Sinds november 1993 wordt de BMW F650 - bijnaam Funduro - verkocht. Sinds de R27 - zo'n 30 jaar geleden - weer een blauw-witte éénpitter. Beiers kan trouwens beter worden vervangen door 'uit de Alpen'. In mei 1991 startte het 'Projekt E169', waarin werd samen gewerkt met Aprilia uit Noale, Italië en het Oostenrijkse Rotax. Of Milka betrokken was in het projekt is niet bekend. Eigenlijk is de F650 dus een soort Transalp, maar dan anders.
In juli 1990 werd bij Aprilia de Pegaso ontdekt, voorzien van een 652cc Oostenrijks Rotax-motorblok. BMW miste een dergelijke machine in het programma: een kleine ééncylinder voor naar de stad of even er tussenuit. Belangrijk was dat de nieuwe BMW niet al te duur zou zijn en ook geschikt voor beginners en heropstappers. Toendertijd was de K75 het eenvoudigste model uit Bayern. Met een nieuwprijs van tegen de 20.000 gulden en 75 pk niet echt een beginnersfiets. De K75 is inmiddels uit de catalogi verdwenen, ten prooi gevallen aan de alsmaar verdergaande honger naar meer... PK's, cylinderinhoud, cylinders en kilogrammen motorgewicht.
Het ontwerp van de F650 is van de Engelsman Martin Longmore, die voor de F650 verschillende ontwerpprijzen heeft gekregen. Het spatscherm op de achtervork is een vondst van de ontwerper om aan de Duitse wetgeving te kunnen voldoen en daarbij het achterspatbord kort te houden. Technisch is het ontwerp van de F650 aan de BMW-eisen aangepast. De upside-down voorvork van de Pegaso werd vervangen door een normaal werkend stel voorbenen. Het van oorsprong vijfkleps-blok (drie in, twee uit) werd hertekend tot een vierklepper. De plaats van de afgevallen inlaatklep werd overgenomen door een tweede bougie. De F650 heeft dus net zoals de sportieve Alfa's 'Twin-Spark'.
Het resultaat is een zuinige en sterke éénpitter met lange service intervallen: de Funduro moet iedere 10.000 km voor een beurt, terwijl de Pegaso (maar ook alle Japanse concurrenten) volgens het boekje iedere 6.000 naar de garage kan. Het benzineverbruik van de F650 komt bij autoweg-gebrul zelden onder de 1:19. Gewoon lekker touren - waar de Funduro eigenlijk voor is gemaakt - rijdt 'ie tussen de 1:22 en 1:25. Tijdens de Spanjetour in september '96 (4556,9 km) hadden onze beide F650's een gemiddeld verbruik van 1:23. Officieel ligt het verbruik ergens tussen de 1:26 en de 1:18. Een overzicht van de kosten van het rijden van een F650 staat op een aparte pagina.
De levensduur van de F650 is nog onbekend. Van alle ooit gemaakte BMWs schijnt nog zo'n 30% te rijden en als die eer voor de F650 wordt hoog gehouden... In de eerste jaren hebben verschillende motortijdschriften de Funduro aan de tand gevoeld. Na de eerste rij-indrukken volgden een 30 en 50.000 km test in respectievelijk Moto73 en het Duitse Motorrad. Banden, ketting en koppeling verslijten gewoon. Verder bleken alle afmetingen en diktes nog in orde. Volgens Motorrad 'goed voor nog eens 50.000.' Een ton zonder problemen? Ik heb 58.750 op mijn Funduro gereden - zonder één keer in de steek te zijn gelaten. Verdere technische gegevens zal ik je besparen. Daarvoor moet je maar even bij een BMW-dealer binnen stappen en door de voorruit met een F650 het pand verlaten. Inmiddels is de F650 tweedehands ook zeer goed te verkrijgen.
De BMW F650 werd uiteindelijk een trendsetter in de ééncylinder-markt en is daarmee de moeder van alle Funduro's. Funduro's (ook wel soft enduro's) zijn in eerste instantie gemaakt voor dijkweggetjes en stadsverkeer. Volgens critici nergens echt supergoed in, maar wel tot alles in staat. Vier weken vakantie met bagage en een stuk piste onderweg gaat uitstekend. Op de Maasvlakte in het zand spelen of even een afstekertje door het bos gaat super! Wie binnen 24 uur in Andalucia wil zijn kan beter iets anders kopen - of met het vliegtuig gaan.
In de eerste anderhalf jaar werden van de F650 meer exemplaren verkocht dan van welk ander type BMW ooit. Tot aan model '96 bleven de veranderingen aan de Funduro beperkt. De basisuitrusting is met enkele onderdelen uitgebreid. Er werd vanaf 1994 een middenbok gemonteerd (in Duitsland duurde dit overigens een jaar langer!). Tegen een rottend balhoofdlager werd een kunststof plaatje op de onderste kroonplaat gemonteerd. 'Nachrüsten' kan je zelf doen voor f 3,50. Standaard werden Michelin T66 gemonteerd in plaats van de Pirelli MT60 uit het eerste jaar. De buddy lijkt iets harder geworden. Meer verschillen heb ik niet kunnen ontdekken. Het kleurenpalet werd naast rood, wit en gifgroen uitgebreid met zwart.
Naast de 48pk versie werd in Nederland ook een 34pk F650 geïntroduceerd. De kleinere versie bestond in Duitsland al langer, maar is hier ingevoerd in verband met het fasenrijbewijs. De 34pk versie wordt ten opzichte van de 'open' uitvoering gewoon wat kortademig gehouden door twee stoppen in de luchtfilterkast en nauwere aanzuigslurven naar de cylinder. Verder is een verlaagde versie van de F650 voorgesteld. Voor zakken de vorkpoten iets verder door de kroonplaten, achter worden langere tussenstukken aan het omhevelsysteem gemaakt. Deze oorspronkelijk Nederlandse vinding is in het BMW-programma opgenomen.
IFMA '96, presentatie van de nieuwe F650. De Funduro kreeg een iets liever (meer Seventies?) uiterlijk en een hogere ruit. De hogere ruit bleek bij de vorige jaargangen een veelgevraagde extra. De voorste richtingaanwijzers zijn vanaf nu op steeltjes gezet. Dat scheelt bij een eventuele schuiver een breuk in het voorste kuipdeel. Bij het oude model werd de richtingaanwijzer de kuip ingedrukt waardoor forse schade kan ontstaan (f 300). Nu breekt een knippertje van een gulden of 60 gewoon af.
Naast de Funduro werd de Strada of 'ST' gepresenteerd. Bedoeld als straatversie met 18 inch voorwiel (de Funduro heeft een 19") en smaller en kromme stuur. De Strada schijnt nog iets soepeler te sturen dan de Funduro. Volgens het tijdschrift KicXstart (november '97) wist een Strada op het circuit in Assen verschillende grote jongens achter zich te houden! De ST een eigen voorspatbord en carterbeschermer. Standaard worden Metzeler ME33 en ME Z2 banden gemonteerd. Bij de Funduro zijn de Michelin T66's gebleven. Motorisch is er aan de nieuwe F650 niets aangepast. Dat is ook niet zo nodig als je bedenkt dat de F650 nog steeds de modernste, sterkste en snelste ééncylinder in z'n soort is...
Aan het begin van het nieuwe millennium presenteert BMW het nieuwe
model van de Funduro, de F650 GS. Na de Dakar successen hebben
toekomstige BMW-mono piloten behoefte aan meer 'offroad' uitstraling.
Gelände-Stasse dus en dat deze motor familie is van die van
Richard Sainct is duidelijk. De motor heeft een geheel nieuw jasje
gekregen. Daaronder zit ook een heel nieuw frame met een groot
subframe. Het oliereservoir zit niet langer in de bovenste framebuis,
maar is ergens anders weggewerkt. De benzinetank zit onder het zadel
en dat maakt de motor zeker minder topzwaar. Wielmaten en overige
zaken blijven eigenlijk onveranderd. Ook de F-GS wordt uiteindelijk
aangedreven met een ketting.
Het vierkleps 652cc Rotax blok is bij de F-GS voorzien van
electronische injectie. Dit levert niet alleen zeer gunstige
verbruikscijfers op, maar ook twee extra paarden en drie meer Newtons
koppel: 50 pk bij 6.500 toeren en 60 Nm bij 5.000 toeren.
De F650 wordt niet langer samen met Aprilia gebouwd - BMW heeft heeft de productie verplaatst naar de eigen fabrieken in Berlijn. De geruchten over een meer offroad gerichte variant van de Funduro hebben toch niet de hard enduro worden zoals je die bij KTM ziet, maar een degelijk brok moderne techniek dat meer op fun, allroad en reizen is gericht. Verder komt er een 'Dakar' uitvoering met een groot voorwiel, langere veerwegen, andere kleuren, handbeschermers en een hoger ruitje.
De BMW F650 was oorspronkelijk als opstapper bedoeld. Langs deze lijn wordt de F650 nog steeds door BMW gepresenteerd. De verdere verten lijken in eerste instantie weggelegd voor de grotere BMW-modellen zoals de R1100GS of de verwachtte R850GS. Deze machine is inderdaad gemaakt om te reizen en kilometers te vreten. Verder is de nieuwe GS wat mij betreft teveel van alles: teveel cylinders, teveel vermogen, teveel gewicht en teveel te duur... Voor het serieuzere en meer avontuurlijke werk hoor je jammer genoeg weinig verhalen over de F650... Onterecht! Naast een uitstekende bochtenpikker is de Funduro een betrouwbare reisgezel waar je rustig toerend bijna 400 kilometer in één ruk mee kan afleggen. Wie heeft er bovendien bergen vermogen nodig als 'ie andere landen en mensen wil ontmoeten? Een Fundurist in ieder geval niet.
Met twee personen moet een langere vakantie met de F650 behoorlijk lichtgewicht zijn. Desondanks hebben wij het in 1995 drie weken kamperen met één Funduro, zijkoffers en een topkoffer prima uitgehouden. Met een F650 alleen op pad - of ieder met een eigen motor - zijn de mogelijkheden onbegrensd. Bij het meenemen van bagage moet je je eerder beperken om geen overbodige zaken meer te nemen dan dat er ruimte te kort is. In onze reisverslagen kan je lezen hoe wij met twee Funduro's de afgelopen twee jaar meer dan 10.000 km door België, Frankrijk en Spanje zijn gereisd. Met slechts één probleem: we moesten weer terug... Op de andere pagina's over de F650 is te lezen dat met de Funduro veel meer kan dan BMW je doet geloven.