante Jo
Steunverleeningen die de arbeiders
zedelijk verwoesten
14 Kippen, geiten,
schapen, koeien
Den legalen
weg blijven bewandelen en schouder aan schouder staan
15 Staten van Friesland
Toe pak het dan,
sufferd; je staat onder de bescherming van de politie
17 Oorlog
Meester! Meester…! Meester! It is oarloch!
19 Verzet
Hwat seist frou, si’we’t er mar op weagje?
20 Driemanschap
Dantumadeel
Zien wij weer iets dan is het te laat en
de klap zal raak zijn
22 Dolle
dinsdag en daarna
Wijbenga, vergeet je niet wat?