 |
.
Copy uit de krant "De Nieuwe Courant" van 16/12/1950
Overgenomen uit www.biblioweb.nl,
( juni 1997) klik op de link voor het volledige artikel, staat het er niet
meer zie dan hieronder.
'Stop! 'n Nieuwe Havank!'
'Ren als de Weerlicht!
De nieuwe Havank is uit.'
Deze slogans begeleidden in de jaren
dertig de uitgave van de destijds populaire speurdersromans van een der eerste
Nederlandse detectiveschrijvers.
De naam Havank was een pseudoniem van H.F.
(Hans) van der Kallen (1904-1964).
In de loop der jaren zijn er circa zes
miljoen exemplaren van zijn boeken over de inspecteur (later hoofdinspecteur)
Charles C.M.Carlier (alias De Schaduw), zijn superieur Bruno Silvère en diens
'pittige echtgenote' Manon verkocht.
'Merkwaardig, hoogst merkwaardig.'
Dat is de geliefkoosde uitdrukking van De Schaduw in de boeken van
Havank.
En na het lezen van deze woorden weet de lezer dat de 'kleine
grijze cellen' (om met Agatha Christies Poirot te spreken) van dit 'enigszins
gezette doch daarom niet minder beminnelijke mannetje van een jaar of veertig'
overuren maken.
In de eerste 'Havankjes' is De Schaduw nog een
belangrijke bijfiguur die zijn vriend en superieur, hoofdinspecteur van de
Surété Nationale Bruno Sylvère, met raad en daad terzijde staat.
Vanaf
De N.V. Mateor (1938), waarin Bruno 'de pittige stenodactylo'
Manon ontmoet die zijn vrouw wordt, treedt De Schaduw meer op de
voorgrond.
In 1935 kwam de eerste politieroman uit van Havank (die zelf
sprak van 'romans van avontuur').
Hoofdinspecteur Sylvère dient in
Het mysterie van St. Eustache af te rekenen met een
spookverschijning op een kasteel in Noord- Frankrijk.
In De N.V.
Mateor is de plot nog doller, hoewel voor die tijd zeer origineel: een
misdaadsyndicaat richt zich in keurige brieven tot welgestelde Fransen om hen
in beleefde termen te verzoeken grote geldbedragen af te geven. Wie weigert,
staat groot onheil te wachten.
En deze N.V. Maatschappij tot Exploitatie
van Roerende en Onroerende Goederen komt de dreigementen stipt
na.
H.F.van der Kallen werd op 19 februari 1904 geboren in
Leeuwarden.
Hij groeide op in een katholiek milieu en werd als jongen naar
Eindhoven gestuurd om aan het Gymnasium Augustinianum tot priester te worden
opgeleid.
Die opleiding voltooide hij niet en na wat omzwervingen kwam hij
in Amsterdam terecht.
Daar woonde hij in bij Willem Merckens die
kunstrecensent was van De Telegraaf.
Toen deze wanhopig werd
van zijn passieve aanwezigheid, raadde hij hem aan detectives te gaan
schrijven.
Na de dood van de populaire schrijver Ivans werd Havank (het
pseudoniem werd bedacht door Anton van Duinkerken) bij uitgeverij Bruna
ingehaald als diens opvolger.
In 1942 ontvluchtte hij de bezetting om
in Londen als chef redactie te gaan werken voor Vrij
Nederland.
Daar leerde hij Cynthia Isabel Traver-Vickers kennen,
met wie hij trouwde in 1946.
Het huwelijk was niet erg stabiel, maar hoewel
ze jaren apart leefden kwam het niet tot een echtscheiding.
Ondanks de
verwijdering vond Cynthia het maar niets dat Havank in zijn laatste jaren een
innige relatie had met de vrouw die bij hem als verpleegster in dienst
was.
Toen hij op 22 juni 1964 overleed, liet hij een onvoltooide
Schaduw-roman na: Menuet te Middernacht.
Op verzoek van
uitgever Bruna voltooide de journalist Pieter Terpstra deze roman.
Het was
het begin van een reeks nieuwe 'Schaduws'.
In de jaren dertig en
veertig waren de Schaduw-romans van Havank origineel en, vooral in hun
taalgebruik, vernieuwend.
De serieformule met het door Dick Bruna getekende
figuurtje met hoed of alpino op het omslag, trok tot in de jaren tachtig grote
aantallen lezers.
Maar er kwam steeds meer kritiek: op de magere plots, de
bordkartonnen karakters en op de melige humor en woordspelingen.
Dat
vrouwen bij Havank 'de deur uit neuriën' en 'het kantoor uit vlinderen' klinkt
de hedendaagse lezer ook oubollig in de oren.
De laatste paar jaar
echter hebben Havank-liefhebbers die niets van die verwijten willen weten,
zich verenigd in de Stichting Mateor.
Zij spannen zich in om de herinnering
aan de schrijver levend te houden, onder meer via een jaarlijkse
herdenking.
Daarnaast houdt de stichting het werk van Havank ook in ere via
de uitgave van de Havank Nieuwsbrief.
J.P.M. Passage
publiceerde in 1997 een monografie over de auteur, getiteld Havank : een
schets van leven en werk.
Op Internet is bovendien een aparte Havank-website te
vinden.
In een wat andere versie uitgezonden op
LiTTerair, de literaire rubriek van NOS Teletekst (pagina's 405 en
406), op 20 juni 1997.
|
|
|
