Bio Psychologie en Yoga
De chakra’s en de energiekanalen in ons lichaam Het proces van Yoga (Eenwording) kent drie dimensies te weten: spiritueel mentaal fysiek Elk hiervan heeft zijn eigen betekenis en hulpbronnen. Elk zal afzonderlijk worden bediscussieerd en tenslotte evenwichtig en in ordelijke samenhang moeten worden begrepen. Het woord chakra betekent hier: controlerende kern of centrum. Er zijn vele controlerende of besturende centra in het universum. Het controle centrum van bijvoorbeeld een bepaalde provincie is de hoofdstad van die provincie. Het controle centrum van het land is de nationale hoofdstad. Het centrum van de beweging van de maan is de aarde en het centrum van de beweging van de aarde is de zon. Het subtiele centrum van het heelal is de kosmische of Universele Geest, gewoonlijk God genaamd. Alles in dit heelal heeft een controlerende kern en iedere kern wordt op zijn beurt in hiërarchieke zin gecontroleerd door een kern van hogere orde. De chakra’s of controlecentra worden lichamelijk door twee aspecten gevormd. Ten eerste door de kruispunten van drie subtiele energiekanalen die aan het zenuwstelsel zijn gerelateerd. De menselijke wervelkolom is opgebouwd uit vele op elkaar gestapelde wervels, gescheiden door elastische tussenwervelschijven van kraakbeen. In de ruggenwervel bevindt zich een benig kanaal waar het ruggenmerg beschermd doorheen loopt. De ruggengraat lijkt één enkele entiteit te zijn, maar in feite zijn er drie kanalen, die samen drie subtiele energiebanen bevatten. Eén subtiel energiekanaal, het centrale kanaal, loopt in het ruggenmerg vanaf de basis van de wervelkolom naar de hersenen. De tweede zenuw begint bij de linker neusvlegel en beweegt zich afwisselend links en rechts langs het centrale kanaal, welke hij op vijf punten doorkruist totdat hij de basis van de ruggenwervel bereikt. Het derde subtiele energiekanaal beweegt op gelijke wijze omhoog langs het centrale kanaal, beginnend aan de basis en doorkruist dit op dezelfde vijf punten totdat hij de rechter neusvleugel bereikt.
De punten waar de zenuwen elkaar kruisen zijn de eerste vijf chakra’s: De eerste chakra bevindt zich enkele centimeters boven de anus (in het stuitbeen). De tweede chakra bevindt zich aan de wortel van de geslachtsdelen en bestuurt de eerste chakra. De derde chakra bevindt zich bij de navel en bestuurt de eerste en tweede chakra. De vierde chakra bevindt zich in het centrum van de borstkas en beheerst de eerste drie chakra’s. De vijfde chakra ligt bij de stembanden en controleert de lagere chakra’s. Ten tweede worden de chakra’s gevormd door trossen van klieren die werken als fabriekjes, die zich bevinden in het gebied van het controlecentrum. Rond ieder van de eerste vijf chakra’s bevindt zich zo een aantal klieren. De zesde chakra bevindt zich tussen de wenkbrauwen in het midden van het voorhoofd en heeft één enkele klier, de hypofyse en controleert alle vijf lagere chakra’s. Het zevende en hoogste centrum bevindt zich bij de kruin van de schedel, op de plek waar de schedel van een baby nog zacht is, en is te zien als de bestuurder van alle zes chakra’s.
De wisselwerking tussen de chakra’s en onze geest Elk van de klieren of fabriekjes die de zenuwcentra omringen produceert een bepaald hormoon of chemische stof die een zekere gemoedstoestand of neiging van de geest activeert. Er zijn tezamen vijftig verschillende klieren die samen vijftig verschillende hormonen of chemische stoffen in het lichaam produceren. Ieder hormoon activeert een unieke neiging in de geest, dus er zijn totaal vijftig verschillende mentale neigingen. Deze chemische prikkeling van het lichaam beïnvloedt de geest. Daarom is de werking van de chakra’s fysiek-psychisch, nl. het lichaam beïnvloedt de geest. De drie eerdergenoemde energiekanalen zijn gerelateerd aan het brein en het brein is het voertuig van de geest. Wanneer een bepaalde gedachte, herinnering of idee over één van de vijftig neigingen opkomt in de geest, antwoorden de klieren overeenkomstig. Het hormoon of de chemische stof komt in het bloed en activeert de bijbehorende mentale neiging. Dus zo is de chakra te begrijpen als psychisch – fysiek, de geest stimuleert chemische reacties in het lichaam die tot emotioneel gedrag leiden. Dit netwerk van zeven chakra’s, met aanverwante klieren, hormonen en zenuwen functioneert als zender en ontvanger. Alles in het heelal zendt en ontvangt energieën in verschillende golfbewegingen die we trillingen noemen, vibraties. Elke levende en levenloze energie zendt een eigen speciale expressie uit van diens bestaan. De chakra’s als geheel handelen als een soort antenne die deze verschillende vibraties ontvangt en uitzendt. Deze trillingen stimuleren de zenuwen die de chemische stoffen van een bepaalde klier activeren met als resultaat dat je geest een emotie, gevoel of aandrang ervaart. Deze verschillende vibraties kunnen we in drie groepen indelen: subtiel, veranderlijk en statisch. Energie bepaalt, kneedt of beperkt ons vermogen om positief of negatief kennis te vergaren. Soms domineert het positieve aspect van energie het negatieve, dan noemen we dat positief of subtiel. Wanneer het negatieve aspect het positieve overheerst, dan noemen we dat negatief of statisch. Er zijn echter momenten dat noch het positieve, noch het negatieve overheersen. Deze dynamische situatie wordt mutatief of neutraal genoemd. Elk van deze chakra’s wordt geactiveerd door uitwendige en inwendige energieën. Als de prikkeling of vibratie de twee laagste chakra’s activeert, dan zeggen we dat die stimulans negatief of statisch is voor de geest. Wanneer de chakra’s gelegen bij het hart, de stembanden of de hypofyse worden geactiveerd, dan zeggen we dat de vibratie positief, ofwel subtiel is. Wanneer de navel chakra (de derde chakra) gestimuleerd wordt, dan noemen we dat neutraal of veranderlijk, mutatief. Alles in het heelal is in trilling onder invloed van één van deze drie beperkingen; in het Sanskriet tamas (statisch), rajas (veranderlijk) en sattva (subtiel) geheten. Muziek, mensen, natuur, voedsel en geest brengen allen deze drie uitdrukkingen van energie over in wisselende verhouding. Onze chakra’s worden dag en nacht gestimuleerd door deze uitwendige en inwendige trillingen, of we ons er nu van bewust zijn of niet. Wanneer een klier keer op keer geprikkeld wordt raakt hij overactief. Sommige klieren worden slechts heel zelden geprikkeld. Bij sommige mensen is bijvoorbeeld de pijnappelklier helemaal verkalkt en verhard; hij is nooit actief geweest. De specifieke chemische stoffen, geproduceerd door de klieren welke bijbehorende emotionele neigingen beheersen, zijn dominant aanwezig in geactiveerde klieren en latent in niet geactiveerde klieren. Het samenspel van deze overheersende en latente klieren bepaalt ons karakter, onze persoonlijkheid. Zo kunnen we dus stellen dat onze persoonlijkheid of individualiteit de expressie is van krachten en gebreken van de verschillende klieren die bij de chakra’s in ons lichaam liggen. Wanneer de klieren met een negatieve neiging in ons lichaam actief zijn, dan kan het eruit voortvloeiende gedrag als statisch worden gezien. Evenzo is ons gedrag subtiel wanneer de klieren met een positieve expressie overheersen en veranderlijk of mutatief in geval van klieren met een neutrale expressie.
Overzicht van de chakra’s Muladhara Chakra Onderste uiteinde van de wervelkolom. Aarde element, zintuig neus (ruiken). Prostaat klier, mannelijk en vrouwelijk seks hormoon. Weinig afscheiding veroorzaakt wreedheid en wantrouwen en veel afscheiding veroorzaakt hopeloosheid en melancholie. Mentale neigingen:
Svadhisthana Chakra Aan de basis van de genitaliën, in de wervelkolom. Vloeibaar element, zintuig tong (smaak). Seksuele klieren, androgyn en oestrogeen (mannelijk en vrouwelijk seks hormoon). Androgyn veroorzaakt agressief gedrag en oestrogeen bevordert passief gedrag. De juiste verhouding tussen deze hormonen bevordert een evenwichtige persoonlijkheid. Mentale neigingen:
Manipura Chakra Net onder de maag, navel. Lichtend element, zintuig ogen (zien). Alvleesklier (pancreas), bijnier – adrenaline. Veel afscheiding veroorzaakt hoge bloeddruk, hartstoornis, maagzweer, kanker, depressie, melancholie en stress gerelateerde ziektes. Mentale neigingen:
Anahata Chakra In het midden van de borstkas . Gasachtig element, zintuig huid (tastzin). Thymusklier – zonnevlecht, antistoffen. Door negatieve gedachtes wordt de borstklier (thymus) verzwakt en het weerstandsvermogen verminderd. Ziektes als kanker, tuberculosis en aids kunnen het gevolg zijn. Mentale neigingen:
Vishuddha Chakra In de keel. Etherisch element, zintuig oor (horen). Schildklier en bijschildklier, thyroxine, reguleren van lichaamsenergie, veel afscheiding veroorzaakt irritaties, zenuwachtigheid, hartslag, slapeloosheid, maag- en darmproblemen, rillingen en snelle polsslag, overmatig zweten en gewichtsverlies en weinig afscheiding veroorzaakt vermoeidheid, lethargie, traag metabolisme, mentale luiheid, lage temperatuur, slechte eetlust, langzaam spreken en zwaarlijvigheid. Mentale neigingen:
Ajina Chakra Net achter het derde oog. Hypofyse klier, groei hormoon, coördinatie van het zenuwstelsel en verantwoordelijk voor het denken, wekt ontlasting op, houdt bloedvaten op peil, stimuleert de nieren. Helpt bij het reguleren van de lichaamstemperatuur en controleert groei en ontwikkeling. Slechte afscheiding leidt tot abnormale groei, zwaarlijvigheid, reusachtigheid en dwergachtigheid. Mentale neigingen:
Sahasrara Chakra Onder de kruin van het hoofd Epifyse, pijnappelklier, serotonine en melatonine, beïnvloedt alle andere klieren. Veel afscheiding van melatonine veroorzaakt een grote mate van ontspanning van lichaam en geest, het bevordert geduld, rust en intuïtief inzicht, een hogere staat van bewustzijn. Het ervaren van intens innerlijk geluk en het gevoel van eenheid met zichzelf. Veel afscheiding van serotonine heeft het tegenovergestelde effect.
De juiste beheersing van lichaam en geest Door de aard van ons lichaam op een wetenschappelijke manier te begrijpen, kunnen we de technieken van yoga toepassen om op een opbouwende manier de energieën van de chakra’s te versterken, te beheersen en zo te dirigeren, dat we kunnen komen tot een dieper mentaal en spiritueel bewustzijn dat iedereen ten goede komt. Ook door onze eetgewoontes kunnen we onze chakra’s beheersen. Het lichaam is nl. als een raffinaderij of een opwekkingsfabriek; na het eten wordt het voedsel geraffineerd voor verschillend gebruik. Van al het voedsel is dat wat chlorofyl bevat vooral van belang voor de productie van lymfe. Lymfe is de chemische bemiddelaar die zorgt voor de vorming van de hormonen. Het is het voedsel voor het zenuwstelsel, vooral voor de hersenen. De klieren gebruiken lymfe om de verschillende hormonen te produceren die bepaalde emoties opwekken, overeenkomstig onze gedachten. Wanneer we moedige, meedogende en weldadige gedachten koesteren dan wordt de lymfe omgezet in de hormonen van de klieren die deze emoties beheersen. Als we ons inlaten met angst, haat, jaloezie en twijfel dan zullen de klieren welke juist deze emoties beheersen sterker worden. Zo zijn er drie soorten voedsel – subtiel (positief), mutatief (neutraal, veranderlijk) en statisch (negatief). Positief voedsel activeert subtiele klieren en hormonen, negatief voedsel bevordert veranderlijke emoties. Voedsel stimuleert de klieren die op hun beurt emoties activeren en dit patroon van emotioneel reageren vormt de persoonlijkheid. Daarom is het raadzaam het juiste voedsel te eten. Yogahoudingen, asana’s genaamd, bewegen en masseren de klieren en kunnen zo de overactieve klieren beheersen en de latente klieren activeren. Verlegenheid, depressiviteit, dogmatisch denken en angst kunnen worden overwonnen door de beoefening van yogahoudingen die door een ervaren leraar zijn voorgeschreven. Asana’s stimuleren ook mededogen, hoop, opofferingsgezindheid, rationaliteit en vastberadenheid. Door wisselend druk en ontspanning op die inactieve of over-actieve klieren toe te passen, treden de hormonen in werking om het individu te helpen zich efficiënter voort te bewegen naar het hoogste doel van het bestaan. Als we geen maatregelen treffen met betrekking tot het voedsel dat we eten, bestaat de kans dat statisch voedsel alle inspanningen teniet doet die we ons hebben getroost met de beoefening van yogahoudingen om de klieren te beheersen en te activeren. Statisch voedsel zal die klieren activeren die we willen beheersen en zal niet de lymfe produceren die nodig is voor het produceren van die hormonen welke helpen de hogere gebieden van de geest te ontwikkelen. De relatie tussen voedsel en yogahoudingen (asana’s) is nu duidelijk verklaard. Gedachten activeren de klieren die op hun beurt hormonen produceren. Hormonen controleren subtiele, veranderlijke en statische emoties, de mentale neigingen. De collectieve interactie tussen deze psychische verlangens vormt onze unieke persoonlijkheid. Het is wezenlijk van belang om de gedachten te kunnen beheersen. Duizenden jaren geleden stelden yogi’s dit reeds vast: "Zoals je denkt, zo word je". De geest is de oorzaak van zowel vrijheid als slavernij. Het eten van het juiste voedsel en de beoefening van gepaste yogahoudingen wordt gedaan om de statische geest te beheersen en de subtiele, rationele en intuïtieve geest te activeren. Zolang de geest zich bezighoudt met negatieve, statische en zelfzuchtige gedachten dan zullen de klieren en de hormonen daar dienovereenkomstig op reageren. Een gericht, vreugdevol en beheerst denkvermogen en beheersing van het klierstelsel leiden tot een optimaal positief, vredig en vreugdevol leven. Mensen met gelijkgestemde geesten zoeken elkaar op en verheugen zich erin om bij elkaar te zijn. Vredige plaatsen trekken mensen aan die zich deze vrede van geest wensen. In dit heelal bevinden zich vele levende wezens, veel kleiner nog dan ons denkvermogen ze kan voorstellen, en waar nog weinig over bekend is. Ook die worden door de aard van onze gedachten aangetrokken. Zij willen als het ware ook geestelijk gezelschap. Deze "kleine levens", microvita genaamd, bewegen zich vrij door het hele universum en vinden gezelschap al naar gelang hun positieve, neutrale of negatieve aard. Overeenkomstig onze gedachten worden zij erdoor aangetrokken of afgestoten. Wanneer wij positieve, vreugdevolle en heilzame gedachten koesteren, dan trekt dit ook positieve microvita aan. Door hun positieve of negatieve invloed worden de klieren en hormonen van de chakra’s beïnvloed en zodoende ondersteunen ze onze opbouwende ontwikkeling of werken deze tegen. De geest is hierin onze beste vriend, of onze grootste vijand. Daartoe kunnen we trachten om deze vier aspecten van yoga in acht te nemen:
|
|
|