Ontwerpen

Een compact spoorplan - herzien [215×85 cm²]

[215×85 cm²]
 Halte
 Goederenloods
 Containerterminal
 Opstelsporen
↑ Klik om te vergroten

In Amerika is het populair modelbanen te leggen op een hardboard deur. De deur wordt op schragen gelegd en klaar is de ondergrond van de baan. De constructie is kant-en-klaar te koop en relatief licht van gewicht en redelijk draagbaar. Toen ik het plan van Bill Baron “A compact track plan” [Hayden, Bob: Track Planning Ideas from Model Railroader] zag, vroeg ik me af of het ook mogelijk is in H0 een baan te ontwerpen die op een deur past. De grootste deur die verkrijgbaar is bij de bouwmarkt meet 215×85 cm². Dit is ruim voldoende voor een N-baan, maar krap voor een H0-baan. Het plan van Bill kan echter wel zodanig verkleind worden dat het passend is te krijgen. Natuurlijk wel met bogen van 36 cm, maar die bent u bij mij al meer tegen gekomen. Op 85 cm breedte past net een ovaal, waarbij alle opstelsporen naar binnen toe gericht zijn. Er is geen stationsaccommodatie, maar nog wel ruimte voor een halte . Het belangrijkste gedeelte bestaat uit het centrale industriegedeelte. Op het plan heb ik een goederenloods  en een containerterminal  getekend. De laatste kan op afstand (digitaal) worden bediend wat een extra spelelement oplevert. Bij punt  zijn opstelsporen gelegd. Goederenwagens kunnen dus van het industriegedeelte naar de opstelsporen worden gereden. Daar kunnen nieuwe treinen worden geformeerd die weer naar het industrieterrein worden gebracht. Er is ook de mogelijkheid de locomotief om te laten lopen. [↑]

 Deze foto van 6 juni 2009 toont het Rangierbahnhof Seelze in Duitsland. De grootte van dergelijke goederenstations maken ze onmogelijk na te bouwen. Maar het zijn wel leuke plekken om te kijken hoe er met de goederenwagens gerangeerd wordt. [↑]

Rangierbahnhof Seelze
↑ Klik om te vergroten

Wel voor beginners?

Ik denk dat deze baan geschikt is voor beginnende modelbouwers, bijvoorbeeld kinderen. Het sporenplan kan binnen een halve dag gemaakt worden, waarbij de rails van een beginset allemaal gebruikt kunnen worden. Ik zou de deur wel van een opstaande rand voorzien om te voorkomen dat de treinen bij een ontsporing naar beneden vallen. En er zijn geen passtukjes, die uit flexrails gezaagd moeten worden, nodig. Sommige auteurs bevelen een tussenlaag van schuimmateriaal aan. Dit materiaal dempt het geluid enigszins, wat handig kan zijn want een hardboarddeur is hol van binnen en kan het geluid aardig versterken. Tevens is het dan mogelijk sloten en greppels uit te steken, zodat er een wat interessanter landschap kan ontstaan. Zelf ben ik daarmee niet zo gelukkig, omdat ik uit eigen ervaring weet dat er direct een kuil ontstaat wanneer je per ongeluk op het schuimmateriaal leunt. Dit is een risico dat ik bij een baan voor kinderen niet graag zou nemen. Wanneer u kiest voor railmateriaal met railbedding, zoals Fleischmann[∞] rails, Märklin[∞] C-rails of Roco[∞] Roco-Line, wordt het snel bouwen wel heel gemakkelijk. Het landschap is niet erg bijzonder en gemakkelijk te maken met behulp van standaard bouwdozen. Ook hier zijn geen bijzondere problemen te verwachten. Het landschap kan zelfs “meegroeien” met de vaardigheden van de bouwer. Eerst een eenvoudige bebouwing die in de loop van de tijd vervangen kan worden door een meer gedetailleerd landschap. [↑]

Ik geef meestal geen stukslijsten voor de banen die ik ontwerp. Wanneer je een sporenplan zonder wijzigingen uit een boekje nabouwt krijg je geen gevoel van wat er nog meer mogelijk is. Wie een sporenplan van de site wil nabouwen mag dat natuurlijk. Maar door het over te tekenen leer je begrijpen hoe een en ander in elkaar steekt. Zeker omdat, zoals ik al eerder heb opgemerkt, er allerlei passtukjes gebruikt worden die u zelf zal moeten maken. Bij dit plan maak ik een uitzondering, dus hieronder is weergegeven welke rails waar te gebruiken, inclusief stukslijst. Zoals gebruikelijk is deze baan ontworpen met behulp van Fleischmann Profi rails. [↑]

↑ Klik om te vergroten
23×Fl-6101  Rechte 1/1
 8×Fl-6102  Rechte 105 mmFl-6107  Rechte 10 mmFl-6116  Stootblok
10×Fl-6120  Bocht R1 - 36°
 5×Fl-6138  Tegen bocht - 18°
 2×Fl-6164  Engelse wissel links
 4×Fl-6170  Wissel links
 4×Fl-6171  Wissel rechts
Opklapconstructie  Opgeklapte baan
 Neergeklapt (ruststand)
 Achtergrond beweegt mee
 Poot

Opklapbaan

Omdat een hardboarddeur uitsparingen heeft voor scharnieren en de constructie “zelfdragend” is, is de verleiding groot dit plan voor een opklapbaan te gebruiken. Wie echter een opklapbaan wil maken moet zich terdege beseffen wat de risico’s zijn. Al is de constructie relatief licht weegt hij toch vele kilogrammen. Wanneer de baan ongewenst naar beneden klapt kunnen personen en zaken zwaar beschadigd raken. Zeker met kinderen moet men voorzichtig zijn omdat ze misschien niet altijd onder toezicht aan uw baan willen komen. Voordat u een opklapbaan bouwt moet u goed weten waar u aan begint, ik kan er geen verantwoordelijkheid voor nemen. [↑]

Een alternatief is om de baan niet naar beneden te doen klappen maar naar boven. In de tekening hiernaast is een dwarsdoorsnede te zien. Dit betekent dat de baan in rust in ieder geval niet onverwacht naar beneden kan komen. Het geheel krijgt dan de vorm van een ondiepe onderkast. U moet er natuurlijk wel voor zorgen dat de poten, waar de baan gedeeltelijk op rust in opgeklapte toestand, goed vastgezet kunnen worden. Anders klapt de baan onverwacht in met alle gevolgen van dien. Een idee is om het bovenblad van de kast ook te gebruiken als achtergrond van de baan. Je kan er dan niet veel opzetten, maar u heeft dan geen loze ruimte in de kast. [↑]

Ondanks deze risico’s is een opklapbaan misschien de enige mogelijkheid een baan te bouwen. Maar waar plaats is voor een opklapbaan is meestal ook plaats voor een modelbaan op een boekenplank. Verderop behandel ik modelbanen van deze categorie. [↑]

En een variant

Over de tijd ga je nadenken hoe je een dergelijk baanplan kan verbeteren. En omdat deze baan een hoog industrieel gehalte heeft, kwam ik al snel in de verleiding het aantal laad- en lossporen te vergroten. Ook nu heb ik weer gekozen voor het leggen van sporen aan beide zijden van de goederenloods. Zo vergroot je de rangeermogelijkheden zonder het aantal gebouwen te verhogen. Te veel gebouwen kunnen het landschap overvol doen lijken. Er komt nu wel een wissel in de straat te liggen en realistische straatsporen maken is niet ieders werk. [↑]

↑ Klik om te vergroten
[↑]
Valid XHTML 1.0!
Valid CSS!
This page is Section 508 compliant
Statcounter
© Reinoud Kaasschieter, Nederland | the Netherlands.
Alle pagina’s zijn gemaakt door de auteur. Als ik auteursrechten heb geschonden, laat me het dan weten. Ik zal deze inhoud dan zo spoedig mogelijk verwijderen. Het Nederlandse Auteursrecht is van toepassing. Zie ook de disclaimer.
$Datum: 28-01-2014$