Fokken

Fokken is het selectief geboren doen worden van nieuwe generaties. Fokken is het maken van keuzes ten aanzien van welke dieren mogen bijdragen aan de volgende generatie. De keuzes die gemaakt worden zijn gebaseerd op bepaalde criteria. Hoe strikter die criteria, hoe minder dieren geselecteerd worden voor het voortbrengen van nageslacht.

Fokken is ook het genetisch veranderen van een soort of ras. Een fokker kiest twee ouderdieren en het nageslacht zal gevormd worden door het samenvoegen van eigenschappen en kenmerken van beide ouderdieren. Het nageslacht erft niet alle eigenschappen en kenmerken, maar 50% van de vader en 50% van de moeder. Hoe deze verdeling uiteindelijk uitpakt in het nageslacht is moeilijk te voorspellen.

De nakomelingen hebben niet alleen 50% vaderlijke en 50% moederlijke kenmerken, ze missen ook 50% vaderlijke en 50% moederlijke kenmerken. Door dit verlies aan eigenschappen en kenmerken zijn zij ook niet meer in staat die eigenschappen door te geven aan hun nageslacht. Zij kunnen alleen doorgeven wat ze hebben en dan nog maar de helft daarvan.

Door alleen dieren te selecteren die aan één bepaald criterium voldoen wordt niet alleen het aantal mogelijke fokdieren beperkt, de kans dat verwante dieren worden geselecteerd neemt ook steeds verder toe. Kruisen van verwante dieren, en zeker nauw verwante dieren, geeft een verhoogde kans op gelijkvormigheid met de ouders.

Deze strategie is lange tijd zeer gericht toegepast om de rassen vorm te geven zoals we ze nu kennen. Vorm geven moet dan ook heel letterlijk genomen worden omdat de strikte selectiecriteria hoofdzakelijk betrekking hadden (en hebben) op het uiterlijk.

De uiterlijke gelijkvormigheid die een gevolg is van de gekozen fokdieren en de combinaties tussen die dieren gaat samen met een innerlijke gelijkvormigheid. Hierdoor neemt de variatie af en neemt de kans op het samensmelten van twee schadelijke erfelijkheiddragers aanzienlijk toe.

Populair gezegd is fokken boetseren met genetisch of erfelijk materiaal. Welke vormpjes mogelijk zijn wordt bepaald door de hoeveelheid aanwezig materiaal en de kwaliteit van het materiaal.