Overgenomen van een toegestuurde fotoscan, voor een volledig artikel kunt u wellicht de site van het Eindhovens Dagblad raadplegen, staat het er niet meer zie dan hieronder.

HAVANK TREEDT UIT DE SCHADUW.
Hij had het op zijn zestigste verjaardag voorspeld: 'ik blijf zestig'.   Enkele maanden later, op 22 juni 1964, stierf Hans van der Kallen.
Enkele honderdduizenden lezers kenden hem echter alleen onder zijn schrijversnaam Havank.   De man die 'de Schaduw' uitvond, een bereisd, belezen, bourgondisch speurder, die naam en faam verkreeg omdat hij figureerde in 28 detectives.   Die boeken verschenen in een totale oplage van 10 miljoen Zwarte Beertjes.   Havank is er niet echt gelukkig van geworden.   Hij stierf aan een kapot hart.   Toen hij was begraven op het kerkhof aan de Harlinger Straatweg in Leeuwarden bleek hij een schuld te hebben achtergelaten van FL 20.000,-.
Na zijn dood volgde snel vergetelheid.   Totdat in 1994 een journalist van de Leeuwarder Courant signaleerde dat de stad het graf van een van zijn bekende zonen wel erg verwaarloosde.   Toen trad Havank weer langzaam uit de schaduw.   Er kwam de Stichting Mateor, die nu een 140-tal donateurs heeft, meestal frevente Havank-adepten.   De stichting droeg ertoe bij dat het graf van Havank werd gerestaureerd, dat er een bronzen plaquette kwam aan diens geboortehuis en dat er jaarlijks een Havank-dag wordt gehouden in Leeuwarden.   In de nabije toekomst wordt waarschijnlijk een museum ingericht in de werkkamer van Havank op Dekema State, een landgoed in Jelsum waar Havank in zijn laaste jaren bij de familie Van Wageningen de rust vond die hij zo nodig had.   In juni zal de adviseur van de stichting, Havank-kenner Sef Passage, een biografie over Havank uitbrengen.   Onze redacteur Martin van Kimmenade, zelf ook Havank-adept, interviewde de biograaf.

EEN HOOGST MERKWAARDIG MANNETJE
Hij had van te voren gewaarschuwd. Eerst telefonisch.   Daarna nog een keertje thuis in de Haarlemse Louis Couperusstraat.   "Met een veertje krijg je mijn bek open, maar met geen hefboom krijg je hem nog dicht."   Een ontboezeming, die alles zegt over de passie van de bijna zeventigjarige drs. Sef Passage, ongetwijfeld met voorsprong de grootste kenner en bewonderaar van de detective-schrijver Havank.
Als een sprankelende, nauwelijks te sluiten waterval klatert zijn verhaal neer op de luisteraar.   Een stortvloed aan woorden in een omgeving waarin detectiveschrijver Havank (Hans van der Kallen) en de Schaduw, dat 'merkwaardige, ja hoogstmerkwaardige mannetje' alom aanwezig lijken.   Op de boekenplank prijken niet alleen de beroemde Zwarte Beertjes, waarvan meer dan 10 miljoen exemplaren zijn verkocht, maar ook de eerste authentieke uitgaven.   Er liggen vele honderden foto's, geluidsopnamen, geschriften en documenten in de kamer, maar zijn kostbaarste bezit is de schrijfmap van Havank.   Sef Passage kreeg die van kennissen tegelijk met vele brieven en zelfs originele manuscripten.   Ongekend trots laat hij met glimmende ogen de velletjes zien die een hoofdstuk uit 'Menuet te Middernacht' bevatten, het laatste werk van Havank, een hoofdstuk dat dat boek nooit haalde, maar dat naar de mening van Passage veel beter is dan het hoofdstuk dat uiteindelijk gepubliceerd werd.

Passage gaat heel ver in zijn grote liefde voor de schrijver Havank.
Hij is er door gepakt, wordt er min of meer door geleefd.   Samen met zijn echtgenote bezocht hij alle plaatsen die de geboren zwerver Havank in zijn vele boeken beschreef.   Fraaie kleine plaatsjes in de Provence en de Cote d'Azur, de Pyreneeën, Bretagne, Mallorca en Devonshire of steden als Rome en Londen.   En als het een rol speelde in de detectives nam Passage wat van de streek mee: rode aarde uit Devonshire of een blokje Granit Rose uit Bretagne.   In al die plaatsen maakte hij honderden kleurenfoto's van de villa's waar de Schaduw verbleef, de terrasjes waar de speurder onder het genot van een grote bolknak een koele pils dronk of een glas volle wijn, want de Schaduw was een Bourgondiër in hart en nieren.   Voor de rijen Havank-boeken in zijn boekenkast paradeert een colonne miniatuur-auto's van de types die in de boeken voortkomen; van Bentley tot Delage, van Hodgekis tot Bugatti.   Op tafel ligt een stapel werkschriften en boeken die Passage geschreven heeft over de diverse facetten in de avonturen van de Schaduw als die weer eens onder het fluiten van de Mars van de Tinnen Soldaatjes op pad toog.

Wat beweegt iemand om een hobby zo uit de hand te laten gieren tot een levenswerk?
"Een tegengif tegen de moeilijkheden die je met het klimmen der jaren in het onderwijs tegenkomt", lacht de voormalige leraar Nederlands aan gymnasia in Bolsward en Haarlem.   "Op het gymnasium leerde ik het werk van Havank kennen; ik vond het schitterend zoals hij knutselde met de taal, speelde met het ritme van zijn zinnen.   Zijn taal is vaak prachtig en geweldig humoristisch.   Neem nou de opening van hoofdstuk 19 van "In memoriam de Schaduw" eens. Een puur gedicht.
Het is herfst in de Provence.   Door de dalen en over de heuvelen van 's Schaduws geliefde Provence jaagt op deze scherpe novemberochtend een straffe Mistral.   Het is herfst in de Provence.   Het laaiende en bonte kleuren-leven van de volle zomer is versoberd en verstoven, maar niet tot het hopeloos lijkengrauw van het Noorden.   De zon is bezadigder nu en ingetogen.
Zij rijst niet langer in jubelend crescendo tot op de hoogste toppen van de bergen, maar al komt zij niet verder dan een korte boog over de horizon achter de blauwe zee, zij is toch altijd nog gul.   Over Provence stoeit de Mistral, de adem van Provence.

"Havank wilde aanvankelijk priester worden maar ondekte in de poësis, de vijfde klas van het gymnasium, dat er nog ander vlees in de kuip was.   Hij mocht bij de Augustijnen nog niet eens vrouwen tekenen."   Hoewel Havank het dus bij de Augustijnen voor gezien hield, bleef hij aanvankelijk een vurig Katholiek.   Dat blijkt ook in een aantal van zijn boeken, waarin hij toont gecharmeerd te zijn van Gregoriaanse muziek en van Liturgie.   Daarna zal hij lange tijd zeggen atheïst te zijn, maar hij keerde uiteindelijk met medewerking van de Dominicaner pater Rodenburg terug in de katholieke kerk.

Wat was Havank eigenlijk voor een man?
"Een Narcissus en daardoor eenzaam", zegt Passage, die Havank zelf nooit ontmoette.   De Neerlandicus heeft veel informatie van Cynthia Vickers, dochter van een welgestelde Engelse koloniaal, met wie Havank in 1946 trouwde.   Van der Kallen ontmoette haar in Londen, waar hij in de oorlogsjaren redactiechef was bij Vrij Nederland.   Cynthia overleed in 1986; Passage heeft het gesprek dat hij met haar voerde nog op een bandopname.   Het huwelijk werd geen succes, hoewel Havank een groot respect had voor Cynthia.   Zij van haar kant toonde een grote loyaliteit voor 'vaderland, godsdienst en familie'.   Soms zagen de echtelieden elkaar maandenlang niet.   Passage: 'Het huwelijk beknotte hem te zeer. Hij wilde overal naar toe om gedetailleerd te kunnen schrijven over zijn locaties.   Hij is nooit meer los gekomen van de Schaduw.   Zijn wensdroom was te leven zoals de Schaduw dat deed.   Hij schreef onder diens regime, psychologisch kwam hij er niet van los.   Havank had psychologisch gezien iets geweldig dubbels.   Hij kon in zijn eenzaamheid diep, zeer diep pessimistisch zijn en op een ander moment eufoor.   Wee, als je in zijn buurt kwam als hij in de eerste stemming was.   Hij had daar medicijnen voor maar die hielpen niet altijd.   Als hij geld had sprong hij er gul en zeer royaal mee om, waarna hij weer geruime tijd nagenoeg zonder geld zat."

Hij vond dat hij geslaagd was als schrijver met in zijn dagen reeds meer dan zes miljoen gedrukte exemplaren van zijn werk.   Hij vond dat hij daarvoor erkenning moest krijgen.   Die heeft hij alleen maar van zijn lezers gekregen.   Daarbij komt dat Havank een groot probleem had: er waren preriodes dat hij absoluut niet kon schrijven.   Abs Bruna, de uitgever met wie Havank een haat-liefde verhouding had, zette hem dan aan het vertalen, werk waaraan hij een grondige hekel had.  

Maar om aan de kost te komen moest het; hij vertaalde onder meer ruim veertig boeken van Lesley Chateris en diens schepping The Saint.   Soms krijgen Havank-fans nogal wat meewarige reacties als ze duidelijk bewondering en verwondering tonen voor het schitterende taalgebruik, de werkelijk prachtige beeldspraken, de vaak aanstekelijke grappen en grollen.   "Ik heb Havank evenwel gebruikt als leerstof op het gymnasium", zegt Passage, "Ik ken een collega die dat nog doet.   Ik zal de laatste zijn die het werk van Havank als literatuur propageert.    Hoewel.   Wie maakt dat eigenlijk uit?   Ik had er een geweldige lol in.   Voor mij waren de lessen waarin Havank aan de orde kwam voorbereidende lessen voor de literatuur."   In juni van dit jaar zal een uitvoerige biografie van Havank verschijnen, uiteraard geschreven door Sef Passage.   "Ik was niet blij toen het klaar was," zegt Passage peinzend.   "Ik kreeg een klap die me bijna vloerde op het moment dat het af was. Je moet een geweldig rouwproces verwerken, want de man waarover je schrijft is pas dood als jij hem dood hebt.   Ik had nooit gedacht dat het me zo zou aangrijpen."