| Javanen van Suriname - Cultuur |
|
 Wayang
is één van de Javaanse theatervormen naast onder andere ludrug en kethoprak.
Het is een levend cultuurgoed met een religieuze filosofie als grondslag.
Kethoprak wordt in Suriname niet meer beoefend. Een enkele groep probeerde
enkele jaren geleden dit nog in leven te houden. Ook wayang heeft de laatste
jaren aan populariteit ingeboet. In Indonesië ziet het er echter nog niet
naar uit dat dit bijzondere erfgoed zal verdwijnen.
Op Midden-Java in Surakarta en Yogjakarta zijn er dhalangscholen. Maar ook jongeren, waarvan hun vaders dhalang zijn, krijgen zo het vak met de paplepel gegoten. Deze traditie speelt geen rol onder de Javanen in Suriname en een dhalangschool al helemaal niet. Nu zijn er nog enkele dhalangs die zo nu en dan ingehuurd worden voor het geven van een voorstelling op huwelijks- of besnijdenisfeesten. Meestal zijn het dan ook slechts de ouderen die nog belangstelling tonen. Het ziet er naar uit, hoe triest dit ook mag klinken, dat deze traditie in de komende decennia zal verdwijnen. Voor fervente wayangliefhebbers, als die dan er nog zijn, zullen een beroep doen op de Indonesische ambassade om een dhalang uit Java over te laten komen, al dan niet met de complete gamelanspelers. Wayang kent enkele vormen, de bekendste zijn de wayang kulit (de leren wayangpop) en wayang wong (wong is mens). De verhalen worden geput uit de wereldepen Ramayana en Mahabharata. Wayangpoppen komen tot leven in de handen van een dhalang. Een bekende dhalang in Indonesië is Ki Anom Suroto die veel populariteit geniet onder de echte fervente wayangliefhebbers, niet alleen op Java zelf, maar ook in Nederland. Een zeer beroemde verhaal is de Dewa Ruci. Het is het verhaal over prins Werkudara die op zoek is naar de oorsprong van de mens. Op zijn tocht naar de bodem van de oceaan - die vol zit van gevaren - ontmoet hij reuzen, monsters en goden. Op de bodem van de oceaan aangekomen vindt hij het antwoord op al zijn vragen. Dewa Ruci wordt beschouwd als het summum van de Javaanse mystiek. Het verhaal is afkomstig uit het op Java gelokaliseerde wereldepos Mahabharata. Dewa Ruci is een Javaanse creatie. Voor meer wayang: zie Semar. Bron: http://home.planet.nl/~rs.kromopawiro/
|
