ZEILEN MAKEN

Bij het bouwpakket zit een grootzeil en een fok in de kleur geel, rood of blauw. (je kunt kiezen; op de doos staat de kleur vermeld)
Deze zeiltjes zijn van Spinnaker-doek en uit 1 stuk gesneden. De bolling wordt bepaald door de stand van de "uithaler" aan het einde van de giek, de neerhouder en de mastbuiging.
Aanvankelijk had ik geen hoge verwachtingen van de zeileigenschappen van deze zeiltjes.
Als zeiler weet je dat je nou eenmaal geen laken aan je mast kunt hangen om vooruit te komen.
Zou het voorlijk nu wat rond gebogen zijn dan zou dat een juiste bolling verklaren, maar dat heb ik niet kunnen ontdekken.

En toch.......valt er een goede bolling in en hebben de zeiltjes twist, wat zeker met wat meer wind helemaal niet ongunstig uitpakt. En een beetje wind is in verhouding voor een beetje overtuigde MM al snel heel wat...

Vanwege de geringe afmetingen zijn de standaard zeiltjes verbazend goed in profiel te trimmen. Wanneer je dergelijke zeilen in dezelfde verhouding op een 1:1 boot zou zetten is het natuurlijk een ander verhaal.
Dit gegeven zorgt er ook voor dat een boot uitgerust met de standaard zeilen echt niet kansloos is ten opzichte van een boot met "profielzeilen".(zeilen op een mal in banen zijn geplakt zodat de plaats en diepte van de bolling er al in zit)
Ik durf te beweren dat ze onder de meeste omstandigheden het ideale profiel dicht benaderen.
Niks mis mee dus.

Maar....theoretisch gezien.....moet er voordeel te behalen zijn met de optimale zeilvorm in combinatie met de omstandigheden.
En die optimale zeilvorm heeft te maken met de diepte en de plaats van de bolling en de mate van twist(uitwaaiering bovenin het zeil)dat het zeil toelaat.
Het verhaal wordt voor de leek nu een beetje theoretisch en als je lekker wilt zeilen met je MM (en ook wedstrijden wilt winnen...) is het helemaal niet noodzakelijk om je in deze materie te verdiepen.

Maar gezien het feit dat veel MM zeilers toch uit de "echte" zeilsport afkomstig zijn, zijn zij nu eenmaal behept met een bepaalde tic om die lappen aan de mast er een beetje gaaf op te zetten.
Daarnaast moeten ze wat te zeiken hebben als ze een wedstrijd hebben verloren (dan lag het aan de zeilen....). En moeten ze de loftrompet kunnen steken over hun sublieme trim van grootzeil en fok als ze voor in het veld zijn geeindigd.
Anders ben je na de wedstrijd ook zo snel uitgepraat.....

En....gaan we dus profiel zeilen maken.

Een andere motivatie om zelf zeiltjes te maken is het gegeven dat je op een dag met veel wind ook wilt kunnen varen met je MM. Dan heb je dus wat kleinere zeilen nodig.
Het is namelijk wel leuk om te zien als je MM bijna plat op het water wordt geduwd door de harde wind.....het gaat ten koste van de snelheid. Een boot met kleinere zeiltjes zeilt dan zeker sneller.
En die kleinere zeiltjes zitten er niet bij......

Een laatste motivatie zou kunnen zijn dat je mooi geel lelijk vindt, diep blauw te slecht zichtbaar en hard rood weer wat te opzichtig.
En vraag aan een echte zeiler welke kleur zeilen dienen te hebben....dan zal hij of zij altijd "overtuigd" antwoorden met;.....WIT natuurlijk!
Ik heb een consessie gedaan bij mijn "storm" zeiltjes. Die toch geel gemaakt in verband met de zichtbaarheid met slecht weer. In onderzoek is aangetoond dat Geel en Oranje de kleuren zijn die het beste op het water te zien zijn.

De zeilen van een MM worden aan de mast bevestigt bovenin aan de masttop, onder aan de mast met een lijntje dat het voorlijk strekt, achteraan de giek met een uithaler, en aan de mast met kleine "haak/oog" ringetjes. (6 stuks waarvan ik er maar 4 gebruik...)

Bovenstaande afbeelding met spriet en Genua is een computerbewerking. Ik overweeg het wel zo te gaan maken. De spriet zal echter demontabel moeten zijn om binnen het klassereglement te blijven. Misschien dat hij ingeschoven kan worden en aan de buitenzijde even met een plakbandje kan worden afgeplakt. De doorvoer zal natuurlijk ook goed waterdicht moeten zijn met een manchet of zo als de spriet gevoerd wordt. Het water zal anders op ruime koersen naar binnen stromen wanneer de boeg zich in de golven begraaft. Als er ideeen leven binnen de groep MM zeilers hierover; ik hoor ze graag.

Als je zelf zeiltjes gaat maken is het belangrijk te weten dat het klasse-reglement voorschrijft dat zelfgemaakte zeilen binnen de contouren moeten vallen van het standaard zeil met een marge van 2 millimeter.
Niks extreme uitbouwen dus.
Je kunt experimenteren met bolling.....en materiaal.
Over die bolling straks meer, eerst het materiaal.

In de 1:1 zeilsport wordt er doek gebruikt dat geringe rek heeft, licht is, sterk en duurzaam is.
Spinnakerdoek heeft een veel te grote rek en onvoldoende sterkte om zeilen van te maken die vooral vormvast moeten zijn. Voor lichtweer zeilen op voordewindse en ruime koersen is het gezien het gewicht weer wel te gebruiken.
Aan de wind zou het echter veel te veel vervormen onder de grote krachten die er op komen.
Maar de krachten op een MM zeiltje zijn niet groot en daarom een prima materiaal voor de MM zeiltjes. Op onderstaand foto'tje zie je een setje zeilen(profiel) van Spi-doek. Het grootzeil is hierbij tevens uitgevoerd met doorlopende zeillatten voor een optimaal profiel bij lichte wind. Dit grapje blijkt in de praktijk niet bijzonder effectief.
Het is in vele kleuren te koop bij de Vliegerwinkel; is anderhalve meter breed en kost zo'n 10 Euro per meter(1.50 meter breed). Een halve meter lijkt me al voldoende voor een zeiltje of zes(afhankelijk of je zeilen uit 1 stuk maakt of zeilen in banen)

In de 1:1 zeilsport wordt gebruikt gemaakt van verschillende high-tech foliesoorten, al dan niet beplakt met een bepaalde wapening om extra stevigheid te krijgen. Ook in de surfsport zie je zeiltjes die geheel uit transparante folie bestaan of in combinatie met andere doeksoorten zijn opgebouwd. Ideaal spul voor kleinere zeilen.
En omdat onze zeiltjes erg klein zijn...een geweldig materiaal voor de MM.

Nu zij deze folie-soorten voor grote jachtzeilen erg duur. Ze worden bijvoorbeeld vervaardigd van Mylar en versterkt met Kevlar en Carbonvezels. Zeer prijzige doekjes!
Een zichzelf respecterende MM zeiler haalt zijn zeilmateriaal bij....de Blokker of de Bruna....bij Marskramer of Zeeman....

En daar koop je een rol, genoeg om bijna de gehele MM vloot van zeiltjes te voorzien voor nog geen anderhalve Euro!
Op bijgaande foto een high-tech folie "Blokker" profielzeiltje.
Het mastje staat in een gat op de mal waarop dit zeiltje in banen is geplakt. Over de mal later meer. En voor de JanDeBouvrie's onder ons....gewaagde combinaties tussen Spi- en Foliezeilen zijn natuurlijk ook mogelijk.....
Zeilen een dure sport?.......ach, het valt mee.
Als je dan bij de dump-boekenzaak dubbelzijdige tape koopt van 6mm breed dan heb je bijna alle ingredienten om je eigen MM zeilmakerij te starten.

Hoe?

Voor de zeilen uit 1 stuk uit Spinnakerdoek heel simpel.
Je maakt een mal van de contouren van het standaard zeil in een beetje stevig karton, legt dat op het nieuwe Spinnakerdoek en snijd of knip je nieuwe zeiltje.
Plak vervolgens wat extra verstevigingen op de hoeken van het zeil en maak eventueel het voorlijk van een dubbel stukje doek. Je kunt daarbij ook gebruik maken van zelfplakkend Spinnakerdoek. Dit kun je bij de zeilmaker kopen in verschillende kleuren voor zo'n 13 Euro de rol.
Voor het oog plak je van strookjes doek of plakkend Spinnakerdoek er wat zeillatten in en met watervaste viltstift trek je er wat racy lijnen in en breng je het NED nummer aan.
Met een beetje creativiteit maak je de mooiste zeiltjes in de mooiste kleurtjes(zolang het maar wit is....)

Je kunt ook met Spi-doek en folie een "combinatiezeil" maken.
Dit zeiltje is eerst in folie gemaakt en daarna zijn er stukken zelfklevend Spinnakerdoek op geplakt ter versteviging.
Fraai om te zien in ieder geval. Omdat het zelfklevende Spinnakerdoek ook erg dun is houd je toch een licht en soepel zeiltje over. Maar nogmaals...vooral fraai....niet effectiever.

De zeiltjes geheel in folie uitvoeren geeft een mooi resultaat. De hoeken en het voorlijk dienen wel verstevigd te worden. Als er eenmaal een klein scheurtje in de folie ontstaat is het afgelopen met het zeil. Het gaat dwars doormidden.
Voorzichtigheid is dus geboden.
Een ander nadeel is de slechte zichtbaarheid van de zeiltjes, zeker wanneer deze van het type "bloemenfolie" zijn. Deze zijn geheel transparant. Je ziet van een afstand niet goed hoe de zeilen er bij staan. Een paar "Trimstrepen" helpen dan enigzins.
Onderstaande foto laat zien dat er ook folie in een kleurtje te vinden is. De kleurlaag heeft soms wel de neiging opgelost te worden door de inkt van de watervaste stift. Experimenteren dus voor een leuk resultaat.
Fantasie is grenzenloos!

Op onderstaande foto zijn de gele standaard zeilen te zien waarin het nummer en trimstrepen met watervaste stift zijn aangebracht.

Ik wil op deze site niet te veel aandacht besteden aan de theorie van de zeilwerking.
Wel wil ik vermelden dat zeer toegankelijke en bruikbare tips over de afstelling van de MM-zeiltjes te vinden is op de MM site.

Om zeiltjes in profiel te maken plakken we verschillende banen tegen elkaar waarbij de naad het zeil in een bepaalde vorm dwingt. In een normaal jachtzeil praat je over breedte van banen van zo'n 1 tot 3 meter afhankelijk van de grootte van de boot en de plaats van de naad in het zeil.
Door over die gehele breedte van het zeil met de naad te manipuleren verkrijgt het zeil een bolling.
Vroeger bepaalde de zeilmaker de diepte en plaats van deze bolling. Zijn werk is nu grotendeels overgenomen door het computer-ontwerpprogramma en het snijden van de lappen doek gebeurd eveneens door een computer gestuurde machine. Het ambachtelijke zit hem nog vooral in de afwerking van het zeil. Doekkeuze speelt ook nog een belangrijke rol.

Jachtzeilen worden in eerste instantie geplakt en vervolgens nog een of meerdere keren doorgestikt. Het stiksel geeft een extra stevigheid op de naadverbindingen. De high-tech zeilen van licht en dun materiaal worden tegenwoordig vaak ook enkel geplakt. De nieuwste techniek is zelfs om grote stukken doek in een mal voor te vormen door deze te verhitten. Naden worden dan geheel overbodig.

Er is dubbelzijdige tape van 6mm in de handel die uitermate geschikt is voor het plakken van onze kleine MM zeiltjes. Ik heb een aantal rolletjes ingeslagen bij de dump-boekhandel voor 0,79 eurocent per stuk. In de vliegersport wordt dezelfde tape gebruikt om het Spinnaker doek mee te plakken. De tape is vliesdun en heeft een groot hechtend vermogen.

Dan hebben we dus Spinnaker doek of transparante folie en dubbelzijdige tape.
Je zou nu het standaard zeil in een aantal banen kunnen verdelen en bij iedere baan 6 mm toevoegen voor de overlappende naad. Dit werkje hebben anderen al gedaan en deze afmetingen zijn op de Micromagic site te vinden.
Let wel even op de breedte van de naad die staat aangegeven.
Deze is dus afhankelijk van de breedte van de tape die hebt weten te bemachtigen.
(Hema dubbelzijdige transparante tape 6mm 10 meter; 1,30 Euro...)
Een leuk zeilontwerp programma vind je op de volgende link: "Sailcut"

Maak niet de fout dat je in dit programma de bolling die je wilt al ver gaat doorvoeren. Je knipt of snijd straks toch rechte banen en de mal waarop je plakt gaat de bolling bepalen.
Als je op bolling zou knippen dan wordt het toch een priegelwerk omdat het om tienden van millimeters gaat. Die krijg je nooit geknipt. Recht knippen dus.
Als je een perfectionist bent zorg je er dus voor dat de ronding van je zeilmal precies overeenkomt met de ingestelde bolling van het ontwerp-programma. In de praktijk is het echter echt niet van belang dit zo te doen. Met die nauwkeurigheid kun je op deze schaal echt niet knippen en plakken, zelfs al heb je twee jaar kleuterschool gehad en deze studie met sukses afgerond. De enige rondingen die je knipt zijn die van het achterlijk en het onderlijk.
Officieel moet het onderlijk eigenlijk wel recht zijn.....
Het daar "gewonnen" doek zal je moeten compenseren door het voorlijk wat korter te maken.
Een beetje rond onderlijk is zoveel mooier. Al is het maar millimeterwerk.(geldt ook voor de fok)

Dan komen we nu bij de zeilmal.

Hier moet echt wel even serieus geknutseld worden.
Op een Duitse site over modelzeilen kwam ik tegen dat je de bolling van je mal zeker niet moet overdrijven. Je kunt tenslotte met de uithaler nog voor een belangrijk deel de diepte van de bolling beinvloeden. Overmatige bolling is er echter met de uithaler niet uit te trekken wanneer de wind toeneemt. Mijn eerste zeilmal was zeker te bol en ik kan deze ervaring beamen.

De bolling begint bij zo'n 3 procent van de lengte van de koorde van het zeil, en dat wordt de maat van mijn volgende zeilmal. Het is ook belangrijk dat er boven in het zeil niet te veel bolling wordt gesneden om het zeil bovenin te kunnen laten "uitwaaieren". (twist)
Omdat bij een "pendelfok" de voorstagspanning ook de achterlijkspanning regelt, is het van groot belang om een "fokkedirk" te voeren op de MM.

Hierdoor is de foktwist aan te passen aan die van het grootzeil. Wanneer deze dirk er niet opzit zal bij een toenemende achterstagspanning het achterlijk van de fok alleen maar strakker komen te staan. De fokkedirk bevestig je tussen het uiteinde van de fokkeboom en de voorstag bevestiging bovenin de mast.

Mijn mal was in aanvang bedoeld voor "powerzeilen" voor licht weer.
Met deze grote bolling zijn ze daar geschikt voor. Met wat meer wind kunnen ze niet vlakker en waaiert de top van het zeil niet genoeg uit.
Eigenlijk heb je dus meerdere mallen nodig. Ik kwam ook al ergens op Internet een verstelbare zeilmal tegen. Dat is helemaal een ideale oplossing.

Dan wil ik nog wat aandacht schenken aan de mast. Bij het bouwpakket zit een aluminium mast.
Ik heb geen ervaring met de buigzaamheid van deze mast omdat ik direct al een koolstof mast bij de vliegershop heb gehaald. Ik vond zwart nu eenmaal mooier bij mijn boot en hoopte dat deze mast toch nog wel wat buiging toeliet. Die buiging is erg belangrijk.
Door het achterstag te spannen krijgt het achterlijk van het grootzeil meer ruimte en gaat vooral bovenin uitwaaieren. En dat willen we met harde wind. Met weinig wind vaar je de achterstag juist met weinig spanning waardoor het achterlijk strakker staat en het gehele zeil "scheppender" wordt, waardoor het meer rendement levert. Vergeet niet met de spanning op de fokkedirk het achterlijk van de fok aan te passen aan die van het grootzeil.
De koolstof mast reageert prima op de spanning van het achterstag.
De noodzaak om met zij-stagen te varen vervalt met deze starre mast. Ik heb ze er toch opgezet omdat ik het er gewoon bij vind horen.

Op volgend foto's is te zien hoe een fokje zonder banen gemaakt kan worden.

Allereerst wordt de folie geknipt naar voorbeeld van het standaard fokje. (het onderlijk wordt wel rond geknipt)
Vervolgens wordt een strook Spi-doek geknipt van 12mm breed dat gaat dienen als voorlijk versteviging.

Zonder spanning wordt de dubbelzijdige tape op het voorlijk geplakt om de rand Spi-doek aan te brengen.
Ik vaar zonder extra voorstag en gebruik dus enkel het voorlijk om de spanning op te vangen.
Hiervoor moeten de "ogen" extra versterkt worden met "dubbelingen" en een druppel sekondenlijm.

Als het voorlijk is aangebracht worden de hoeken versterkt met stukjes zelfklevende Spi-tape.

Als laatste worden met een heet spijkertje de gaatjes er in gesmolten en met een druppel sekondenlijm versterkt.

Met watervaste stift worden nog wat accenten en het nummer aangebracht.

HOME

DE BOOT

BOUWVERSLAG

ZEILEN MAKEN

HET VAREN

FOTO'S

E-MAIL