|
 |
|
'excerpts
from:
Wij
zijn cyborgs. Acht hedendaagse performancekunstenaars getoetst aan de
cyborgcriteria van Karin Spaink'
Auteur:
Sara Carels ,
Doctoraalscriptie Kunstgeschiedenis Universiteit Utrecht
juni 2003
(fragment
uit hoofdstuk 3 getiteld 'Het getransformeerde lichaam'
Martin
C. de Waal, geboren in 1962 te Rotterdam, woont en werkt in Amsterdam
Studeerde in 1991 af als schilder aan de Hogeschool voor de Kunsten te
Utrecht
Is performancekunstenaar, fotograaf en regisseur
Voor een overzicht van zijn oeuvre zie www.global-citizen.co.uk
"De
maakbare mens, de cyborg, is de persoon die ik in jouw hoofd creëer.
Het is een gehermonteerde versie van mijzelf als popster, model, goeroe
of beroemdheid.
Mijn kunst gaat niet over mijzelf, maar over jou; over wat jij wilt horen
en zien; over de slogantrap.
My way of being an artist, is that of travelling the road of my own design,
aldus Martin C. de Waal (Rotterdam, 1962) in een tekst die hij zo vriendelijk
was voor mij op te stellen ter verduidelijking van zijn project Global
Citizen (2000-2003).
Dit project bestaat uit films, digitaal bewerkte foto's (waarover straks
meer) en een reeks performances die hij uitvoerde ten overstaan van uiteenlopende
toeschouwers, variërend van kijkers van het semi-wetenschappelijke
AVRO-programma De Toekomst van Karel tot lezers van glossy's als MAN,
Elle of Blvd.tot bezoekers van het Rotterdamse Wereldmuseum.
Met zijn mediaperformances deed De Waal geloven dat hij zich met behulp
van plastisch chirurgische ingrepen het gezicht zou laten aanmeten van
de Global Citizen: een fictieve wereldburger met Afrikaanse lippen, een
typisch Amerikaanse plastisch chirurgenneus, naar Japanse mangastripfiguren
gemodelleerde ogen en voor de ultrablanke Europese kenmerkende sproeten.
Zijn lippen (die hij in november 1999 in het illegale schoonheidscircuit
van Philadelphia had laten opspuiten met siliconen) en computergemanipuleerde
(voorstudies) waren hiervoor het zogenaamde bewijs.
De grap was dat geen van de kijkers of lezers hierbij doorhad dat het
om een performance ging - inclusief ikzelf.
Tijdens een interview bij hem thuis op 28 mei 2003 vertelt De Waal: Misinformation
becomes fact.
Werkelijk niemand verifieerde mijn verhaal, iedereen was gefocust op de
eerste performance [bij De Toekomst van Karel] en probeerde me in te passen
in zijn of haar format.
Mensen zijn zó gemakkelijk te beïnvloeden in hun denken.
Mijn missie is eigenlijk te goed gelukt - Warhol zou trots op me zijn.1(1)
Interview als performance, plastische chirurgie als publiciteitsstunt
Tot voor kort was ook ik volledig overtuigd van de waarheid van De Waals
verhaal, sterker nog, voor de voorlopige versie van mijn scriptie had
ik er reeds tien pagina's tekst over geschreven en geredigeerd. Voor deze
tekst had ik mij voornamelijk gebaseerd op informatie die de kunstenaar
aanbiedt op zijn site www.global-citizen.co.uk, waar hij zijn Global Citizen-project
uitvoerig heeft gedocumenteerd met zelfgeschreven teksten, interviews,
recensies en afbeeldingen van zijn performances, foto's en films. Het
enige waarvoor ik dacht de kunstenaar te hoeven benaderen was digitaal
beeldmateriaal van drukkwaliteit.
Ik stuurde hem daarom een mailtje met daarin de strekking mijn scriptie
en het verzoek mij een cd met beeldmateriaal te sturen.
In een telefoongesprek gaf de kunstenaar zijn reactie op mijn tekst: op
zich vond hij het een goed geschreven stuk, alleen was er niets van waar.
De Waal zei er lang over te hebben nagedacht of hij het moest vertellen
of niet, maar vond het niet kunnen om mij te laten afstuderen op een leugen
- hoewel dat wel de kroon op zijn project zou zijn geweest.
Blijkbaar had ik het niet doorgehad, maar alle interviews waren een performance
geweest!
Het plastische chirurgie-verhaal, dat hij voor het eerst had verteld op
tv en dat daarna was herhaald in de bladen, was puur bedoeld om aandacht
te trekken en dat was hem goed gelukt - te goed eigenlijk.
Ik moest lachen om mijn eigen naïviteit: ik was er toch maar met
open ogen ingetrapt!
We spraken af elkaar te ontmoeten bij de kunstenaar thuis in Amsterdam.(3)
Shockeffect plastische chirurgie inmiddels achterhaald
De Waal bleek zich terdege te hebben voorbereid op mijn komst: hij had
een tekst geschreven die als 'kapstok' zouden dienen voor ons gesprek
en had stapels tijdschriften, boeken, videobanden en foto's klaargelegd
om te laten zien.
Hij begon zijn betoog met het ontzenuwen van de vergelijking met Orlan:
"Ik laat geen operaties als zelfstandige kunstwerken zien zoals Orlan
dit doet, ik maak hooguit gebruik van dezelfde iconografie.
Voor het Global Citizen-project - dat ik als afgerond beschouw - gebruikte
ik plastische chirurgie als een manipulatiemiddel tijdens interviews die
waren bedoeld als performance .
Het ging mij om het maken van een statement en niet om 'de daad' of de
werkelijke uitvoering ervan.
Plastische chirurgie is voor mij inmiddels niet meer interessant als manipulatiemiddel
omdat het te mainstream is geworden en bovendien achterhaald is met de
technische mogelijkheid voor gezichtstransplantatie - het shockeffect
ervan is kortom verdwenen.
Om te illustreren dat zaken die eens een heftige reactie opriepen met
het verstrijken van de tijd een andere gevoelswaarde krijgen, liet De
Waal een video-opname zien die hij in 1999 maakte in het Rotterdamse kunstenaarsinitiatief
Salle de Bains tijdens de door hem geïnitieerde publieksperformance
The last year / To see a new millennium through a glory hole. Hierbij
konden de bezoekers (die automatisch figureerden in The last year) om
de beurt een glimp opvangen van De Waals performance c.q. environment
Musicbox / Woest door met hun hoofd tegen de bovenbenen van doorbitch
Merel-Kerel aan te leunen en vlak onder haar kruis door een gat in de
deur te kijken. Op de geloopte video-opname van Musicbox / Woest is te
zien hoe twee vrouwen als poppetjes in een speeldoosje oneindig rondtollen:
links een in een ruitjesjurk geklede, mollige vrouw met vlechten; rechts
een op de horrorfilm It geïnspireerde vrouwelijke clown met knalrode
pruik en enge tanden die tevergeefs probeert met haar vinger in het oog
van de ander te prikken.(4)
De demonische clown uit It is zo bekend en gedateerd dat zijn angstaanjagende
kracht vrijwel is verdwenen.
In Musicbox / Woest tracht De Waal dit horroricoon nieuw leven in blazen
door een onverwachte wending te geven aan zijn engheid: omdat het clowntje
nog geen millimeter van zijn vaste positie in de speeldoos kan afwijken,
zal hij het schattige poppetje nooit de ogen kunnen uitsteken.
Niet zijn agressie is bedreigend, maar zijn transseksualiteit, of om met
de woorden van De Waal te spreken: "Mijn clown is eng omdat hij een
tiet heeft."
Evenals een horrorfilm als It saai of zelfs lachwekkend wordt naarmate
deze vaker wordt herhaald op tv, zwakt de afschuw voor een omstreden onderwerp
als plastische chirurgie af ten gevolge van overexposure in de media.
De Waal: "Het is toch raar dat we alles normaal gaan vinden zolang
we het maar vaak genoeg te zien of te horen krijgen?
Dan heb ik het over seks en geweld op tv maar ook over plastische chirurgie."
Hoewel de door Yorin aangekochte sensatiedocumentaire Michael Jackson's
Face goed was voor miljoenen kijkers, is plastische chirurgie tegenwoordig
geen schande of taboe meer.
Lukte het De Waal met zijn televisie-optreden bij De Toekomst van Karel
aandacht te genereren met zijn opgespoten lippen en computermanipulaties,
anno 2003 is plastische chirurgie volgens hem geen effectief manipulatiemiddel
meer en dus beschouwt hij zijn Global Citizen-project als afgesloten.
Mijn kunst gaat niet over mijzelf, maar [...] over wat jij wilt horen
en zien
Maar wat wilde de kunstenaar nu precies met zijn mediaperformances bereiken?
Zoals in bovenstaande alinea's is gezegd spreekt hij over 'het genereren
van aandacht' en 'het maken van een statement' - aandacht en een statement
waarvoor? De Waal zelf geeft het antwoord in de eerste alinea van dit
stuk: "Mijn kunst gaat niet over mijzelf, maar [...] over wat jij
wilt horen en zien."
Iemand kan als kijker, luisteraar of lezer sterk in zijn of haar gedachtevorming
worden gestuurd door allerhande mediatrucs zoals montage, muziek of censuur.
De Waal (die sinds 1998 diverse reclamefilmpjes regisseerde voor onder
andere Seat en de Rabobank): "Vanwege dit feit ben ik gestopt met
het regisseren van commercials; ik voelde me toch verantwoordelijk voor
het manipuleren van andermans gedachten - ik ben heel moralistisch."
Behalve door de media wordt iemands blik ook gekleurd door zijn of haar
opvoeding, geloof, cultuur of politieke overtuiging.
De Waal is zich er dan ook terdege van bewust dat hij als kunstenaar nooit
te maken heeft met een 'blanco' publiek: "Als kunstenaar kan je je
publiek niet dwingen je werk te zien en te begrijpen zoals jij het hebt
bedoeld, dat gaat niet."
Tijdens ons gesprek vertelde De Waal dat hij op jonge leeftijd erg onder
de indruk was van een environment van de kunstenaar Chico dat hij op een
plaatje en op tv zag: "Ik dacht: Wow! Dat is een soort Alice in Wonderland!
Die maakt zijn eigen wereld! Dat wil ik ook!" Hij was blij verrast
te horen dat ik wist op wie hij doelde. Tijdens mijn werk bij De Appel
was ik twee jaar geleden een file van de Amsterdamse kunstenaar Chico
tegengekomen met daarin een foto plus uitnodiging van een environment
dat hij in 1978 voor het publiek van De Appel creërde in zijn woning
in de Haarlemmerpoort: een feeëriek ijspaleis van gedrapeerd plastic.
De Waal: "Pas later realiseerde ik mij dat op grond van iemands eigen
belevingswereld een door een ander geschapen environment of beeld heel
verschillend beleefd en geïnterpreteerd kan worden. Daar gaat mijn
werk nu over."
Beoordeling en veroordeling op basis van uiterlijk
Voor alle foto's en performances van het Global Citizen-project maakt
De Waal gebruik van zijn eigen verschijning.
De Waal: "Terwijl ik voor mijn vroegere filmpjes [zoals Musicbox
/ Woest] steeds verschillende mensen gebruikte, was ik nu zelf het model.
Het was de schilder Bas Meerman die mij aanraadde dat het publiek zich
bij dit project beter kon focussen op één persoon."
Hoewel de kunstenaar altijd zelf figureert in zijn werk ziet zijn publiek
hem nooit als 'Martin Cornelis De Waal' - altijd speelt hij een rol of
zoals de kunstenaar kernachtig formuleerde tijdens het tv-interview met
Karel de Graaf: "Ik was Elvis en nu ben ik Jezus."
Steeds opnieuw creëert De Waal een ander personage met behulp van
een specifieke lichaamshouding en gelaatsuitdrukking, kleding, een pruik,
, make-up en/of computermanipulatie.
Soms verandert hij hiermee ingrijpend van uiterlijk, zoals de fotoserie
Untitled (The fucked up Benetton family, 2002) die hij maakte voor het
themanummer "Mutation" van het Belgische tijdschrift Ad!dict
waarin hij transformeert in een albinoneger met blanke huid, blond haar
en blauwe ogen; een Aziaat met snor en lang haar; een keurige Indiër
met zijscheiding; en een Indiaan met vlechtjes.(5)
Soms ook weet hij met slechts een subtiele verandering aan zijn uiterlijk
een compleet andere associatie op te roepen, zoals het laten staan van
een 'hardrocksnor' (seventies white trash redneck) of het dragen van een
diepgesneden zwarte kimono (androgyn). De Waal:" Ik vind het heel
boeiend om te zien hoe mensen anderen beoordelen op basis van heel simpele,
uiterlijke kenmerken.
Eenvoud creëren eigen sterrenstatus
Fake it till you make it is De Waals motto.
Hij zegt het ontzettend interessant te vinden om te zien hoe makkelijk
het is anderen te doen geloven dat je een 'ster' bent.
De Waal: "Je moet je er natuurlijk niet één gaan voelen,
dan heb je een probleem."
Om een voorbeeld te geven hoe eenvoudig het is je eigen sterrenstatus
te creëren, vertelt de kunstenaar over zijn lancering als MC Fashion.
" Wanneer er journalisten bij me over de vloer kwamen zette ik wel
eens een plaatje op; thuis een beetje dj-en was een hobby van me.
Aan de hand van de platencollectie in mijn woonkamer werd me dan gevraagd
of ik ook als DJ optrad.
Ja, zei ik dan, "ik ben MC Fashion."
Dat verhaal ging een eigen leven leiden.
Op een gegeven moment was er in de Off Corso in Rotterdam een groot feest
voor allerlei modemensen en opperde iemand: "Daar moeten we eigenlijk
de Fashion DJ voor hebben. De Fashion DJ, wie is dat?1 Kèn je die
dan niet?!"
En zo werd ik dus opeens gebeld of ik daar wilde komen draaien.
Opeens was ik MC Fashion - met MC van Martin Cornelis in plaats van Master
of Ceremony, de hip-hop benaming voor de rapper van een band of de host
tijdens een optreden.
Hetzelfde geldt voor de Global Citizen.
Voor De Waals gevoel was het duidelijk dat hij hiermee een act neerzette,
maar niemand had dit door of wílde het doorhebben.
Hij vertelt over een recensie in De Volkskrant waarin de door het Rotterdamse
kunstenaarsinitiatief MAMA samengestelde groepstentoonstelling Hard Pop:
the radicalisation of pop culture (2001) werd beoordeeld.(6)
De Waal: "Van mij was behalve fotowerk ook een opname van De Toekomst
van Karel te zien die ik in het Engels had laten ondertitelen en in het
Japans had laten nasynchroniseren.
Die video was zó hilarisch [doet de Japanse commentaarstem na]
en nóg dacht die journaliste dat het allemaal serieus bedoeld was.
Ze schreef iets in de trant van: die man wil de hele wereld op zijn gezicht,
hoe kan hij daar nu nog mee aankomen?"(7)
Ook vertelt hij over een tv-programma waarin hij met 'hardrocksnor' en
spiegelbril de Amsterdamse Boerhaave Kliniek bezocht om zijn lippen te
laten opspuiten.
De Waal: "Vervolgens ging ik met mijn opgezwollen gezicht gewoon
verder met winkelen."
De kunstenaar vertelt dat de redactie van Barend en Van Dorp ook al zes
keer aan de lijn heeft gehangen om hem in hun programma te krijgen.
Tot nu toe heeft hij de boot afgehouden: "Ik heb geen zin meer om
in allerlei programma's te verschijnen en me aan te passen aan andermans
format of doelgroep.
Die fase heb ik afgesloten; ik wil best publiciteit , maar alleen op mijn
voorwaarden.
Warhol en Fischerspooner
Terwijl bij het Global Citizen-project de vergelijking met Orlan makkelijk
gemaakt is, zegt De Waal meer op te hebben met kunstenaars als Leigh Bowery
en Matthew Barney (bij wie het gaat om de continue transformatie in zelfgeschapen,
groteske personages) of Andy Warhol, Fischerspooner, Vanessa Beecroft
en L.A. Raeven (die een hype rond zichzelf creëren maar tegelijkertijd
anderen in de spotlights plaatsen, of dit deden in het geval van Warhol).
De Waal: "In het Global Citizen-project gebruikte ik plastische chirurgie
eerst als eye catcher om het vervolgens af te doen als een by the way
thing, iets voor tussen het winkelen en het opnemen van een plaat door;
Orlan daarentegen maakt gebruik van plastische chirurgie op een high art-niveau
door het te presenteren als een performance - haar invalshoek is een meer
kunsthistorische.
De vraag die door haar oeuvre heen speelt is: Hoe zal de status van het
lichaam zijn over enkele generaties?
Daar ben ik helemaal niet mee bezig."
Warhol (producer van The Velvet Underground) en Fischerspooner (het uit
Chicago afkomstige performanceduo Casey Spooner en Warren Fischer dat
onlangs met hulp van Kylie Minogues managers tot popgroep werd gebombardeerd
door een nummer van de zangeres te remixen en samen met haar uit te voeren
in Top of the Pops) zijn De Waals lichtende voorbeeld voor zijn huidige
muziekproject waarbij hij zichzelf als popster presenteert, maar zijn
nummers laat uitvoeren door anderen.
De presentatie van zijn nummer 'Living on Warhol' tijdens de Rotterdamse
Museumnacht 2003 werd met veel poeha aangekondigd door Galerie VIP1s.
De Waal: "De galerie was afgeladen vol; ide verwachting was dat ik
'Living on Warhol' zelf zou gaan uitvoeren, totdat ik met vier modellen
en een zanger het podium opstapte en de zanger mijn tekst liet improviseren.
Op 12 mei 2002 werd in de Amsterdamse club Panama De Waals nummer 'Temptation'
gepresenteerd door disco.nu, een door De Waal bijeengebrachte gelegenheidsformatie
van modellen die zowel op een podium als op een videoscherm van vijf bij
tien meter te zien waren terwijl ze om de beurt het woord temptation uitspraken.
Dat disco.nu niet slechts entourage was van 'popster' De Waal wordt ook
benadrukt door de presentatie van een groepsportret dat naar aanleiding
van de performance werd gemaakt: naast het portret is een schematische
weergave van de foto (contouren met cijfertjes erin) en een genummerde
namenlijst geplaatst.
Om het belang van de identificatie tegelijkertijd weer te ondergraven
heeft De Waal het groepsportret digitaal laten manipuleren en twee geportretteerden
vervangen door anderen die afzonderlijk waren gefotografeerd - waarmee
hij aangeeft dat niet alleen zijn 'entourage' vervangbaar is maar ook
hijzelf.
Dit is tevens de achterliggende gedachte van de portretten uit zijn Global
Citizen-project.
De Waal: "Als je al die foto's bij elkaar ziet wordt het duidelijk
dat ik er ook het gezicht van iemand anders voor had kunnen gebruiken
- juist door steeds mijn eigen hoofd te gebruiken wordt het volstrekt
vervangbaar.
De foto's riepen vaak afkeer en agressie op; veel mensen dachten "Wat
een walgelijk persoon is dat."
Zo hadden anderen dus ook naar hen kunnen kijken wanneer ik hen als model
had gebruikt."
Verwarring als stimulans voor kritisch nadenken
Met zijn opgespoten siliconenlippen is De Waal de belichaming van het
derde cyborgcriterium van Karin Spaink: het tijdelijk of permanent ingrijpen
in uiterlijk, werking of vormgeving van het lichaam met technische of
biochemische middelen.
Deze plastisch chirurgische ingreep aan zijn uiterlijk was niet bedoeld
om de maakbaarheid van het menselijk lichaam mee te benadrukken (zoals
Orlan dit doet), maar enkel om aandacht te genereren voor het Global Citizen-project
dat volledig geslaagd en daarmee voltooid verleden tijd is.
Volgens de kunstenaar was dit project bedoeld als 'part of a bigger plan:
een 'Gesamtkunstwerk' van fotografie, film, performance en muziek waarmee
hij zijn publiek zal blijven verwarren om hen te stimuleren kritisch na
te denken en zich niet te laten vormen door de media of de omgeving om
hen heen.
De Waal: "Ik gebruik het mooie en toegankelijke als sugercoating
om een bittere pil. Want als ik gewoon zou zeggen "Mensen willen
niet kijken!" - wie zou er dan luisteren?"
1) Martin C. de Waal, interview bij de kunstenaar thuis, Amsterdam 28
mei 2003. Alle uitspraken van De Waal die worden geciteerd in deze tekst
zijn afkomstig uit dit interview.
3) Telefoongesprek op 26 mei 2003.
4) It is een tv-film uit 1991 die is gebaseerd op Stephen Kings gelijknamige
roman uit 1986.
5) Ik dacht dat De Waal deze foto's had gemaakt met behulp van morphing
software, waarmee je beelden op eenvoudige wijze in elkaar kunt laten
overvloeien. De kunstenaar vertelde me dat deze software ongeschikt is
om de huidstructuur, kleur en vorm van verschillende gezichten te behouden
en dat hij met zijn vaste beeldbewerker Rolf D.I.M. hiervoor veel geavanceerder
programma's moet gebruiken. In plaats van met één druk op
de knop het gewenste effect te bereiken moet D.I.M. dagenlang werken op
één beeld, zoals de 'albinoneger' in Ad!dict waarvoor hij
drie foto's gebruikte: één van De Waal (voor de ogen en
de huid), één van een negroïde man (voor de lippen)
en één van een blanke man (voor de neus, de kaaklijn en
het haar).
6) Aan deze tentoonstelling namen behalve De Waal ook Antistrot, Jirí
Cernicky´, Robbie Coenen & Antonio Consilvio en Snotnose deel.
Voorafgaand aan de tentoonstelling, die duurde van 16 september tot en
met 3 november 2001, werd op 30 maart 2001 het boek Hard Pop gepubliceerd
met bijdragen van vijfenveertig kunstenaars, waaronder De Waal.
7) De Waal verwijst naar het artikel "Vuurproef voor de hardpoppers"
van Esma Moukhtar dat op 26 september 2001 op pagina 2V van De Volkskrant
werd gepubliceerd.
|
|
|
 |
|
STRICTLY
magazine
(excerpts
from)
TRANSFORMERS
Text: Marsja Ros
Martin
C DeWaal
Take
one Directing began at an early age.After graduating from the Institute
for the Arts in Utrect De Waal went off in search of other ways to express
himself using a combination of photography,art direction, costume design,choreography
and make up.His debut;a film that was part used for a Thed Lenssen commercial.Leading
on from here into other project such as directing commercials (Seat,Rabobank)
and musicvideo's.
Besides
this he was busy creating his own artwork. Every task De Waal undertook
was saturated with style and Fashion.When his beloved cat passed away,
rather than cremating her with a managery of other cats, he chose for
a solo cremation"My cat was a chique one to say the least and she was
certainly not going on her last voyage second class".The Cat laid in the
chapel of rest and the modest funeral took place with a select close circle
of friends complete with Jackie'O Shades and all,this was to be topped
of with a wake complete with coffee and cakes.If this does not prove that
he is with heart and soul a born director ...
His
main aim with his current project, "Global Citizen"is confronting people
with their own morals,preconseptions and contridictions."We live in a
dynamic world where our politics ,religion and individualism are reduced
slogans and soundbites." De Waal wants to Project the absurdaties from
our modern age in a stylish and seducing way where he uses modern day
iconography.With the aid of Plastic surgery and computer manipulation,Internet
technology, photography, film and fashion he creates his own material
for Exhibitions, articles,readings,PA'S and fashion shows to get his message
across to the wider audience. more questions arise than answers given
in response to his work that is what inspires De Waal.
|
|
|
 |
|
ZIP
magazine februari 2001
(excerpts
from)
kunstenaar
De Waal over zijn project Global Citizen
WERELDBURGER
TEGEN BETER WETEN IN
text:
Ivy Salesman
Het uiterlijk heeft altijd een rol gespeeld in het leven van De Waal.
De mappen vol met fotos die hij in de fluoriserend roze behangen
woonkamer van zijn Amsterdamse appartement tussen al de tijdschriften
en krantenknipsel te voorschijn tovert, laten dat zien.
Elke foto toont een ander gezicht.
Van een Elvis look-a-like tot aan glamourfotos. Zijn klassieke gezicht
met de blauwe ogen en de getuitte lippen krijgt door middel van de verschillende
kapsels en kleding telkens een andere uitstraling.
Een van de inspiratiebronnen is de zogenaamde multiculturele samenleving.
in Nederland leven honderden nationaliteiten naast elkaar en niet mét
elkaar. Daarom kan er volgens De waal, geen sprake zijn van zon
samenleving.
Volgens De Waal blijft de politiek tegen beter weten in streven naar zon
utopie, terwijl de aard van de mens zon samenleving gewoonweg niet
toestaat. Mensen zoeken hun eigen groep op. iedereen leeft in zijn
eigen wereldje, omdat dat voor hun gevoel het veiligst is. Maar toch blijven
we vasthouden aan het idee dat we in zon goede harmonie met elkaar
leven.
De Waal noemt zijn project Global Citizen, want ook die bestaat
niet. Het zou prachtig zijn om in een smeltkroes van verschillende culturen
te leven, maar ook dat is en blijft een sprookje.
De kunstenaar gebruikt de parel als het beeldmerk bij zijn project. Een
parel is een natuurlijk produkt, dat incidenteel ontstaat. Daarnaast is
het natuurlijk ook een kunstmatig gekweekte uiting van luxe. Precies de
dualiteit die mij zo aanspreekt.
Mensen raken in de war, zegt De Waal, als ze geconfronteerd worden met
tegenstrijdige beelden. Ze leggen zichzelf onbewust onnodige grenzen
op, zodat ze in hun manier van denken erg beperkt zijn, meent de kunstenaar.
Dat probeer ik te doorbreken. ik wil de mensen confronteren met hun eigen
meningen en vooroordelen.
Want meestal zijn hun waarde-oordelen gebaseerd op een flinterdun principe.
Zodra een bepaald onderwerp meer aandacht krijgt en ze er meer over weten,
vervalt dit principe en gaan ze het minder eng vinden. onbekend maakt
inderdaad onbemind.
Het uitlokken van reacties, dat is wat De Waal probeert te bereiken met
zijn kunst.
En al helemaal met zijn huidige project. Ik weet dankzij mijn eerdere
modellenwerk wat het is om mooi te zijn. En ben dus niet met
dit project begonnen om de grenzen van mijn schoonheid te verkennen. Ik
wil de mensen wakker schudden. Mijn kunst is in principe heel toegankelijk
maar heeft absoluut een moraal.
voor mij is kunst bedoeld om mensen te prikkelen.
In mijn werk is het verschil tussen echt en onecht niet relevant. De waarheid
ligt ergens in het midden.
Het project kan volgens De Waal het beste omschreven worden als een verlengde
van zijn eerdere werken en projecten.
Dit project is in principe een kapstok waar hij zijn huidige en eerdere
werk en zijn visie op kunst aan ophangt. Ik wil het publiek laten
zien dat hetgene wat je ziet niet altijd de werkelijkheid is."
De Waal heeft altijd in verschillende disciplines gewerkt. Ook op de Kunstacademie
in Utrecht, waar hij in 1991 afstudeerde als autonome schilder, combineerde
hij verschillende kunstvormen in zijn werk. Maar tijdens een door hem
gegeven gastcollege op diezelfde Kunstacademie werd De Waal vorig jaar
duidelijk dat de in de kunst nu alom geaccepteerde manier van crossover
werken nog steeds niet in het kunstonderwijs is doorgedrongen.
Volgens De Waal spelen de media een grote rol bij de acceptatie van extreme
dingen. Als er één schaap over de dam is volgen er meer
, zeggen ze wel eens.
Ook al is het een negatieve reaktie, het is er één en dat
is mijn doel.
De kunst staat los van mijn persoon. Maar dat is soms wel eens tricky.
Dat onderscheid wordt niet altijd gezien. Ik heb me door middel van dit
project heel kwetsbaar gemaakt, maar daarentegen ook heel sterk. je moet
sterk in je schoenen staan om zo kwetsbaar te kunnen zijn.
|
|