Prostaatkanker Artikelen

Dieetstudie Erasmus M.C. in Rotterdam

Studie: Preventie van prostaatkanker met een voeding interventie.

Een aantal van onze leden heeft meegewerkt aan een dieetstudie met betrekking tot prostaatkanker. Dat is uitgevoerd door het Erasmus M.C. te Rotterdam, onder leiding van Prof. Dr. F.H. Schröder, uroloog. Hieronder volgt een samenvatting van de resultaten.

Resultaten van eerder uitgevoerde epidemiologische studies wijzen er sterk op dat omgevingsfactoren (onder andere voedingsfactoren) de groei van prostaatkanker beïnvloeden. Mogelijk kan de westerse levenswijze in verband worden gebracht met het 10-15 keer meer voorkomen van prostaatkanker in westerse landen vergeleken met sommige oosterse landen.

Migratiestudies uit de jaren ’60 tonen een stijging van prostaatkanker aan bij Japanse mannen die naar Hawaï zijn verhuisd. Mogelijke beschermende dieetfactoren die in de literatuur beschreven zijn, hebben geleid tot het ontwerp van het voedingssupplement dat gegeven werd in deze studie.

Onderzoeksmethode: De deelnemers gaven schriftelijk toestemming voor de aanvang van de studie. De deelnemers werden gestimuleerd hun eigen normale eetpatroon tijdens de studie voort te zetten. Dit werd gecontroleerd door middel van het invullen van dagboekjes.

Het voedingssupplement dat gebruikt werd in de studie bevatte een soja-extract, thee-extract, carotenoïden, phytosterolen, selenium en vitamine E. Dit supplement werd gegeven in de vorm van een in water oplosbaar poeder en een margarine. Het supplement werd getest in twee groepen, waarbij de ene groep het echte supplement kreeg en de andere groep een nepsupplement (-placebo).

Door middel van loting werden de deelnemers in de verschillende groepen ingedeeld. Hierdoor wisten zowel de onderzoekers als de deelnemers niet in welke groep het supplement werd gegeven.

Na 6 weken vond er een wisseling plaats, waarbij de groepen wisselden van supplement naar placebo en andersom.

Zesendertig mannen met een (licht) stijgend PSA na radicale prostatectomie (verwijdering van de prostaat), radiotherapie, of lymfeklierverwijdering zijn in de studie opgenomen. Geen van deze mannen is ooit behandeld met hormonen. PSA werd bepaald met een behulp van een extra sensitieve PSA assay van Diagnostic Product Corporation (DPC). Eveneens werd testosteron (T), 5-alpha dihydrotestosteron (DHT), sex hormone binding globine (SHBG), vrije androgeen index (FAI), luteïniseringshormoon (LH), estradiol (E), ß-caroteen, lycopeen, luteïne, vitamine E, daidzine en genistiene via regelmatige intervallen door middel van bloedonderzoek bepaald.

Resultaten: De resultaten van de studie worden uitgedrukt in een daling of stijging van de PSA gegevens oftewel de PSA heling. Gedurende de supplementsperiode werd de ‘normale’ stijging van de PSA minder. Kort gezegd komt het er op neer, dat er een vertraging van de stijging van de PSA van ongeveer 8 weken werd bereikt, door het geven van het voedingssupplement gedurende een zeswekelijkse periode.

Prof. Schröder voegt hier in een begeleidende brief aan de deelnemers nog aan toe: onbekend blijft hoe lang dit effect zal duren indien dit supplement continu zou worden gebruikt en onbekend blijft ook of het supplement inderdaad geschikt is voor het voorkomen of vertragen van prostaatkanker. Het beschreven resultaat is indrukwekkend en steekt ver boven mijn verwachtingen uit, terwijl (ten gevolge van de kleine aantallen) de statistische significantie marginaal is, is de vertraging van de PSA indrukwekkend.

In mijn visie zijn er nog vele vragen open. Hoe lang duurt het effect? Kan de werking worden vertaald van een onderdrukking van de PSA naar een onderdrukking van de kanker? Werkt het supplement ook bij mannen die al behandeld zijn met onttrekking van het mannelijk hormoon?

Helaas is het op dit moment niet mogelijk dit supplement in de winkel te kopen. Aan de definitieve toepassingsvorm moet nog veel werk worden verricht. Bijgevoegd is een dieetadvies van de bij de studie betrokken diëtiste. Dit dieetadvies is opgesteld naar aanleiding van de samenstelling van het supplement.

Het supplement is niet te koop en zal in de verstrekte vorm ook niet in de handel worden gebracht. Het bevatte de volgende stoffen: soja-extract, thee-extract, carotenoïden, vitamine E, selenium en phytosterolen. De doses van deze stoffen waren hoeveelheden die binnen een normale voeding gemeten kunnen worden en zeker geen megadoses. Wij raden u af om bovenstaande stoffen in grote hoeveelheden te gebruiken. Te hoge doses kunnen schadelijk zijn voor uw gezondheid.

Wilt u bovenstaande stoffen via uw voeding extra binnenkrijgen dan kunt u denken aan de volgende voedingsmiddelen.

Soja-extract

Sojamelk(producten)

Tofu/tempé

Vleesvervangers met soja

Thee-extract

Alle soorten thee van theeblaadjes (geen kruidenthee (bijvoorbeeld brandnetel, kamille)

Vitamine E

De belangrijkste bronnen van vitamine E zijn alle dieethalvarines en dieetmargarines, vloeibare bak-en braadvetten, vloeibare margarines en plantaardige olie (geen olijfolie). Deze producten zijn rijk aan onverzadigd vet en vitamine E.

Plantensterolen

Dit zijn stoffen die in plantaardige producten voorkomen. Extracten van deze stoffen zijn toegevoegd aan Benecol en de toekomstige nieuwe boter van Becel: Pro-aktief.

Carotenoïden.

Deze stoffen komen vooral voor in onze groente en fruit. De richtlijnen in Nederland adviseren minimaal 2 stuks fruit en 200 gram groente per dag. Met name tomaten(producten) staan in de belangstelling.

Selenium

Selenium komt zowel voor in de dierlijke als plantaardige producten. De belangrijkste dierlijke bronnen zijn vis, vlees en orgaanvlees. Een gezonde voeding bevat ongeveer 100 gram vlees (of vervanging) per dag en niet vaker dan 1 x per 14 dagen orgaanvlees. De belangrijkste plantaardige bronnen zijn fruit, groente en granen.

Uit Nieuwsbrief 11, maart 2000 van de Stichting Contactgroep Prostaatkanker.