Uitgave: Natuurverrijking

Tekst: Kees Beaart

Illustraties: Fred Teunissen

ISBN 90 71870 05 7

Publicatie "Bestrijdingsmiddelen wijzer"

VOORAF

Bestrijdingsmiddelen zijn schadelijk. Dat weet iedereen. Veel van deze giffen zijn ook volgens onze overheid te schadelijk, hoewel ze nog steeds verkocht en gebruikt mogen worden: in en om huis, op straat en in plantsoen en in de landbouw. Wacht niet tot het de overheid gelukt is deze stoffen daadwerkelijk te verbieden. Help mee het gevaar van een milieucatastrofe af te wenden. Stop vandaag met het kopen en gebruiken van de duizenden producten waarvan de overheid een verbod heeft aangekondigd. Gebruik deze Bestrijdingsmiddelen-Wijzer.

"Inspanning van overheden over de hele wereld om de feitelijke residubelasting laag te houden en goede voorlichting zullen ervoor moeten zorgen om het vertrouwen van consumenten in de veiligheid van het voedsel te behouden."

Citaat uit: "Meerjarenplan Gewasbescherming", Regeringsbeslissing, 1991, blz. 125

"Een fundamentele herbezinning op de huidige toepassing van bestrijdingsmiddelen in de landbouw is onontkoombaar."

  Citaat uit: "Derde Nota Waterhuishouding", de Minister van Verkeer en Waterstaat, mede namens de Ministers van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en van Landbouw en Visserij, 1989, blz. 178

BESTRIJDINGSMIDDELEN

In het Meerjarenplan Gewasbescherming, Regeringsbeslissing, staan zeven lijsten met in totaal 142 bestrijdingsmiddelen die de overheid, ondanks toelating in het verleden, te schadelijk vindt; i.v.m. vergiftiging van het grondwater, de giftigheid voor organismen in het water en/of omdat de stoffen te lang in de bodem achter blijven. In het Meerjarenplan kondigt de regering aan dat deze 142 bestrijdingsmiddelen, die voorkomen in enkele duizenden handelsproducten, zo spoedig mogelijk, voor 1995, of in elk geval voor het jaar 2000 verboden zullen zijn.

Het is dus een ernstig misverstand te denken dat alleen bestrijdingsmiddelen zijn toegelaten waarvan de overheid de risico's toelaatbaar acht.

In de praktijk blijkt zelfs dat multinationale chemieconcerns al hun macht en mogelijkheden aanwenden om een verbod van de voor hen zo profijtelijke giffen tegen te gaan. Door beroepsprocedures heeft de chemie het verbod kunnen tegenhouden van een aantal giffen, zoals atrazin, simazin, diquat, paraquat en lindaan. 

Bovendien tracht de chemie de overheid te dwingen giffen toe te laten die de overheid helemaal niet wenst toe te laten. Zo wordt eveneens door beroepsprocedures getracht toelating te verkrijgen voor het middel Furathiocarb, ter behandeling van zaaizaad, terwijl bekend is dat een zangvogel sterft bij opname van slechts één zaadkorreltje.

Bestrijdingsmiddelen zijn overal. In het boeket dat je geeft aan iemand waar je van houdt. In ons eten en drinken, in bodem, lucht en water, in planten en dieren en in ons eigen lichaam. Ons lichaam bevat van een aantal giffen hogere gehalten dan in voedsel is toegestaan. Ondanks zeer beperkte onderzoeksmogelijkheden zijn in regenwater reeds gehalten van bestrijdingsmiddelen gemeten die ernstige gevolgen hebben voor het ecosys­teem. 

Bestrijdingsmiddelen worden bijna overal gebruikt. In de land- en tuinbouw. Door gemeenten op straat en in plantsoenen. In en om huis: bijvoorbeeld om vliegen, muizen en mieren te vergiftigen of om muggen te verjagen.

Natuurlijk wil niemand meewerken aan de verwoesting van onze aarde. Help daarom mee met het afwenden van de naderende milieucatastrofe en koop in elk geval de giffen niet meer die ook volgens de Nederlandse regering te schadelijk zijn. In de praktijk gaat het om duizenden producten; giffen die in de landbouw en door gemeenten gebruikt worden en giffen die in supermarkt, dierenwinkel of tuincentrum te koop zijn.

Om te weten om welke producten het precies gaat is het van belang in elk geval het eerste deel van de Gebruiksaanwijzing van deze Bestrijdingsmiddelen-Wijzer te lezen.

 GEBRUIKSAANWIJZING:

 WERKZAME STOFFEN

De vetgedrukte namen op de Bestrijdingsmiddelen-Wijzer zijn de namen van Werkzame Stoffen. Bestrijdingsmiddelen zijn veel bekender onder de merknamen van handelsproducten, zoals Vapona, Roxasect, Vlido, Bogena, Bolfo, Denka, Luxan, Bayer of Autan.

De Werkzame Stof in een handelsproduct, is de stof die ervoor moet zorgen dat het middel het te bestrijden organis­me ook daad­werkelijk bestrijdt.

Wat er precies in een product zit mogen we niet weten van fabrikant en overheid. Uit gegevens van het Milieuministerie van de Verenigde Staten (EPA) blijkt dat er naast de Werkzame Stoffen bijna 20.000 verschillende chemicaliën in toegelaten producten voorkomen; o.a. oplos-, vloei- en kleefmiddelen, drijfgassen, emulgatoren, kleurstoffen en verontreinigingen als gevolg van het productieproces (waaronder extreem giftige dioxinen). In een aantal handelsproducten wordt zelfs chemisch afval verwerkt.

Slechts de Werkzame Stof moet op de verpak­king worden vermeld. Wettelijk moet deze naam goed leesbaar op de voorkant van de verpakking staan. In de praktijk is dat niet zo. Daarom is het verstandig om direct naar de kleinste lettertjes aan de achterkant van de verpakking te kijken om de naam van de Werkzame Stof te vinden. 

Op de Bestrijdingsmiddelen-Wijzer staat ongeveer de helft van alle momenteel in Nederland toegelaten bestrijdingsmiddelen. De kans is dus groot dat de naam van de Werkzame Stof van een te beoordelen product op de Bestrijdingsmiddelen-Wijzer staat.

CATASTROFE

Achter 142 van de 155 stoffen op de Bestrijdingsmiddelen-Wijzer staat het woord "catastrofe". Met dit woord wordt aangegeven dat onze regering een verbod van de stof heeft aangekondigd in het Meerjarenplan Gewasbescherming, omdat het gebruik te schadelijk is voor het milieu. 

Maar waarom wachten op een daadwerkelijk verbod dat door het bedrijfsleven en "Verenigd Europa" nog jarenlang kan worden vertraagd? Gebruik is onverantwoord. Wie verantwoord leeft schaft dergelijke giffen niet aan. Staan ze al in de kast, lever het gif dan in bij het depot voor Klein Chemisch Afval van de gemeente.

KANKER, B, C

Als een concern toelating voor een bestrijdingsmiddel aanvraagt, dienen onderzoeksgegevens van een groot aantal (dier)proeven aan de overheid te worden verstrekt. Deze proeven worden o.m. gedaan om het risico voor de mens in te schatten. De proeven dekken echter niet alle mogelijke negatieve gezondheidseffecten. Als gegevens op kankerverwekkende eigenschappen van een stof wijzen heeft het aan­vragen van toelating geen zin. Het verzoek om toelating zal dan zeker worden afgewezen. In het verleden zijn vele mid­delen toegelaten die later wel kankerverwekkend bleken te zijn. In de Staatscourant van 29 oktober 1991 staat een door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gepubliceerde lijst met kankerverwekkende stoffen. Daarop staan diverse bestrijdingsmiddelen die inmiddels in ons land verboden zijn -ons voedsel mag overigens wel resten van deze kankergiffen bevatten-. Deze stoffen, zoals Arseen, Captafol, Hexachloorbenzeen en Sul­fallaat staan niet in de Bestrijdingsmiddelen­Wijzer. Daarin staan alleen momenteel toegelaten stoffen.

Wat betreft de beoordeling van kankerverwekkende eigenschappen van bestrijdingsmiddelen is ons Ministerie voor Volksgezondheid (WVC) tevreden met het huidige toelatingsbeleid. In het Meerjarenplan staat kortweg: " -genotoxische en carcinogene stoffen worden niet toegelaten."  

Vanwege deze volstrekt kritiekloze houding van ons Ministerie van Volksgezondheid (zie ook "Bestrijden" 14, "Giffraude") heeft de Stichting Natuurverrijking geen gebruik kunnen maken van Nederlandse overheidsgegevens m.b.t. de vermelding "kanker". 

Kanker is in de Wijzer aangegeven als in één of meer dierproeven aangetoond is dat de stof kanker veroorzaakt. Diverse in ons land toegelaten middelen worden ook door het Internationale Agentschap voor Onderzoek naar Kanker (IARC) als waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens beschouwd. 

Met de letter B is aan gegeven dat de Amerikaanse overheid (EPA) de stof als "waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens" beschouwt. De letter C na het woord "kanker" geeft aan dat de stof volgens de EPA "mogelijk kankerverwekkend voor de mens" is.

ZENUWGIF

De vermelding "Zenuwgif" berust volledig op informatie van de Nederlandse overheid. Daarvoor moet weer gekeken worden naar de kleine lettertjes op de verpakking. Als er achter "-toxicologische groep(en)" vermeld wordt ".... met cholinesterase remmende werking" is het een zenuwgif. Cholinesterase remming veroorzaakt verstoring van de wer­king van ons ze­nuwstelsel. Kortdurende blootstelling aan geringe hoeveelheden kan direct merkbare vergiftigingsverschijnselen als misselijkheid, hoofdpijn en vermoeidheid veroorzaken. Langdurige, veelal onopgemerkte, blootstelling aan geringe hoeveelheden zenuwgiffen kan chronische vergiftiging veroorzaken met als ziekteverschijnselen: algemene vermoeidheid, koorts, spierzwakte, hoofdpijn, beschadigingen in het zenuwstelsel, gewichtsverlies, wisselende eetlust, hevige dorst en oogaandoeningen (Gezondheidsraad, 1985). 

Ons Ministerie van Volksgezondheid houdt bij de inschatting van de risico's van bestrijdingsmiddelen geen rekening met het feit dat zenuwgiffen elkaars werking aanvullen. Elk middel wordt afzonderlijk beoordeeld. 

Via voedsel, lucht en regen komen we, onopgemerkt, dage­lijks in aanraking met diverse zenuwgiffen, die ons lichaam aanzienlijk belasten. Daarom verdient het aanbe­ve­ling geen bestrijdingsmiddelen  met cholinesterase remmende werking te gebruiken.

MAX.RES.

In de Residubeschikking van de Bestrijdingsmiddelenwet worden de maximale hoeveelheden van bestrijdingsmiddelen aangegeven die onze overheid in voedsel toelaatbaar acht. Per bestrijdingsmiddel worden soms voor enkele tientallen gewassen verschillende residuen bepaald. Na elke stof is in de Bestrijdingsmiddelen-Wijzer de hoogst toelaatbare hoeveelheid aangegeven voor een of meer gewassen in milligram (mg) per kilo voedsel. 

Max.res. 0,5 zonder verdere vermelding geeft aan dat voor alle soorten voedsel aan de eisen van de wet is voldaan als er niet meer dan 0,5 mg van de betreffende stof in een kilo voedsel aanwezig is.

Indien achter Max.res. tussen haakjes een of meer soorten voedsel genoemd worden, geldt de aangegeven waarde uitsluitend voor de genoemde gewassen. Voor andere soorten voedsel gelden dan lagere waarden. In een aantal gevallen zijn voorbeelden gegeven van voedsel waarin een lagere hoeveelheid is toegestaan dan de eerst aangegeven waarde achter Max.res. Ook dit getal geeft de hoeveelheid bestrijdingsmiddel aan in mg per kilo voedsel.

Als een gif niet in de Residubeschikking genoemd is, wordt dat aangegeven met het woord "onbeperkt". Voor resten van deze bestrijdingsmiddelen in voedsel gelden geen beperkingen. In de regel zijn deze stoffen niet voor gebruik in voedingsgewassen toegelaten, maar het zou natuurlijk wel kunnen. 

Tot 1984 mochten resten van niet in de Residubeschikking genoemde bestrijdingsmiddelen wettelijk niet in ons voedsel voorkomen. Na dat jaar zijn van veel giffen de in voedsel toegestane hoeveelheden in veel producten verhoogd.

Dat de toegestane residuen per soort voedsel zo enorm verschillen wordt voornamelijk veroorzaakt door het feit dat niet alleen de belangen van de volksgezondheid een rol spelen, maar ook die van de landbouw en de (internationale)handel. 

 Voorbeelden van pitvruchten zijn appel en peer. 

Steenvruchten: abrikoos, kers, nectarine, perzik en pruim.

Onder koolsoorten behoren bloemkool, broccoli, spruiten, spitskool en rode en witte kool.

Vruchtgroenten zijn o.a. aubergine, komkommer, meloen, paprika en tomaat.

In verwerkte producten worden dezelfde gehalten bestrijdingsmiddel toegestaan als in het onverwerkte gewas. Bijvoorbeeld  sinaasappelsap mag dus evenveel van een bepaald gif bevatten als sinaasappels.

 ADI

Het getal achter ADI geeft de maximale hoeveelheid aan in mg per kilo lichaamsgewicht waar we volgens de Wereldgezondheidsorganisatie per dag mee in contact mogen komen.

ADI-waarden worden door ons Ministerie van Volksgezondheid geaccepteerd. In het Meerjarenplan Gewasbescherming staat daarover letterlijk: "Mogelijke overschrijding van de ADI is niet aanvaardbaar." 

Helaas zijn lang niet van alle bestrijdingsmiddelen ADI-waarden vastgesteld. In enkele gevallen zijn voorlopige waarden vermeld.

Als in de Bestrijdingsmiddelen-Wijzer de ADI is aangegeven kan ieder zelf een oordeel vormen over de hoogte van de toegestane residuen.

 Enkele Rekenvoorbeelden

Te beginnen bij Acefaat. De ADI van dit vermoedelijk kankerverwekkende zenuwgif is 0,0005 mg per kilo lichaamsgewicht. Dit houdt in dat voor een kind van een jaar dat 10 kilo weegt overschrijding van de opname van 10 x 0,0005 mg = 0,005 mg Acefaat onaanvaardbaar is. Een kilo (bloem)kool mag 1 mg acefaat bevatten. Een ons kool dus 0,1 mg. Een half ons 0,05 mg. 

Dit voorbeeld laat zien dat als dit kind een half ons kool zou eten dat de toegestane hoeveelheid Acefaat bevat de ADI 10 x wordt overschreden. 

De tweede aangegeven ADI is voor Aldicarb: 0,005. Een tien kilo wegend kind zou dus per etmaal ten hoogste 0,05 mg van dit zenuwgif mogen opnemen. Een kilo aardappelen mag maximaal 0,5 mg bevatten. Wettelijk mag een ons aardappelen dus 0,05 mg bevatten; precies de maximale hoeveelheid op basis van de ADI. Geen banaan meer eten dus, want dit product mag al evenveel Aldicarb bevatten als aardappelen.

"Aardig" om te weten is misschien het feit dat een rat van ruim een pond zou sterven als het dier de in een kilo banaan/aardappelen toegestane hoeveelheid Aldicarb zou eten. 

De ADI voor Amitraz is 0,003 mg/kg. Appel(sap) mag 0,5 mg per kilo(liter) bevatten. Een 10 kilo wegend kind mag volgens de ADI hoogstens 0,03 mg opnemen van dit volgens de EPA voor de mens mogelijk kankerverwekkende middel. Een ons appel of een zeer klein bekertje met 1dl appelsap mag wettelijk 0,05 mg Amitraz bevatten, dat is al bijna 2 x de volgens de ADI maximale hoeveelheid.

We kijken naar de volgende ADI: Amitrol, een gif waarvoor in de V.S. en in Denemarken op het etiket voor kanker moet worden gewaarschuwd. De ADI is 0,00003 mg/kg. Alle voedsel dat maximaal 0,05 mg per kilo bevat voldoet aan de wettelijke norm. We nemen nu eens een 100 kilo wegende kerel als voorbeeld. Op een dag zou een persoon met dat gewicht maximaal 100 x 0,00003 mg = 0,003 mg Amitrol mogen opne­men. Een ons eten of drinken, wel wat weinig voor iemand van 100 kilo, mag wettelijk 0,005 mg bevatten. Dat is dus al bijna de dubbele hoeveelheid als volgens de ADI maximaal toe­laatbaar is.

Deze simpele rekenvoorbeelden maken overduidelijk dat overschrijding van de ADI, gezien de hoogte van toegestane residuen in voedsel, zeker niet denkbeeldig is. Daarbij moet bedacht worden dat bij de bepaling van residuen in voedsel geen rekening gehouden wordt met opname van de giffen op andere wijzen: door huidcontact of inademing als gevolg van privégebruik in of om huis, door contact met door de gemeente gebruikt gif in de woonomgeving, of als gevolg van contact met in bodem, water en/of lucht aanwezige residuen.  

ECOTOX.

De afkorting Ecotox. staat voor Ecotoxicologische waarde. Deze vermelding berust weer volledig op door onze overheid beschikbaar gestelde gegevens. In de Nota "Kansen voor Waterorganismen" (1989), van het Ministerie van Verkeer en Water­staat, Rijkswaterstaat, Dienst Binnenwateren/Riza, 

wordt voor 55 bestrijdingsmiddelen de Ecotoxicologische waarde aangegeven. Voor zover betrekking hebbend op momenteel toegelaten stoffen zijn deze waarden in de Bestrijdingsmiddelen-Wijzer opgenomen. 

Het getal na Ecotox. geeft de hoeveelheid van een stof aan in microgrammen (ug) per liter water, waarbij in het laboratorium juist geen effecten op populaties aantoonbaar zijn. Veiligheidsfactoren, waardoor rekening wordt gehouden met onzekerheden zijn bij de bepaling van de ecotox. niet toegepast. Kankerverwekkende eigenschappen en het vermogen om erfelijk materiaal te beschadigen zijn buiten beschouwing gelaten. Het is dus zeker niet denkbeeldig dat een stof schadelijker is dan uit de Ecotox. is af te leiden.

Dat Bestrijdingsmiddelen uiterst giftig zijn voor organismen in het water blijkt overigens zeer duidelijk uit de aangegeven Ecotox. waarden. Uit deze waarden blijkt bijvoorbeeld dat de norm van 0,1 microgram per liter grond-, sloot-, drinkwater, die door vele "deskundigen" als veel te streng wordt beoordeeld, volstrekt onvoldoende is om wat ons nog van de natuur rest te beschermen. Vele bestrijdingsmiddelen blijken immers bij geringere hoeveelheden dan 0,1 ug per liter water het ecosysteem te schaden. 

Ook ter bescherming van onze gezondheid is de 0,1 ug norm voor een aantal giffen onvoldoende. Uit oogpunt van gezondheid is volgens de Wereldgezondheidsorganisatie de maximale norm per liter drinkwater voor Aldrin en Dieldrin 0,03 ug. Voor Hexachloorbenzeen, een ook volgens het Ministerie van Sociale Zaken en Werk­gelegenheid kankerverwekkende bestrijdingsmiddel, is de maximaal toelaatbare hoeveelheid zelfs slechts 0,01 ug per liter drinkwater.

Als de Ecotox. is aangegeven kunnen weer interessante berekeningen gemaakt worden. 

Een rekenvoorbeeld

De Ecotoxicologische waarde van het gif Permethrin is 0,0014 ug per liter water. Kiwi en sla mag tot 2 mg per kilo bevatten. 2 milligram is 2000 microgram (ug).

2000 : 0,0014 = 1.428.571

Dit sommetje is een voorbeeld dat duidelijk maakt dat ons voedsel in feite giftig afval is. Als immers een kilo kiwi met daarin o.a. de toegestane hoeveelheid Permethrin in het water terecht komt, zou daardoor het ecosysteem in bijna anderhalf miljoen liter water in gevaar komen. Bovendien mogen er wettelijk nog resten van honderden andere bestrijdingsmiddelen in deze kiwi's zitten.......

WIJZER

In de land- en tuinbouw worden de grootste hoeveelheden bestrijdingsmiddelen gebruikt. Maar de bestrijdingsmiddelen voor gebruik in huis spelen zeker een belangrijke rol bij de vernietiging van natuur en milieu en de bedreiging van onze gezondheid. Om dit aan te tonen kan een vergelijking gemaakt worden van de gegevens op de verpakking met de informatie in de Wijzer.

Stel u heeft last van vliegen en vertrouwt op Vapona, zoals in televisiespots voor Vapona wordt ingeprent. U koopt de Vapona Cassette. Nu kunt u thuis gekomen de gegevens op de verpakking eens rustig vergelijken met de informatie in deze Wijzer. 

De Werkzame Stof is Dichloorvos. 

Dichloorvos komt voor in de Wijzer. Aan de vermelding "kanker, B," zien we dat het middel volgens de Amerikaanse overheid vermoedelijk kankerverwekkend voor de mens is. De vermelding "catastrofe" vertelt dat de Nederlandse rege­ring de stof i.v.m. risico's voor het milieu te schadelijk vindt en de stof gaat verbieden.

Met de ADI 0,004 van Dichloorvos kan een interessante berekening gemaakt worden. Een tien kilo wegend kind mag volgens deze waarde per dag hoogstens met 0,04 mg van dit zenuwgif in contact komen. De Vapona Cassette bevat volgens de verpakking 20 % Dichloorvos. Het gewicht is 73 gram. De Cassette bevat dus ruim 14,5 gram of 14.500 mg Dichloorvos. 

14.500 : 0,04 = 362.500   

Dit sommetje maakt duidelijk dat een Vapona Cassette genoeg gif bevat om het betreffende kind meer dan  360.000 dagen, ongeveer 1000 jaar, met de maximale dosis te belasten.

De Ecotox. van Dichloorvos is 0,0018 ug. per liter water.

De Cassette bevat 14,5 gram of 14.500.000 ug. 

14.500.000 : 0,0018 is meer dan 8.000.000.000 

Eén Vapona Cassette bevat dus voldoende gif om het ecosysteem in ruim acht miljard liter water te bedreigen; een sloot van twee meter breed, een halve meter diep en 8000 kilometer lang. 

Dat dit gif zich inderdaad langzaam en regelmatig in de lucht verspreidt, zoals op de verpakking wordt vermeld, blijkt ook in de praktijk. In regenwater werd in Zuid-Holland in 1991 tot 3.000 x de voor het ecosysteem schadelijke hoeveelheid gemeten. Daaraan is dus zeker niet alleen de landbouw schuldig!

OPENBAARHEID VAN GEGEVENS

Vanuit het Ministerie van Milieubeheer (VROM) worden al geruime tijd gegevens over de milieueffecten van bestrijdingsmiddelen verstrekt. Een zeer duidelijke blijk van deze openheid is ook het Meerjarenplan Gewasbescherming, waarin immers van 142 middelen erkend wordt dat ze in feite nooit toegelaten hadden mogen worden. Mede door informa­tieverschaffing van VROM kwam deze Wijzer tot stand en zal de lijst met stoffen nog langer worden, want nog niet alle giffen zijn beoordeeld. Als een Werkzame Stof niet

in de wijzer genoemd wordt, betekent dat dus niet dat de milieubezwaren van het bestrijdingsmiddel volgens de overheid toelaatbaar zijn.

In het Meerjarenplan wordt aangekondigd dat de documenten omtrent humane toxicologie openbaar gemaakt zullen worden. Inmiddels is duidelijk geworden dat vanuit het Ministerie van Volksgezondheid (WVC) deze openbaarmaking zal worden tegengewerkt. Dit zou o.m. nodig zijn omdat de gegevens eigendom zijn van de concerns die de proeven hebben laten verrichten. Uit de gegevens in deze Wijzer blijkt reeds dat de in voedsel toegestane residuen in veel gevallen wel erg hoog zijn. ADI waarden kunnen gemakkelijk worden overschreden. Met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid kan gesteld worden dat door het bekend worden van meer gegevens over giftigheid van bestrijdingsmiddelen voor de mens in veel meer gevallen zal blijken dat de risico's van een groot aantal stoffen onaanvaardbaar zijn. 

De Stichting Natuurverrijking vreest dat de aangekondigde openbaarmaking van humane toxiciteitgegevens nog lang zal uitblijven. Als vanuit Volksgezondheid werkelijk volksgezondheidsbelangen behartigd werden is er niets te verbergen. In feite is elke geheimhouding een leugen. Helaas zal het nog langer duren voordat ook vanuit het Ministerie van Volksgezondheid een lijst samengesteld wordt met middelen die vanuit gezondheidsoverwegingen te schadelijk zijn en verboden moeten worden. 

WIJST

Veel schadelijke eigenschappen van toegelaten bestrijdingsmiddelen worden niet in de Wijzer aangegeven. De stoffen kunnen mutageen zijn, erfelijke veranderingen veroorzaken, of teratogeen, blijvende schade aan de ongeboren vrucht veroorzaken, of negatieve gevolgen hebben op de voortplanting, of allergische reacties veroorzaken, of......

Om ongewenst contact met bestrijdingsmiddelen zo veel mogelijk te voorkomen is het verstandig om gewoon helemaal geen chemische bestrijdingsmiddelen te gebruiken. Kweek zelf onbespoten groente en/of koop producten van de ecologische landbouw. Maak deze Bestrijdingsmiddelen-Wijzer overbodig. Wijs anderen op deze Wijzer. 

BESTRIJDINGSMIDDELEN-WIJZER

Samengesteld op Basis van Overheidsgegevens

Acefaat -  kanker, C, zenuwgif, ADI 0,0005, Max.res. 1 (kool)

Aclonifen -  katastrofe, Max.res. 0,02

Aldicarb -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,005, Max.res. 0,5 (banaan, aardappel), Ecotox. 0,49 ug

Alfacypermethrin -  katastrofe, Max.res. onbeperkt

Amitraz -  kanker, C, ADI 0,003, Max.res. 0,5 (pitvruchten)

Amitrol -  kanker, B, katastrofe, ADI 0,00003, Max.res. 0,05

Asulam -  kanker, C, zenuwgif, Max.res. 0,1 (spinazie)

Atrazin -  kanker, C, katastrofe, Max.res. 0,1 (groente, fruit), Ecotox. 0,075 ug

Anilazin -  katastrofe, Max.res. 0,05

Azinfos-methyl -kanker, C, zenuwgif, katastrofe, ADI 0,0025, Max.res. 4 (kiwifruit), Ecotox. 0,015 ug 

Azocyclotin -  katastrofe, ADI 0,003, Max.res. 3 (kiwifruit)

Benazolin -  katastrofe, Max.res. 0,05

Bendiocarb -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,004, Max.res. 0,05

Benfuracarb -  zenuwgif, katastrofe, Max.res. onbeperkt

Benomyl -  kanker, C, katastrofe, ADI 0,02, Max.res. als carbendazim 4 (citrusfruit)

Bentazon -  katastrofe, Max.res. 0,2 (peulgroenten, peulvruchten)

Bifenthrin -  kanker, C, Max.res. 0,05, Ecotox. 0,0014 ug

Bitertanol -  katastrofe, ADI 0,005, Max.res. 1 (pitvruchten, kers, vruchtgroenten)

Bromacil -  katastrofe, Max.res. 0,05

Bromadiolon -  katastrofe, Max.res. 0,005

Bromofos-ethyl -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,003, Max.res. 3 (schapevlees), 0,5 (groente, fruit)

Bromoxynil -  kanker, C, Max.res. 0.05

Broomfenoxim -  katastrofe, Max.res. 0,05

Bupirimaat -  katastrofe, Max.res. 1 (tomaat)

Buprofezin -  katastrofe, Max.res. onbeperkt

Captan -  kanker, B, katastrofe, ADI 0,1, Max.res. 5 (rozijnen), Ecotox.0,26 ug

Carbaryl -  kanker, B, zenuwgif, katastrofe, ADI 0,01, Max.res. 5 (kippehuid), 3 (diverse groenten, fruit)

Carbendazim -  kanker, katastrofe, ADI 0,01, Max.res. 4 (citrusfruit), Ecotox. 0,27 ug

Carbofuran -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,01, Max.res. 5 (hop)

Chlofentezin -  katastrofe, Max.res. 0,5 (pitvruchten)

Chloorbromuron -  katastrofe, Max.res. als 3-chlooraniline 0,1 (o.a. wortel, selderij)

Chloorfenvinfos -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,002, Max.res. 1 (citrusfruit), 0,05 (overig fruit)

Chloorpyrifos -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,01, Max.res. 2 (kiwifruit, rundvlees), 1 (druif), 0,5 (pitvruchten)

Chloorthal-methyl -  katastrofe, Max.res. onbeperkt

Chloorthalonil -  kanker, B, katastrofe, ADI 0,0005, Max.res. 5 (o.a. prei, selderij), 0,2 (banaan, granen)

Chloortoluron -  katastrofe, Max.res. 0,05

Cyanazin -  kanker, C, katastrofe, Max.res. 0,05

Cycloaat -  katastrofe, Max.res. 0,05

Cyhexatin -  kanker, katastrofe, ADI 0,008, Max.res. 3 (kiwifruit), 2 (citrusfruit, tomaat, thee)

Cypermethrin -  kanker, C, katastrofe, ADI 0,05, Max.res. 1 (andijvie, kropsla), 0,2 (fruit, overige groen­ten), Ecotox. 0,005 ug

Cyprofuram -  katastrofe, Max.res. 0,05

2,4-D -  kanker, B, Max.res. 2 (citrusfruit), Ecotox. 11 ug

Dalapon -  katastrofe, Max.res. 0,05

Daminozide -  kanker, katastrofe, Max.res. 5 (pitvruchten), 0,5 (overige)

Deltamethrin -  katastrofe, ADI 0,01, Max.res. 0,2 (bladgroenten), Ecotox. 0,0013 ug

Diazinon -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,002, Max.res. 0,7 (suikermaïs), 0,5 (groente, fruit), Ecotox. 0,03 ug

Dicamba -  katastrofe, Max.res. 0,05

Dichlobenil -  kanker, C, katastrofe, Max.res. 0,1 (fruit)

Dichloorprop(-p) -  katastrofe, Max.res. 0,05

1,3-Dichloorpropeen -  kanker, B, katastrofe, Max.res. 0,05, Ecotox. 1,2 ug

Dichloorvos -  kanker, C, zenuwgif, katastrofe, ADI 0,004, Max.res. 5 (cacaoboon), 2 (o.a. granen, peulvruchten), Ecotox. 0,0018 ug

Dichloran -  kanker, katastrofe, ADI 0,03, Max.res. 15 (kers, perzik), 10 (o.a. pruim, wortel)

Dicofol -  kanker, B, katastrofe, ADI 0,025, Max.res. 5 (hop, thee), 2 (o.a. fruit)

Diëthyl-toluamide -  kanker, Max.res. onbeperkt

Diflubenzuron -  kanker, ADI 0,02, Max.res. 1 (pitvruchten, koolsoorten)

Dikegulac-natrium -  katastrofe, Max.res. 0,1

Dimethoaat -  kanker, zenuwgif, katastrofe, ADI 0,002, Max.res. 1 (fruit, groente)

Dinoterb -  katastrofe, Max.res. 0,05

Diquat -  katastrofe, ADI 0,008, Max.res. 5 (rijst-ongepeld papaverzaad)

Dithianon -  katastrofe, Max.res. 1 (pitvruchten, kers)

Diuron -  kanker, katastrofe, Max.res. als 3,4-dichlooraniline 0,2 (groente, granen)

DNOC -  katastrofe, Max.res. 0,05, Ecotox. 0,3 ug

Dodine -  katastrofe, ADI 0,01, Max.res. 1 (pit-, steenvruchten), 0,2 (overige)

EPTC -  katastrofe, Max.res. 0,05 (maïs)

Ethoprofos -  zenuwgif, katastrofe, Max.res. 0,02

Etridiazool -  kanker, B, Max.res. 0,05

Etrimfos -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,003, Max.res. 0,1 (prei)

Fenarimol -  katastrofe, Max.res. 0,5 (pitvruchten, bessen)

Fenbutatinoxide -  katastrofe, ADI 0,03, Max.res. 5 (citrusfruit, kers, druif)

Fenitrothion -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,003, Max.res. 2 (citrusfruit), Ecotox. 0,05 ug

Fenoxycarb -  zenuwgif, katastrofe, Max.res. 0,05

Fenpropathrin -  katastrofe, Max.res. 1 (vruchtgroenten)

Fenpropimorf -  katastrofe, Max.res. 0,05

Fentin-acetaat -  katastrofe, ADI (fentin) 0,005, Max.res. als fentin-hydroxide 1 (selderij)

Fentin-hydroxide -  katastrofe, ADI (fentin) 0,005, Max. res. 1 (selderij), 0,1 (o.a. wortel, aardappel)

Fenvaleraat -  kanker, katastrofe, ADI 0,02, Max.res. 1 (pitvruchten, bladgroenten, koolsoorten)

Fluoxypyr -  katastrofe, Max.res. 0,05

Flurenol -  katastrofe, Max.res. 0,05

Folpet -  kanker, B, katastrofe, Max.res. 3 (o.a. pitvruchten)

Fonofos -  zenuwgif, katastrofe, Max.res. 0,3 (ui)

Formaldehyde -  kanker, B, Max.res. 1

Fosalone -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,006, Max.res. 2 (pitvruchten, perzik, hop)

Fosfamidon -  kanker, C, zenuwgif, ADI 0,0005, Max.res. 0,5 (pitvruchten)

Fosmet -  kanker, C, zenuwgif, katastrofe, ADI 0,02, Max.res. 15 (kiwifruit), 5 (citrusfruit), 1 (pitvruchten)

Fuberidazool -  katastrofe, Max.res. 0,05

Furalaxyl -  katastrofe, Max.res. 0,05

Glufosinaaat-ammonium -  katastrofe, Max.res. 0,05

Guazatine -  katastrofe, ADI 0,03, Max.res. 5 (citrusfruit, meloen), 0,1 (overige)

Heptenofos -  zenuwgif, katastrofe, Max.res. 0,1 (groente, fruit)

Hexazinon -  katastrofe, Max.res. 0,01

Hexythiazox -  kanker, C, Max.res. 0,05 (pitvruchten)

Imazalil -  katastrofe, ADI 0,01, Max.res. 5 (pitvruchten, citrusfruit, aardappel)

Isofenfos -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,0005, Max.res. 0,1 (o.a. bladgroente, prei, kool)

Lenacil -  katastrofe, Max.res. 0,1

Lindaan -  kanker, B, katastrofe, ADI 0,01, Max.res. 2 (tomaat, bladgroenten, schapevlees), 0,5 (steenvruchten, druif), 1 (o.a. overig fruit)

Linuron -  kanker, C, katastrofe, Max.res. als 3,4-dichlooraniline 0,2 (groente, granen), Ecotox. 0,75 ug

Malathion -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,02, Max.res. 20 (zemelen), 8 (granen, peulvruchten, gedroogde vruchten), Ecotox. 0,02 ug

Maleïne hydrazide -  kanker, katastrofe, Max.res. 10 (ui)

­Mancozeb -  kanker, B, katastrofe, ADI 0,05, Max.res. als zwavelkoolstof 4 (sla), als ETU 0,1 (verhitte eet- en drinkwaar)

Maneb -  kanker, B, katastrofe, ADI 0,05, Max.res. als zwavelkoolstof 4 (sla), als ETU 0,1 (verhitte eet- en drinkwaar), Ecotox. 1,0 ug

MCPA -  katastrofe, Max.res. 0,1, Ecotox. 0,16 ug

Mecoprop(-p) -  kanker, katastrofe, Max.res. 0,05, Ecotox. 0,11 ug

Metalaxyl -  katastrofe, ADI 0,03, Max.res. 5 (citrusfruit)

Metaldehyde -  katastrofe, Max.res. 0,5 (groente, fruit)

Metam-natrium -  katastrofe, Max.res. als methylisothiocyanaat 0,05, Ecotox. 0,008 ug

Metazachloor -  katastrofe, Max.res. 0,05

Methabenzthiazuron -  katastrofe, Max.res. 0,05

Methidation -  kanker, C, zenuwgif, katastrofe, ADI 0,005, Max.res. 5 (mandarijn), 2 (overige citrusfruit)

Methomyl -  kanker, C, zenuwgif, Max.res. 0,05 (vrucht- groenten)

Methoxychloor -  kanker, ADI 0,1, Max.res 10 (groente, fruit)

Methylbromide -  kanker, zenuwgif, Max.res. 0,1 (fruit, groente, granen en boekweit)

Methylisothiocyanaat (MIT) -  katastrofe, Max.res. 0,05

Metiram -  kanker, B, katastrofe, Max.res. als zwavelkoolstof 4 (sla), als ETU 0,1 (verhitte eet- en drinkwaar)

Metolachloor -  kanker, C, katastrofe, Max.res. 0.05

Metribuzin -  katastrofe, Max.res. 0,1

Mevinfos -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,0015, Max.res. 0,5 (bladgroenten en steenvruchten m.u.v. abrikoos), Ecotox. 0,005 ug

Monolinuron -  katastrofe, Max.res. als 4-chlooraniline 0,5 (pitvruchten, koolsoorten)

Omethoaat -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,0003, Max.res. 0,4 (o.a. kers, spinazie), 0,2 (bijna al het overig fruit)

Oxadixyl -  kanker, C, Max.res. onbeperkt

Oxamyl -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,03, Max.res. 2 (vruchtgroenten), Ecotox. 0,63 ug

Oxydemeton-methyl -  zenuwgif, katastrofe, Max.res. als demeton-S-methyl 0,5 (o.a. fruit), Ecotox. 0,1 ug

Paclobutrazool -  katastrofe, Max.res. onbeperkt

Parathion-ethyl -  kanker, C, zenuwgif, katastrofe, ADI 0,005, Max.res. als parathion 1 (citrusfruit, abrikoos, perzik), 0,5 (overig fruit, groente), Ecotox. 0,02 ug

Parathion-methyl -  kanker, zenuwgif, katastrofe, ADI 0,02, Max.res. 0,2 (groente, fruit, thee), Ecotox. 0,2 ug 

Paraquat -  katastrofe, ADI 0,001, Max.res. 1 (olijf)

Penconazool -  katastrofe, Max.res. 2 (prei)

Pencycuron -  katastrofe, Max.res. 0,05

Pendimethalin -  katastrofe, Max.res. 0,05

Permethrin -  kanker, C, katastrofe, ADI 0,05, Max.res. 2 (kiwifruit, bladgroenten), 1 (overig fruit, groente) Ecotox. 0,0014 ug

Piperonylbutoxide -  kanker, B, ADI 0,03, Max.res. 10 (granen), 3 (fruit, groente)

Pirimicarb -  kanker, zenuwgif, katastrofe, ADI 0,02, Max.res. 2 (scherpe paprika), 1 (o.a. pitvruchten)

Pirimifos-methyl -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,01, Max.res. 4 (granen m.u.v. rijst)

Prochloraz -  kanker, C, katastrofe, ADI 0,01, Max.res. 5 (-sub-tropische vruchten)

Procymidon -  kanker, C, katastrofe, Max.res. 3 (aardbei)

Profam -  kanker, C, katastrofe, Max.res. 5 (aardappel)

Propachloor -  katastrofe, Max.res. 0,05, Ecotox. 0,12 ug

Propazin -  kanker, katastrofe, Max.res. 0,1 (peulvruchten)

Propiconazool -  kanker, C, katastrofe, Max.res. 0,1 (banaan)

Propoxur -  kanker, B, zenuwgif, katastrofe, ADI 0,02, Max.res. 3 (groente, fruit)

Pyrazofos -  katastrofe, Max.res. 0,1 (fruit, groente m.u.v. paddestoelen)

Pyridaat -  katastrofe, Max.res. 0,1

Quizalofop-ethyl -  katastrofe, Max.res. 0,05

Sethoxydim -  katastrofe, Max.res. 2 (aardbei)

Simazin -  kanker, C, katastrofe, Max.res 0,1 (fruit, groente, granen), Ecotox. 0,38 ug

Steenkoolteeroliedestillaat -  kanker, Max.res. onbeperkt

TCA -  katastrofe, Max.res. 0,05

Terbutryn -  kanker, C, katastrofe, Max.res. 0,05

Terbutylazin -  katastrofe, Max.res. 0,05

Tetrachloorvinfos -  kanker, C, zenuwgif, Max.res. 2 (fruit, groente)

Tetramethrin - kanker, Max.res. 0,05

Thiabendazool -  katastrofe, ADI 0,3, Max.res. 10 (pitvruchten)

Thiofanaat-methyl -  kanker, C, ADI 0,08, Max.res. 4 (citrusfruit)

Thiram -  kanker, katastrofe, Max.res. als ETU 0,1 (verhitte eet- en drinkwaar), Ecotox. 0,018 ug

Tolylfluanide -  katastrofe, Max.res. 10 (o.a. aardbei, braam, framboos)

Triadimefon -  kanker, C, katastrofe, ADI 0,03, Max.res. 0,1 (appel)

Triadimetol -  kanker, C, katastrofe, Max.res. 0,1

Tri-allaat -  kanker, katastrofe, Max.res. 0,1 (fruit, groente)

Triazofos -  zenuwgif, katastrofe, ADI 0,0002, Max.res. 0,01, Ecotox. 0,03 ug

Trichloorfon -  kanker, zenuwgif, katastrofe, ADI 0,01, Max.res. 2 (pitvruchten), Ecotox. 0,005 ug

Trichloronaat -  kanker, zenuwgif, Max.res. 0,4 (o.a. wortel, selderij)

Triclopyr -  katastrofe, Max.res. 0,05

Trifluralin -  kanker, C, katastrofe, Max.res. 0,01, Eco-tox. 0,23 ug

Zineb -  kanker, B, katastrofe, ADI 0,05, Max.res. als ETU 0,1 (verhitte eet- en drinkwaar), Ecotox. 0,56 ug

Ziram -  kanker, B, katastrofe, ADI 0,02, Max.res. als ETU 0,1 (verhitte eet- en drinkwaar)