Najaar 1999 kreeg ik een kopie van een artikel onder de
titel 'Van troebele tijden' van Jan Hardeman uit Kemmel in
handen. In het artikel wordt naar voren gebracht hoe in het
gebied van de Hardemannen (Bailleul, Poperinge, Ieper,
Nieuwkerke) in de eerste helft van de 16e eeuw ook tientallen
calvinisten als martelaar vielen. Het calvinisme had er
namelijk een goede voedingsbodem gevonden. Er was een grote
intellectuele opbloei. Economisch gezien waren er de
luxelaken-nijverheid en een succesrijke kledingindustrie, maar
er groeide ook een drukkend kapitalisme, waarin arbeiders in
ellendige omstandigheden leefden. Veel protestantse
vluchtelingen van elders vestigden zich in de streek. Niet
voor niets begon in augustus 1566 juist in deze omgeving de
Beeldenstorm als reactie op de katholieke repressie. In die
tijd zouden er in het Zuiden zelfs meer protestanten geweest
zijn dan in de Noordelijke Nederlanden.
Achter de kerk van Dranouter staat sinds 1973 een
gedenktafel voor Petrus Plancius, cartograaf en predikant,
geboren in 1552 te Dranouter en overleden in 1622 te
Amsterdam. Hier wordt duidelijk hoe in de crisistijd het
Heuvelland en de Westhoek van hun beste krachten zagen
wegtrekken om een bijdrage te gaan leveren aan de Gouden Eeuw
van het Noorden. De streek werd in die tijd economisch en
intellectueel als het ware onthoofd. Voor velen was het
daarbij een keuze tussen verbanning of de galg (die in die
jaren op de Ravelsberg stond). Door deze vervolging ontstonden
er grote Vlaamse kerken in Leiden, Amsterdam en elders in het
vrije Holland. Er werd voortdurend contact met de
geloofsbroeders in het Noorden gehouden. De calvinistische
kerk van Belle (Bailleul) stuurde de theologisch student Jan
Hardeman naar Leiden. Hij werd in juli 1583 door de kerkenraad
teruggeroepen om de kerk in Ieper te gaan leiden.
De harde vervolging brak uiteindelijk de nieuwe leer. Wie zich
niet kon voegen trok weg naar andere streken.
© 1999 Gert Hardeman. Zie pagina algemene informatie.
Start, zoek, wetenswaard, Veenendaal, home, mail.