|
|
|
|
Teken: |
|
Is
een teek een nieuw dier?
De huidige teek
is bekend sinds 1584 en werd toen “houtluis” genoemd en bracht ziekten over.
In Zuid-Afrika
noemen ze de teek “bosluis”.
In 1910 werd de
teek voor het eerst beschreven omdat er aan een tekenbeet ziekteverschijnselen
gekoppeld werden.
In 1922 werd
beschreven dat een verlamming door een tekenbeet of tekensteek werd
veroorzaakt.
Vanaf dat moment
was het vermoeden geboren dat de veroorzaker een spiraalvormige bacterie was.
In 1975 brak in
het bosrijke plaatsje "Old Lyme" een epidemie uit van
gewrichtsaandoeningen.
Er werd een link
gelegd naar de bosrijke omgeving en de daar in overvloed aanwezige teken en zo
werd de ziekte naar het stadje vernoemd.
De gevallen die daarop volgden beleefden hun hoogtepunten in zeer bosrijke
streken in het zomerseizoen.
De
overeenkomsten van de symptomen van deze ziekte, zoals die in het begin van
1900 beschreven, waren groot.
Opvallend was
dat veel patiënten, nadat die door een teek gestoken waren, die symptomen
gingen vertonen.
Zestig jaar
later, in 1982 werd pas ontdekt dat de bacterie in de ingewanden van de teken,
inderdaad spiraalvormig was.
Toen kam er een
stroomversnelling op gang, wat betreft de onderzoeksresultaten.
In 1983 werd
ontdekt dat het hier om een nieuwe soort ging, van het geslacht Borrelia.
Het eerste
verslag van de ziekte van Lyme dateert uit 1989, van de Vereniging voor
Infectieziekten.
Dus dit is geen nieuwe ziekte, zoals vaak gedacht wordt!
Dat betekent dus
dat de ontdekkingen, onderzoek en kennis nog betrekkelijk jong zijn.
Wat
is een teek voor een dier?
De teek behoort
tot de familie van de spinnen. Hij behoort tot de mijtensoort en heeft 8 poten.
De vrouwtjes
zijn groter dan de mannetjes en zijn rood van kleur. De mannetjes zijn zwart
van kleur.
Als het vrouwtje
zich vol met bloed zuigt bij een “gastheer”, gaat zij 2000 tot 3000 eitjes
ontwikkelen en “loopt” daar dan mee rond.
Daarna is ze
afhankelijk van de “goede wil” van het mannetje. Die heeft alle tijd van de
hele wereld en vindt dat je niets moet overhaasten.
Het duurt soms
wel een jaar of langer voordat het vrouwtje bevrucht wordt.
Dan raakt het
gehele proces in een stroomversnelling, want dan is de draagtijd slechts 3 à 4
dagen.
De eitjes worden
gelegd en de larven kunnen zich gaan ontwikkelen.
Van het vrouwtje
blijft alleen het omhulsel over en daarmee is het leven van het vrouwtje
afgelopen.
De vrouwtjes
kunnen 4 jaar oud worden. Ze “eten” 3 à 4 keer in hun leven.
Hoe
gaat de ontwikkeling van de larven verder?
Als de larve het
eitje verlaat heeft de hij 6 poten en 2 zuignappen. Nadat hij eerste keer een
“gastheer” heeft gevonden en “gegeten”
heeft, gaat hij vervellen. Dan krijgt hij er 2 poten bij en heeft dan dus 8
poten zoals de spinachtige en wordt nimf genoemd.
Een teek loopt
over het algemeen op 6 poten en gebruikt de voorste 2 poten als voelsprieten,
omdat hij geen aparte voelsprieten heeft. In het voorste paar poten die als
voelsprieten gebruikt worden, zitten zenuwen waarmee ze de geurstoffen van
warmbloedige “gastheren” waarnemen.
Hoe
zoekt een teek een “gastheer”.
Het is echt een
fabeltje dat de teken uit de boom vallen.
Dat betekent dat
ze in de struiken, in het gras en vooral in vochtige ondergrond kunnen zitten.
Dat betekent als
je in het gras gaat zitten, dat je er bovenop kunt gaan zitten
Ze kruipen bij
vochtigheidgraad van minstens 90 % omhoog tot maximaal 1 meter hoogte en
wachten rustig af wat er gaat gebeuren.
Hun “gastheren”
zijn in principe dieren en dat zijn voornamelijk muizen, egels en herten.
Muizen zijn daarbij
de voornaamste “gastheren”.
Tijden het
langslopen van de dieren en soms mensen komen ze op huid of kleding en gaan op
hun gemak een warm en meestal vochtig plekje zoeken, tot zelf in de
schaamstreek toe.
Taken zijn dus
het meest actief bij een hoge luchtvochtigheid en een temperatuur van 50 graden
Celsius en hoger.
Hoe
“eet’ een teek?
Als de teek
“zijn plekje” heeft gevonden zet hij zich met 2 zuignapjes vast op de huid.
Zijn snuit is
voorzien van weerhaakjes en die boort hij door de huid heen.
Normaal zouden
we dat voelen, maar hij spuit er gelijktijdig een soort pijnstiller in en
daarom voel je het niet.
De teek is
alleen geïnteresseerd in het bloed en niet het vocht wat daarin zit. Daarom
zuigt hij zich vol met bloed, haalt de voeding er uit en geeft het water terug
via dezelfde snuit.
De volwassen
vrouwtjes teek zuigt 500 mg bloed op en geeft 2/3 vocht terug.
Voor die 500 mg
bloed zal ze ongeveer een week nodig hebben en als er dan een mannetje in de
buurt is heeft hij alle tijd om het vrouwtje te bevruchten, want die is toch
met heel andere zaken bezig.
Omdat de teek
het vocht terugspuit heeft hij nauwelijks uitscheiding.
Het “eetpatroon”
bij de larven en de nimfen is voor mannetjes en vrouwtjes gelijk.
De volwassen
mannetjes maken daarop een uitzondering want die “eten” niet meer.
Hoe
groot is een teek?
De larven zijn
met het blote oog bijna niet te zien.
|
afbeelding 1 |
|
Hier
een vergrootte larve naast een lucifer om de verhouding aan te geven, hoe
klein een larve in werkelijkheid is. Dus
dat betekent dat het bij controle echt zoeken is of er teken op het lichaam
zitten |
De volwassen
teken zijn met het blote oog wel zichtbaar maar
ze blijven
klein.
|
afbeelding 2 |
|
Hier een volwassen mannetje met dezelfde vergroting als afbeelding 1. Dus
dat betekent dat het bij controle echt zoeken is of er teken op het lichaam
zitten |
De volwassen
teken zijn met het blote oog wel zichtbaar, maar
ze blijven
klein.
|
afbeelding 3 |
|
Hier twee
volwassen vrouwtjes en een volwassen mannetje. Ook
weer me dezelfde vergroting als afbeelding 1. Dus
dat betekent dat het bij controle echt zoeken is of er teken op het lichaam
zitten |
Hoe
ontstaat de besmetting?
Nou is 500 mg
bloed eigenlijk niet de moeite, dus is dat voor ons lichaam geen enkel
probleem.
Het probleem
ontstaat als de teek besmet is.
Een besmette
teek kan zijn “gastheren” besmetten. Een gezonde teek die op een besmette
“gastheer” neerstrijkt zal verder door het leven moeten als besmette teek,
enzovoort.
15 jaar geleden
was 1 op de 20 teken besmet, nu is 1 op
4 besmet.
Op de
waddeneilanden is 90 % van de teken besmet, omdat dat daar vooral de muizen
besmet zijn.
De teek kan
besmet zijn met de Borrelia bacterie. Deze bacterie heeft de vorm van een
balpen veertje, is zo dun als een mensenhaar en “zwemt” mee terug met het vocht
wat de teek teruggeeft aan zijn “gastheer”.
In het lichaam
aangekomen gaat hij zich vermenigvuldigen, want een lichaamstemperatuur van 37
graden Celsius is ideaal voor bacteriën
Dat betekent
dus: zoveel te sneller
als de teek verwijderd wordt, zoveel te kleiner de kans dat de besmetting wordt
overgebracht.
De kans op
besmetting na 6 tot 12 uur (tot 24 uur) is 10 %.
De kans op
besmetting na 48 uur is 30 %.
De kans op
besmetting na 72 uur is 90 %.
De gemiddelde
besmettingskans is 25 %.
Dus de boodschap
is: de teek zo snel mogelijk verwijderen.
Waar
ben je dan mee besmet?
Als je besmet
wordt, dan kan je de ziekte van Lyme hebben opgelopen. Dit kan een
allesverwoestende werking in je lichaam hebben.
De Borrelia
bacterie heeft dus de vorm van een balpenveertje en is dus zo dun als een
mensenhaar.
Deze Borrelia
bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt kan nog een viertal uitvoeringen
hebben.
Vergelijk het
maar met een gezin met 4 kinderen van dezelfde ouders, die ook allemaal anders
zijn.
Ieder heeft zijn
eigen interesse, zijn eigen kenmerken en dat is bij deze bacterie net zo.
Uitvoering 1: Is
vooral geïnteresseerd in gewrichtsontstekingen.
Uitvoering 2: Is
vooral geïnteresseerd in neurologische afwijkingen.
Uitvoering 3: Is
vooral geïnteresseerd in ernstige huidafwijkingen.
Uitvoering 4: Is
nog onduidelijk maar wel gevonden bij Nederlandse Lyme patiënten.
Deze bacterie
heeft een soort “jasje” aan. Dit “jasje” bestaat uit een dunne slijmlaag en dat
maakt hem eigenlijk onkwetsbaar omdat:
1: Deze
slijmlaag doet dienst als afweer.
2: Deze
slijmlaag doet dienst als schuilplaats, oftewel hij maakt zich onzichtbaar.
3: Hierdoor
wordt hij niet opgemerkt door het immuunsysteem van je lichaam. (afweer van het
lichaam)
4: Hij kan jaren
in je lichaam verblijven, zonder activiteiten te ontwikkelen en is dan
“schijndood”.
5: In de fase
van “schijndood” heeft hij geen stofwisseling.
a: Dus neemt hij dan ook geen antibiotica
op.
b: Dus heeft antibiotica geen effect.
c: Dus “kampeert” hij rustig ergens in je
weefsels.
6: Hij heeft een
eigen voortstuwing van ongeveer 1 mm per uur en kan zo voortbewegen door de
weefsels en het bloed.
7: Als alle
omstandigheden “gunstig” zijn kan deze bacterie herleven en terugkomen in het
bloed en de systemen in het lichaam langzaam
maar zeker gaan verwoesten.
De
uiterlijke kenmerken:
|
|
Huidaandoeningen
kun je onder verdelen in 3 kenmerken: De
eerste uitvoering heeft de volgende kenmerken: Ben je gebeten
of gestoken door een besmette teek, kan dit een rode omranding om de
tekenbeet geven. Het komt
ook voor dat deze rode omranding niet optreedt. In de meeste
gevallen zijn er geen klachten van pijn of jeuk. In de loop van
de weken daarna schuiven de randen steeds meer op. |
De plaats waar
er door de teek gebeten is wordt steeds lichter.
Er kunnen ook
andere huidafwijkingen op de plek van de beet ontstaan.
Dus het idee dat
je speciaal de rode omranding moet hebben na een tekenbeet, om besmet te zijn
met de ziekte van Lyme is onzin.
In ongeveer 50 %
van de besmetting met de Borrelia bacterie, dus de ziekte van Lyme komt de rode
omranding niet voor.
Dus een rode
omranding geeft bijna zeker aan, dat je besmet bent met de ziekte van Lyme.
Let op: De
rode omranding geeft bijna 100 % zekerheid dat je besmet bent, ook al zijn de
testen negatief.
Het advies is:
1: Raadpleeg bij
een rode omranding altijd je huisarts, zodat die actie kan ondernemen.
2: Schrijf de
datum op wanneer je gebeten bent.
3: Schrijf de
datum op wanneer de rode omranding zichtbaar werd.
4: Schrijf de
datum op wanneer de rode omranding weer verdween.
De tweede
uitvoering heeft de volgende kenmerken:
1: Ook kan de
huid kan na een tekenbeet plaatselijk rood worden.
2: De huid kan
dan verdikken.
a: De huid kan dan in het begin vaak
warmer worden dan normaal.
b: Er kunnen later verhardingen in de
huid optreden.
3: De huid kan
na verloop van maanden tot jaren papierdun worden.
4: De huid kan
extra rood en extra rimpelig worden. Verder kan er meer pigmentvorming
optreden, vooral op de armen en benen.
a: Dit alles gebeurt in fases en deze mate
van huidaandoening komt pas voor in de 3e fase.
De derde
uitvoering heeft de volgende kenmerken:
1: Er verschijnt
één blauw knobbeltje met een doorsnede van ongeveer 1 tot 5 cm doorsnede.
2: Er is meestal
een plaatselijke zwelling, van een lymfeklier.
3: Meestal
gebeurt dat op de tepel of de oorlel en soms zit het knobbeltje op de neus of
aan de balzak.
4: Dit uit zich
pas na een paar weken tot een aantal maanden na nadat de infectie is ontstaan.
5: Het is van
belang om te weten dat dit niet persé op de plaats hoeft te verschijnen waar de
teek gebeten heeft
Fases:
We kennen 3
fases bij de ziekte van Lyme. Daarna kunnen de restverschijnselen optreden.
Eerste
fase:
1: De eerste klachten na de tekenbeet, ontstaan meestal tussen de 3 dagen en 3
weken.
2: Zoals bij de
uiterlijke kenmerken al genoemd, kan er een cirkelvormig, rode huiduitslag
ontstaan rond de plaats waar de teek gebeten heeft.
3: Je kunt last
krijgen van hoofdpijn.
4: Je kunt last
krijgen van vermoeidheid.
5: Je kunt last
krijgen van koorts.
6: Je kunt last
krijgen van opgezette lymfeklieren.
7: Je kunt last
krijgen van een grieperig gevoel.
Tweede
fase:
Na enkele weken of maanden nadat je door een teek gebeten bent kun je last
krijgen van:
1: Afwijkingen aan de huid.
Er kunnen kleine rode kringen ontstaan,
zoals al eerder genoemd en deze kunnen verspreid zijn over het gehele lichaam
2: Afwijkingen in het zenuwstelsel.
Er kunnen hevige hoofdpijnen optreden,
met daarbij nekstijfheid (met als oorzaak hersenvliesontsteking).
Ook kunnen er uitstralende zenuwpijnen
optreden en uitval van zenuwen, zoals bijvoorbeeld verlamming van het
aangezicht.
3: Afwijkingen
aan het hart.
Door een mindere werking van de
hartspier, met daarbij behorende ritmestoornissen kunnen hartafwijkingen
ontstaan.
4: Klachten
aan spieren en gewrichten.
Er kan pijn ontstaan die zich na enkele
uren of dagen, plotseling verplaatst naar een ander gedeelte van het lichaam.
Maanden na het
oplopen van de infectie kunnen nog
gewrichtsontstekingen optreden.
5: Vermoeidheid.
Er kan zeer ernstige vermoeid optreden.
Derde fase:
1: Nu heet de
ziekte ook wel chronische Lymeziekte.
a: Vanaf een jaar na het begin van de
infectie kunnen de gewrichtsontstekingen langer aanhouden.
b:
Gewrichten kunnen onherstelbaar beschadigd worden.
2: Ook kunnen er
ernstige neurologische afwijkingen ontstaan, die niet altijd meer verdwijnen
als ze behandeld zijn.
a: Denk hierbij aan geheugenverlies.
b: Denk hierbij aan slaperigheid.
c: Denk hierbij aan gedragsveranderingen.
d: Denk hierbij aan en vermoeidheid.
e: In dit stadium komen ook
huidafwijkingen voor, die zich vooral aan de vingers en tenen openbaren zijn.
f: Er kunnen ook ernstige loopstoornissen
ontstaan.
g: Er kunnen ook oriëntatiestoornissen
ontstaan.
3: Vaak hoor je
dat mensen nog restverschijnselen hebben of overlijden gaan aan de symptomen
(denk aan b.v. hartklachten).
Ongeveer 1/3 van alle patiënten, houdt in
een vergevorderd stadium, na behandeling nog ziekteverschijnselen.
Het
grootste probleem is:
1: Dat deze
bacterie geheel verschillend in zijn DNA-structuur is ten opzichte van andere
bacteriën.
2: Hij kopieert
bepaalde genen van ziektes en maakt er een soort "blaasjes" van.
3: Deze stuurt
hij dan het lichaam in en veroorzaakt op die manier verschillende
ziektesymptomen.
4: Daardoor zijn
ze moeilijk te vinden in allerlei onderzoeken.
Een
lijst van mogelijke symptomen:
Deze symptomen
uiten zich in last hebben van:
01: Een rode omranding die soms kan uitlopen tot een doorsnede van tientallen centimeters. Ook zijn andere typen uitslag mogelijk.
02: Opgezwollen
klieren in de hals, in de oksels of in de liezen.
03: Van een
onregelmatige menstruatie, zonder aanwijsbare oorzaak.
04: Plotselinge
en dus onverklaarbare koude rillingen, zweetaanvallen of koortsaanvallen.
05: Problemen
met de maag, zoals misselijkheid en branderig gevoel in de maag.
06: Niet goed
functioneren van blaas of urinewegen of irritatie aan blaas en urinewegen.
07: Pijnlijk
gevoel in de borst of aan de ribben.
08: Sneller vermoeid zijn en last hebben van minder uithoudingsvermogen.
09: Het
ongecontroleerd ritmisch samentrekken van sieren in het gezicht of op andere
willekeurige plaatsen.
10: Veel hoesten
en kortademigheid.
11: Gewrichten
die pijnlijk worden en eventueel opzwellen, zoals polsen, enkels, knieën of
ellebogen.
12: Pijnlijk
gevoel in de onderbuik en in de testikels.
13: Pijnlijk
gevoel in de borsten en zonder enige reden op gang komen van de melkproductie.
14: Pijnlijke
gevoel in de keel.
15: Een
hoofdpijn, meestal boven in het hoofd.
16: Piepend en
krakend nekgewricht, stijve nek en pijnlijke nek.
17: Katers van
meer dan normale grootte na overmatig alcoholgebruik.
18: Moeite
hebben met gesprekken, wat samenhang betreft en moeite hebben met schrijven.
19: Onredelijke
reacties op kritiek, last hebben van depressiviteit, last hebben van sterke
wisselende stemmingen en geestelijke niet stabiel zijn.
20: Extra
gevoelig voor wagenziekte, extra gevoelig zijn voor hoogtevrees en een
verminderd gevoel hebben voor evenwicht.
21: Minder
scherp zien, de dingen dubbel zien, overgevoelig zijn voor licht. Kortom
oogproblemen.
22: Pijnlijke
gevoel in de rug.
23: Om bij
hetzelfde onderwerp te blijven
24: Verwardheid.
25:
Onverklaarbare plotselinge haaruitval.
26:
Verslechtering van het korte termijn geheugen en last hebben van
vergeetachtigheid.
27: Tintelen,
ongevoelige plekken, brandende of stekende pijn, die plotseling kan verspringen
naar een andere plek.
28: De
hartkleppen of ruisen van het hart. (door een arts geconstateerd)
29: Duizeligheid
en vaak draaierig in het hoofd zijn.
30: Sterk
verminderd seksueel functioneren.
31: De darmen,
zoals verstopping en te dunne ontlasting.
32: Overslaan
van hartslagen, een trage hartslag of een onregelmatige hartslag, met als
gevolg benauwdheid.
33: Kramp in de
spieren of last hebben van spierpijn.
34: Een
verlamming in het gezicht, meestal aan één zijde met als gevolg daarvan
problemen met praten.
35:
Overgevoeligheid voor geluiden, van zoemen, fluiten, suizen, jeuk of pijn in de
oren.
36: Ongecontroleerd
schokken en trillen van armen en benen.
37:
Concentratieverlies, lezen en om een tekst te begrijpen.
38: Met
oriëntatie, op een plaats aankomen en niet meer weten waarom je daar bent of
wat je daar moest doen en verdwalen..
39: Slapen, dat
kan zijn te weinig slapen, of veel te langdurig slapen en niet uitgerust wakker
worden.
40:
Onverklaarbaar toenemen van gewicht of van onverklaarbaar afname van gewicht.
Dit is dus een
droevige top 40 lijst in willekeurige volgorde.
Hieruit blijkt
ga op tijd naar je huisarts en laat je niet te snel afschepen.
Ik ga er van
uit, dat je serieus genomen wordt door je huisarts en die dan de uiterste
inspanning zal doen om je weer gezond te maken voor zover mogelijk.
Of als dat niet
meer mogelijk is, om de schadelijke gevolgen zo veel mogelijk te beperken.
Het is dus
van belang dat je de “dodelijke” ernst inziet van een tekenbeet.
Als
toelichting nog het volgende:
Het hersengebied
bezit geen immuun systeem en beveiligd zichzelf door de toegang tot het
hersengebied te beperken.
Als de Borrelia
bacterie eenmaal door deze beperkte toegang heen is “geslopen” en de
ontstekingen in volle gang zijn, wordt de toegang tot het hersengebied nog
strenger bewaakt.
Dat betekent dat
hij nauwelijks meer te bestrijden is, omdat ook medicijnen te maken hebben met
deze beperkte toegang inclusief de verscherpte bewaking.
Dus van de
medicijnen die we innemen, zullen er niet veel het hersengebied bereiken.
Vergelijk het
maar met een terroristische aanval.
Is
de ziekte van Lyme overdraagbaar?
Dat is
wetenschappelijk nog niet bewezen.
Er is een sterk
vermoeden van wel, maar er is nog geen wetenschappelijk bewijs van geleverd.
Is
de ziekte van Lyme aan te tonen met een bloedonderzoek?
Als het immuun
systeem van ons eigen lichaam de Borrelia bacterie niet op kan sporen is het
niet zo vreemd dat een bloedtest dan
onbetrouwbaar is. Op dit moment kan met een bloedtest geen betrouwbare oordeel
worden gegeven over het wel of niet besmet zijn.
Wie weet wat de
mogelijkheden in de toekomst zijn?????
Heeft
een teek natuurlijke vijanden?
Voor zover
bekend hebben ze nauwelijks natuurlijke vijanden.
Het schijnt dat
op plaatsen waar veel parelhoenders voorkomen er minder teken voorkomen.
Ook de rode
steekmier schijnt er wel raad mee te weten.
Wat
kun je er zelf aan doen om te voorkomen dat je wordt gebeten?
Eigenlijk kun je
er zelf weinig aan doen.
Er zijn middelen
die aan de broekspijpen, de mouwen en de kraag gesmeerd kunnen worden en dat
schijnt dan 4 uur te werken???????
Controle achteraf
is de beste manier en dan de teken verwijderen met een tekentang of een pincet.
Zorg dat je
voldoende gekleed bent, ook bij warm weer. Kleding beschermt tenslotte ook
tegen warmte.
Hoe verwijder je een teek?
De huidige zienswijze is dat de teek niet
eerst verdoofd moet worden met alcohol.
Tekentangen zijn in diverse uitvoeringen verkrijgbaar.
De volgorde bij het verwijderen van de teek is eenvoudig.
|
|
1: Knijp de tekentang open. |
|
|
2: Zet de tekentang om de teek en laat
de knijper los. |
|
|
3: Draai een kwartslag naar links en daarna een kwartslag
naar rechts. (andersom mag ook) |
4: Trek de tekentang met een rukje rechtstandig omhoog en
trek zo de teek uit de huid.
5: Ontsmet de bijtplek met alcohol.
6: Schrijf de datum op wanneer je gebeten bent.
7: Controleer of één of meerdere van de op dit blad
genoemde symptomen optreedt.
8: Aarzel niet om je huisarts te raadplegen als je het niet
vertrouwt.
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
De onderwerpen op de vorige bladzijde “botontkalking” waren:
Algemeen.
Hoe zijn de botten opgebouwd?
Hebben veel mensen botontkalking?
Hoe kan ik botontkalking tegen gaan?
Wat versnelt de botontkalking?
Gevolgen van botontkalking.
De onderwerpen op de
volgende bladzijde “Nazorg” zijn:
Nazorg.
Mineralen.
Tabel vochtgebruik.
Overpeinzing.