|
BEKENDE GRAVEN VÓÓR 1900
De graven worden naar ouderdom en familie gegroepeerd
klik op de foto's om deze te vergroten en scherper te
zien
Foto's
Galema / Meylema
Foto's Terwisscha van
Scheltinga
Foto's
Tiel Groenestegen - Ferwerda - Van der Werf - Aukes
foto1 |

foto2 |

foto 3 |

foto 4 |

foto 5 |

foto 6 |

foto 7 |

foto 8 |

foto 9 |

foto 10 |
|
|
| Toelichting
1 bij bovenstaande foto's Deze foto's betreffen allen de familie Galema.
Haar voorouders droegen de naam Meylema.
De wortels van deze familie, voorzover bekend, liggen in Oosterend - midden Friesland.
De oudst bekende familieleden hebben zerken in de kerk van Oosterend.
Foto 3 en 4: de Kerk van Oosterend.
Foto 1: Siebe Piers (Meylema), overleden 1536. Zijn naam staat op de rand
van de zerk. Duidelijker te zien, staat in het midden de naam van zijn zoon: 'Dortor
Bernardus Meylema, overleden 1556.' Men kan over hen lezen in het familieboek van de
Galema's en Galama's.
Meerdere gegevens zijn uit dit boek genomen. De vader van Sybe Piers was Pier Sybes
Meylema Deze Pier is in rechte lijn een voorvader van de verreweg de meeste Galema's. De
afstamming verliep niet via zijn zoon Sybe, maar via zijn zoon Watse.
In 1811 laat Klaas Ysbrands Meylema - 7e generatie - voor zichzelf en zijn kinderen de
naam Galema registreren. Ysbrand Klazes was de enige van zijn kinderen, die volwassen werd
en kinderen had. Hij is vooral bekend geworden vanwege zijn 13 boerderijen.
Foto 2: Men ziet duidelijk de namen van Sjuke Siercks Meylema ± 1577
-1652, kleindochter
van Sybe Piers, en van haar man Feike Tietes Rippens ± 1573 - 1640
Een stukje geschiedenis
Het gaat hier om een familie die in die tijd wat
betekende. Dit blijkt hieruit dat Doctor Bernardus,
op één na de jongste van negen kinderen van Sybe Piers, in 1528 als student te
Leuven werd ingeschreven.
De Nederlanden zijn dan pas korte tijd voor het eerst, min of meer gedwongen,
één onder Keizer Karel V. Karel was de Friezen te hulp gekomen tegen de Saksen.
De Friezen die altijd met kracht hun vrijheid hadden verdedigd zijn nu echter wel
hun vrijheid kwijt.
Keizer Karel bemoeide zich overigens weinig met deze uithoek van zijn immense rijk.
In die tijd werden door het 'Hof van Friesland' in Leeuwarden vele vonnissen geveld
vanwege de afwijking
van de katholieke leer, hetgeen grote weerstand opriep. Doctor Bernardus was van
1559 tot 1563 raadslid
bij het genoemde Hof. Kort daarop kwamen aan deze vonnissen een einde omdat
het Prorestantisme zich intussen stevig had gevestigd. Toen in 1568 de Tachtigjarige
Oorlog met Spanje uitbrak waren de katho-
lieken op hun beurt hun vrijheid kwijt. De vervolging van hen was in Friesland
heviger dan in de overige provincies.
De kerk van Oosterend kwam in protestantse handen. Toch werden er nog enkele katholieken
begraven.
Dit kwam vaker voor, omdat zij voorheen royale giften aan de kerk hadden geschonken
en daardoor rechten konden doen gelden.
Foto 5 slaat een hele tijd
over. Het gaat om het graf van Ysbrand Klazes Galema en zijn vrouw
Ytje Jans Siemensma op het kerkhof van Blauwhuis. Zij overleden beiden te Bolsward in
1873. Ysbrand was geboren in 1789, Ytje in 1791, beiden in Tjerkwerd. Ysbrand Klazes
droeg, zoals
we zagen, vanaf 1811 de naam Galema. Geboren in het jaar van de Franse Revolutie leefde
hij
ook in een tijd, waarin de katholieken weer hun rechten begonnen op te eisen.
Zijn grote rijkdom is aan verschillende factoren te danken. Hij was enig erfgenaam, een
goede
boer en een goed koopman. Ook het katholicisme gaf hem een grotere vrijheid van handelen
dan de protestanten bezaten. In hetzelfde graf werden Ysbrands en Ytje's jongste zoon
Michiel
en echtgenote Elisabeth Jacobs van den Oever begraven. Zie de medaillons op het graf.
Foto 6 Het is het graf van de oudste zoon van genoemde Michiel en
Elisabeth: Ysbrand.
Deze werd te Tjerwerd geboren in 1847 en overleed in 1886. Zijn vrouw Aaltje Taekes van
der Wey werd in 1852 te Friens geboren en overleed in 1885. Hun acht kinderen waren vroeg
wees.
Dochter Bauke 1883 - 1902 werd bij haar ouders begraven.
Foto 7 Het is het graf van Ysbrands en Ytje's jongste dochter Taetske,
geb. in Bolsward 1831.
Zij trouwde met Siebrandus Tjebbes Hettinga, die reeds in 1855 overleed en te Nijland werd
begraven. Taetske hertrouwde met Egbert Ruurds de Jong, geboren in Joure in 1831 in de
familietak van Douwe Egberts. Taetske overleed in 1868, Egbert in 1889. Zij werden begra-
ven op het kerkhof Westermeer te Joure. Twee 'borelingen' Ruurd en Grietje zijn bij hun
ouders begraven.
Foto 8 Het is in Blauwhuis het graf van Sytske Galema 1823 - 1897
en haar man Idse Verwer
1815 - 1875. Sytske was de derde dochter van Ysbrand en Ytje.
Foto 9 Het zijn in Blauwhuis de graven van Ysbrand
Jans Galema 1852 - 1891 en Elisabeth (Betsie) Johanna Kramer 1857 - 1899. Ysbrand is een
kleinzoon van Ysbrand en Ytje, en
zoon van Jan en Klaaske Fongers Huitema. Betsie is een kleindochter van Gerrit
Klazes
Kramer en Elisabeth Romkes, en dochter van Frans Kramer en Siebrigje Brandsma.
Foto 10 Het kerkhof van Blauwhuis. Mmen moet naar voren lopen om de
genoemde graven
te vinden
Terug naar het begin van de pagina. |
2 Foto's graven Terwisscha
van Scheltinga zie: Toelichting

foto 11 |

foto 12 |

foto 13 |

foto 14 |

foto 15 |

foto 16 |

foto 17 |

foto 18 |

foto 19 |
|
Toelichting
2 bij bovenstaande foto's
Deze foto's betreffen de families Terwisscha - Scheltinga - en Terwisscha van Scheltinga.
Het zal
blijken hoe de dubbele naam ontstond
Foto 11 Eyse Terwisscha 1640 - 1710, zijn echtgenote is ons niet bekend.
De familienaam Terwisscha ontstond ± 1600 en is afgeleid van de buurtschap 'Ter Wissche'
onder Appelscxha. Deze Eyse is een van de eersten met de naam Terwisscha. Zijn zerk vindt
men in het kerkje
van Ter Idzard.
Foto 12 Het familiewapen van de Terwisscha's op deze zerk.
Foto 13 De zerk van een (klein?)zoon van genoemde Eyse: Assuerus
Terwisscha 1680 - 1745
en Sybrich Lyauckema 1680 - 1714. De familie Terwisscha heeft vermoedelijk grote giften
aan de kerk van Ter Idzard geschonken en mocht daarom worden begraven in de kerk.,
die toen in handen was van de protestanten.
Foto 14 De kerk van Ter Idzard. Deze is thans verhuurd als atelier.De
zerken zijn bedekt met
een houten vloer.
Foto 15 De familie Terwisscha bezat de Idzerdastins, waarvan hier een
tekening uit1722,
bewaard in het Printekammenet in het Fries MuseumEen
stukje geschiedenis
Sybrich Terwisscha -Lyauckema's moeder was een Scheltinga uit Arum: Saecke.
Een kleinzoon van haar broer verlaat zijn geboortestreek en wordt boer in Ter Idzard. Hij
heette Tiete Scheltinga. Hij bleef
ongetrouwd tot zijn 65e jaar. Stellig trok hij veel op met de kinderen van Sybrich
Terwisscha - Lyauckema,
een volle nicht van zijn vader. Het waren drie meisjes. Zij bleven ongehuwd.
Toen de laatste van hen, Akke overleed kreeg Tiete Scheltinga alle bezit van de
Terwisscha's, waaronder ook de Stins. Als tegenprestatie voor deze zeer grote erfenis
voegen de kinderen van Tiete Scheltinga de naam Terwisscha toe aan de hunne. Tiete 1726 -
1799 was gehuwd met Abeltje Jans de Vries 1759 - 1827, geboren te Oldeholpade (nabij Ter
Idzard)
Foto 16 Assuerus
Terwisscha van Scheltinga 1786 - 1857 is de eerste die de dubbele naam gebruikt. Hij
is de oudste zoon van Tiete. Hij was getrouwd met Siebrigje Koelman 1786 - 1867, dochter
van genees - heel - en vroedmeester Jan Koelman te Workum. Assuerus was boer in
Ter Idzard en later ook in Oosterwierum op Foghelsang State. Assuerus en Siebrigje werden
begraven op het, sinds kort gerestaureerde, kerkhof van Oosterwierum.
Foto 17 Het kerkhof van Oosterwierum is gelegen buiten het dorp.
Foto 18 De ouste zoon van Assuerus en Siebrigje, Tite Johannes 1808 -
1870 en zijn echtgenote Grietje Kooiker 1814 - 1886 zijn begraven te Irnsum
Foto 19 Jan Titus 1851 - 1936, zoon van Tite en Grietje, en zijn
echtgenote Trijntje Yntes
Kingma 1860 - 1892 zijn eveneens begraven in Irnsum.
Terug naar het begin van de pagina
|

foto 20 |

foto 21 |

foto 22 |

foto 23 |

foto24 |

foto25 |

foto 26 |

foto 27 |

foto 28 |
|
| Toelichting 3 bij
bovenstaande foto's Foto 20 Engelbertus Tiel Groenestege 1828 - 1944 en
Anna Tiel 1828 - 1944. Zij zijn begra-
ven op het kerkhof in Gendringen (Steenwijkerwold). Engelbertus heette aanvankelijk
slechts Groenestege. Hij werd zeer vermogend door zijn huwelijk met Anna Tiel. Zij had
slechts één ongehuwde zuster. Engelbertus kocht de naam Tiel, omdat deze anders uit zou
sterven.
Zijn moeder was een zus van Assuerus Tiel Groenestege, besproken bij foto
16.
Foto 21 Familiegraf van de familie Van den Oever te Bolsward. Hier werden
allereerst
begraven Jacob Bouwes van den Oever 1783 - 1870 en zijn tweede echtgenote Akke Hayes
van der Werf 1794 - 1837. Jacob was een tijdgenoot, een goede vriend van en aangetrouwd
aanYsbrand Klazes, besproken bij foto 5. Jacob deelde o.a. aandelen
met Ysbrand in de kof-
schepen, die hij, Jacob in de vaart had bij de handel op Engeland: o.a beenderen
voor lijm
tegen Wedgwood, dat hij in Bolsward introduceerde.
Foto 22 Hans Willems Ferwerda 1828 - 1892 en zijn tweede echtgenote
Johanna Fokkes
Ypma 1847 - 1926 zijn begraven te Wytgaard. Hun namen staan aan weerszijden van het
grafmonument. Dorus Ferwerda die getrouwd was met Klaske Kramer was een zoon uit het
eerste huwelijk van Hans Willems met Hiske de Boer 1833 -1870
Foto 23 Drie kinderen van Hans Willems en Hiske de Boer zijn hier
begraven :
Hiske 1872 - 1885, Wijtsche 1873 - 1885 en Maria 1868 - 1887. Het zijn zussen van Dorus.
Gezien het jaar van overlijden zijn zij waarschijnlijk aan tuberculose overleden
Foto 24 Dit is de grafsteen van een zus van Hans Willems: Anna Willems
Ferwerda 1845 -
1869, echtgenote van Ysbrand Ypma 1840 -1872. Deze steen is gebruikt voor het graf
van een tantezegger: Sidonius Ferwerda 1859 - 1935. Hij was een broer van Dorus
Foto 25 in Bolsward zijn begraven Douwe Gerrits van der Werf 1843 -1893
en zijn echtgenote Pietje Huites Huitema 1844 - 1914 en dochter Juliana 1877 - 1951. Douwe
en Pietje zijn de ouders van Gerrit van der Werf, gehuwd met Pietje Kramer
Foto 26 In Wytgaard is het familiegraf van de familie Aukes uit Woudsend.
Het rechtse graf is van Jan Alberts Aukes 1801 -1855 en echtgenote Haukje Th
Overmeer
1814 - 1871.
Het middelste graf. De zoon van Jan Alberts en Haukje: Hendrikus Augustinus Aukes
1846 - 1878 en echtgenote Siebrigje Gerardus Terwisscha van Scheltinga, dochter van
Johannes Gerardus en kleindochter van Assuerus en Siebrigje, besproken bij foto 16. Hier zijn ook drie kinderen van Hendrikus en Siebrigje
begraven: Jan Alberts 1871 - 1894, Gerardus Theodorus 1873 - 1874 en Hillegonda Isabella 2
j. oud.
Het linkse graf. Albert Alberts Aukes 1799 - 1880, broer van genoemde Jan
Alberts.
Foto 27 In Zorgvlied is begraven Sjoerd Aukes 1850 - 1894, echtgenoot van
Veronica Jans Galema 1856 - 1910, zus van Ysbrand Jans, besproken bij foto
9. Sjoerd is een zoon van genoemde Jan Alberts Aukes en Haukje Overmeer
Terug naar de pagina |
|