Duurzaam Veilig is het motto om de verkeersveiligheid in Nederland een nieuwe impuls te geven. 'Self explaining roads' zijn daarbij belangrijk. De weggebruiker weet welk gedrag er wordt verwacht. Wegen worden eigenlijk zo aangelegd dat ander gedrag gewoon niet meer mogelijk is. Op die manier kan de politie ook thuis blijven, omdat overtredingen onmogelijk worden gemaakt. Tot zo ver het officiële verhaal, dat eigenlijk best aannemelijk klinkt.
In normale motorrijders-taal betekent Duurzaam Veilig dat er meer hobbels, bobbels, randjes en paaltjes komen om lagere snelheden af te dwingen en inhalen te voorkomen. Wegbeheerders laten hun fantasie de vrije loop. Motorrijders komen kennelijk niet in hun wereld voor, want veel van de nieuwe obstakels zijn voor motorrijders levensgevaarlijk. Je moet opeens uitwijken omdat iemand gedachtenloos de weg opdraait? Probeer het maar eens, grote kans dat je krassen oploopt. Veel verplaatsbare verkeersdrempels zijn zo glad en slecht zichtbaar in het donker dat ongelukken niet kunnen uitblijven...
De overheid lijkt het motorrijden wel te willen uitbannen - door ongelukken in de hand te werken. In 1997 introduceerde het Ministerie van Verkeer en Waterstaat de slogan 'Geef je verstand eens voorrang'. Binnen een maand presteerde het ministerie het om afritten van autosnelwegen te voorzien van anti-spookrijd pijlen. Enorme plakken spekgladde glasparel precies in de ideale lijn voor motoren. Na een zwaar verkeersongeval met een motorrijder op de A27 bij Houten - één dode en een zwaar gewonde - bleek dat weggefreesde en zwart afgeplakte strepen voor tweewielers levensgevaarlijk zijn. Rijkswaterstaat lijkt het alleen nog niet te weten als je de lange lijst met beroerde wegreparaties op de homepage van de MAG ziet. Beleidsmakers, verkeers'deskundigen' en wegbeheerders moeten maar eens in hun oren knopen dat weggebruiker niet gelijk staat aan automobilist.
In de rijlessen voor het A-rijbewijs krijg je als aankomend motorrijder alleen het hoogst noodzakelijk mee om op twee wielen in het verkeer te overleven. Meer niet. Het schijnt zo'n 50.000 kilometer te duren voordat je het voertuig echt beheerst. Met een gemiddeld jaarkilometrage van nog geen 4500 km zijn de meesten oud en krakkemikkig voor die mijlpaal is bereikt. Gelukkig zijn er de voortgezette rij-trainingen. In een dag kan je daar veel aan voertuigbeheersing en verkeersinzicht bijleren. De dagen worden verzorgd door rij-instructeurs (KNMV) of door motoragenten (NVVM).
De KNMV en de BOVAG (belangenvereniging voor ondermeer rijscholen) hebben het onzalige idee gekregen dat ook de voortgezette rijopleiding uitsluitend door een officieel gediplomeerd instructeur zou mogen worden gegeven. Alleen zo zou de kwaliteit en het theoretisch gehalte kunnen worden gegarandeerd.
Logisch? NEE DUS en wel om de volgende redenen:
Wat wel duidelijk is, is dat de KNMV zelf de enige opleiding tot VRO-instructeur organiseert. De BOVAG heeft de rijscholen eerst financieel de strop omgedaan door voor te stellen het lesgeld per uur te verhogen tot f 78,50 - ja, je leest het goed. Kennelijk denken ze de rijscholen nieuwe klanten te bieden met voortgezette rij-trainingen. Als die daardoor duurder zouden worden dan moet dat maar...
BOVAG en KNMV lijken eigenlijk maar in één ding geïnteresseerd en dat is hun eigen bankrekening. Een dergelijke houding is in ieder geval niet bevorderlijk voor de verkeersveiligheid van motorrijders. Als een dagje training meer dan 300 piek gaat kosten is voor de meesten de lol er af. Als 'motorclub' is het de KNMV behoorlijk kwalijk te nemen.
Naar aanleiding hiervan heb ik de minister van Verkeer en Waterstaat een brief gestuurd. De brief kan je onder deze link lezen. Kopiën er van zijn naar de kamercommissies voor Verkeer en Waterstaat gegaan. De vaste kamercommissies voor Verkeer en Waterstaat van Eerste en Tweede Kamer hebben mij in een brief laten weten met belangstelling uit te zien naar de reactie van de minister. In een keurige antwoordbevestiging van het ministerie kreeg ik te horen dat het ministerie binnen een maand een inhoudelijk antwoord gereed wilde hebben.
Het antwoord
Binnen drie weken is het dan zover, het antwoord op mijn brandbrief ligt op de mat. Afgezien van de geslachtsverandering die ik kennelijk heb ondergaan bericht de brief van de verdere gang van zaken rond de voortgezette rij-trainingen. De partijen moeten er zelf maar uit zien te komen. Het streven is een herkenbare kwaliteitswaarborg en garantie voor het effect op de verkeersveiligheid. Zelfregulering van de sector is dus aan de orde.
De KNMV en de BOVAG lijken tot nu toe de enige zijn die iets herkenbaar willen waarborgen. Ze zullen dat dan eerst in eigen kring moeten oppakken. Een schildje op de deur is misschien het eerste wat gaat gebeuren: KNVM gediplomeerd instructeur die ook nog lid is van de BOVAG. Reguleren op grond van de wet is in ieder geval niet mogelijk. Als dat wel zo was geweest had de minister van Verkeer en Waterstaat wel stappen ondernomen.
De motorrijder die geïnteresseerd is in verkeersveiligheid en
het verbeteren van haar of zijn voertuigbeheersing zal niet onder de
indruk zijn van dergelijke kwaliteitswaarborgen en schildjes op de
deur. Die dingen hangen toch al overal bij rijscholen en garages?
Ook mèt zo'n schildje bij de dealer moet je je rekening
blijven controleren of je onderhoudsbeurt wel goed is uitgevoerd. Ook
mèt zo'n schildje loop je de kans dat je instructeur de
examenoefeningen niet kan of wil voordoen. Was er niet laatst een
bericht dat die 'speciale' ANWB rijopleiding in de praktijk gewoon
bij dat verkeersschooltje om de hoek plaatsvind? En dat het ANWB logo
op de deur verder niet zoveel extra's betekent? Als al die logo's en
keurmerken zo veel indruk moeten maken is het vreemd dat er steeds
meer bij komen: BOVAG, ANWB, SKR... Als al die kwaliteits impulsen
van BOVAG en ANWB zoveel effect zouden hebben is het ook heel
merkwaardig dat er steeds weer nieuwe aandacht voor de kwaliteit van
de rijopleiding moet zijn...
Hoe herkent de motorrijder dan kwaliteit? Door eerlijke
mond-op-mond reclame van collega motorrijders. Zonder poespas
uitwisselen van ervaring. Betekent kwaliteit voor jou een dagje op
het PVI-circuit in Lelystad - bel dan de KNMV. Als je meer waarde
hecht aan een stevige toerrit onder begeleiding van een motoragent
dan ben je bij de NVVM het beste bediend.
Zelfregulering dus: de motorrijder informeert zichzelf goed en ziet
zelf wat kwaliteit is. Met het volgen van een voortgezette
rij-training doet hij in ieder geval iets aan zijn eigen
motor-veiligheid. Belangrijk is dat zo'n cursus betaalbaar blijft en
is gericht op de praktijk van het motorrijden.