Javanen van Suriname - Cultuur

 

De Javaanse Primbon

(Door Trees Sontosoemarto)

Aan de basis van de traditionele Javaanse filosofie liggen de Hindoe en de Islamitische religieuze erfenissen. Deze speciale Javaanse filosofie is gebaseerd op de zogeheten Primbon - de mythische almanak van Java. Traditiegetrouw wordt de Primbon gebruikt om een huis te bouwen, een nieuw leven te beginnen, voor het sluiten van een huwelijk, maar ook in het gewone allerdaagse leven.

De populairste Javaanse Primbon heet de Kitab Primbon Betaljemur Adammakna. De Betaljemur Adammakna wordt ook wel de moeder van de Javaanse Primbon genoemd omdat het bestaat uit een compilatie van tien Primbons:

Ketab Primbon Betaljemur Adammakna
Kitab Primbon Betaljemur Adammakna
Kitab Primbon Lukmanakim Adammakna
Kitab Primbon Atassadhur Adammakna
Kitab Primbon Bektijammal Adammakna
Kitab Primbon Shahdhatsahthir Adammakna
Kitab Primbon Qomarrulsyamsi Adammakna
Kitab Primbon Naklassanjir Adammakna
Kitab Primbon Quraysin Adammakna
Kitab Primbon Ajimantrawara, Yogabrata, Yogamantra
Kitab Primbon Kunci Betaljemur

Zoals de naam doet vermoeden is de Islam van grote invloed geweest. Bijna alle titels zijn afgeleid uit de Arabische taal. Dit fenomeen toont de integratie van de Islam met oud Hindoe/Boedistische Java. De Islam heeft na de 15e eeuw, na de val van het Majapahit koninkrijk, zijn intrede gedaan op midden Java.

Numerlogie is het uitgangspunt van de Primbon. Hierbij is de waarde  van de dino (=dag), pasaran (Javaanse weekdag) Sasi (= Javaanse kalendermaand) en Tahun (Javaanse kalenderjaar) het belangrijkste.

Er zijn verschillende complexe calculatie modellen gebaseerd op de Javaanse dag, maand en jaar. Voor het uitzoeken van een huwelijksdatum bijvoorbeeld wordt gebruik gemaakt van zo'n methode, waarbij de geboortedata van het paar als uitgangspunten worden gehanteerd . Het toepassen van numerologie op de namen van het bruidspaar vormt hierbij een belangrijk gegeven om de startdatum van een succesvol en gelukkig huwelijk te bepalen. Hierbij wordt ook rekening gehouden met 'slechte' dagen. Deze dienen immers ontweken te worden. 

De primbon beschrijft ook de mantra voor een slametan (een dank ceremonie) en de (voor)bereiding van eten en omgeving. Een slametan wordt gehouden ter ere van elke belangrijke gebeurtenis, zoals een huwelijk (Rabi), zeven-maanden-zwangerschap (Mitonie), geboorte (bayi lahir) en andere gebeutenissen welke men belangrijk acht. Tradionele geneesmethoden bij ziekte van een baby (kind) zijn ook terug te vinden in de Primbon.

Neptu dino, pasaran, sasi en tahun

Dino Neptu Pasaran Neptu Sasi Neptu Tahun Neptu
Akad
5
Kliwon
8
Sura
7
Alip
1
Senen
4
Legi
5
Sapar
2
Ehe
5
Selasa

3

Paing
9
Rabingulawal
3
Jimawal
3
Rebo

7

Pon
7
Rabingulakir
5
Je
7
Kemis
8
Wage
4
Jumadilawal
6
Dal
4
Jumuah
6
    Jumadilakir
1
Be
2
Setu
9
    Rejeb
2
Wawu
6
        Ruwah
4
Jimakir
3
        Pasa
5
   
        Sawal
7
   
        Dulkaidah
1
   
        Besar
3
   

 

Bron: http://kabelfoon.nl/~sinarja/

 

Javanen van Suriname

 

 

 

JavaS