Ecuador en Galapagos eilanden 2004
Enige achtergrondinformatie
Land en landschap
Ecuador (= Spaans voor evenaar) is acht maal zo groot als Nederland en op dat
relatief kleine gebied is een enorme verscheidenheid aan landschappen en cultuur
te vinden. Het grootste deel van het land is het laaggelegen Amazone oerwoud. De
Ecuadoriaanse jungle (ook wel 'Selva' genoemd) is altijd warm en vochtig en
tevens de woonplaats van zeer veel Indianenstammen en kent een zeer gevarieerde
flora en fauna. Het gebied wordt doorsneden door een aantal grote rivieren
waarvan de Rio Napo de bekendste is. Aan de Oostkant ligt Peru terwijl in het
westen het imposante Andesgebergte ligt, dat aan de jungle grenst. De plotseling
oprijzende Andes, ook wel 'La Sierra'genoemd heeft 2 'Cordilleras'ketens. Hier
heb je weer een heel ander klimaat. Het hele jaar door heerst hier een
lente-achtig klimaat. Deze regio is van oudsher zeer druk bevolkt, omdat het
door de vulkanische aarde zeer vruchtbaar is. De Inca's leefden hier, wat nog te
zien is bij 'Ingapirca', de belangrijkste Inca-ruīnes van Ecuador. In dit gebied
ligt ook de zgn. 'Laan der Vulkanen' die onder andere de beroemde Cotopaxi
vulkaan herbergt, die met 5897 meter de hoogste actieve vulkaan ter wereld is.
Een andere beroemde vulkaan van Ecuador is de Chimborazo die met zijn 6310 meter
de hoogste berg van dit land is en tevens vanaf het middelpunt van de aarde
gezien de hoogste berg ter wereld. Dit komt door de bolling van de aarde bij de
evenaar. Verder naar het westen ligt de Costa, oftewel de kust. Tot slot zijn er
dan nog de Galapagos eilanden, die zo'n 1000 km voor het vasteland liggen. Deze
archipel in de Stille Oceaan bestaat uit een groep van 13 grote en 6 kleine
vulkanische eilanden en vele uit zee opdoemende rotsen. De meeste eilanden
hebben 2 en soms 3 namen, een Spaanse, Engelse en een officiële Ecuadoriaanse
naam. Het hele jaar door kun je hier bijzondere vogel- en diersoorten bekijken
zoals de Blauwvoet Jan-van-Gent en de Galapagos schildpad.
Flora:
Ecuador is gezegend met een prachtige en veelzijdige natuur die vooral te danken
is aan de vele klimaatzones die het land rijk is. Aan de kust vind je vooral
veel mangrovebossen en tropisch woud. Waar de Andes oprijst ontstaan door de
stijgregens tegen de hellingen tropisch nevelwoud. Op de hoogvlaktes van de
Andes vind je de pāramo, een landschap voornamelijk bestaand uit grassen en lage
begroeiing. Hier vind je o.a. spectaculaire bromelia's, gentianen en de
nationale trots de Chuquiragua. In de niches van de bergen vind je polylepis
bossen die je doen geloven dat je in een waar sprookje terechtgekomen bent. Tot
slot is er dan nog aan de oostkant van de Andes het tropische regenwoud met zijn
grote variatie. Gedurende onze rondreis zul je alle bovenstaande landschappen
tegenkomen.
Fauna
De dierenwereld is al net zo gevarieerd. Ruim 300 zoogdieren zijn waargenomen op
Ecuadoriaans grondgebied waaronder alleen al zo'n 100 soorten vleermuizen. In de
Andes komen de zeldzame brilbeer en poema voor. Veel voorkomende dieren van de
pāramo zijn o.a. herten, konijnen en vossen. In het regenwoud wordt je gewekt
door het geschreeuw van de brulapen en kun je op zoek naar luiaarden, peccaries
(wilde varkens), armadillos (gordeldieren), capybara's en miereneters.
Rivierdolfijnen worden soms waargenomen in het Amazonegebied. Andere exotische
dieren die hier voorkomen, maar die zelden gesignaleerd worden zijn de jaguar,
ocelot en tapir. Op vogelgebied is er een keur aan prachtig gekleurde kolibries,
vele soorten roofvogels waaronder de condor, ara's en verschillende soorten
toekans. Het kleine Ecuador huist meer dan 1500 vogelsoorten en soms worden diep
in de jungle nog nieuwe soorten ontdekt. Duizenden insecten zijn reeds
beschreven en evenzoveel soorten wachten nog op hun ontdekking. De prachtigste
zijn wel de vele vlindersoorten die soms wel 15 centimeter groot worden.
De Galāpagos eilanden zijn voor vogelliefhebbers een waar paradijs. Hier vind je
vele endemische soorten waaronder albatrossen, aalscholvers, darwin vinken,
fregratvogels, pelikanen, flamingo's, blauwvoet jan-van-genten en natuurlijk de
Galāpagos pinguin. Andere dieren die je hier waarschijnlijk zult zien zijn de
reuzenschildpadden, land- en zeeleguanen en de zeeleeuw. De Galāpagos fauna
kenmerkt zich door het feit dat je de dieren heel dicht kunt naderen, een gevolg
van het ontbreken van natuurlijke vijanden. Ook de onderwaterwereld is uniek en
liefhebbers kunnen dan ook snorkelen tussen de vele soorten kleurrijke vissen.
Bevolking
Ecuador heeft ruim 13 miljoen inwoners en het land kent het hoogste aantal
bewoners per vierkante kilometer in Zuid Amerika. De indígenas (Indianen) vormen
ongeveer 40% van de bevolking en 40% is Mestizo (gemengd Indiaans/Spaans), 15%
is blank en verder zijn er nog een groot aantal zwarten en ook Aziaten vormen
een minderheidsgroep. Elke regio kent een typische klederdracht en je kunt vaak
aan de poncho, blouse, rok of hoed zien waar iemand vandaan komt. Bekende
indianengroepen van Ecuador zijn o.a. de Otavaleņos, Salasacas, Caņaris en
Saraguros. De meeste mensen wonen aan de kust en in de hooglanden. Een aantal
indianenstammen wonen nog in het Amazonewoud.
Godsdienst
De meeste mensen hangen het Romeins katholieke geloof aan en dit vind je ook
terug in de veelvoud aan prachtige kerken en kathedralen die het land rijk is.
De indianen mengen het katholieke geloof vaak met hun eigen traditionele
geloofsovertuiging.
Culturele verschillen en gewoonten
Het is de gewoonte om in Ecuador altijd eerst goedendag te zeggen en te
informeren naar hoe het met iemand gaat. 'Buenos días, Como estā?' zul je
regelmatig horen. Bij ontmoetingen en afscheid wordt er vaak een korte zoen op
de wang gegeven door mannen en vrouwen aan vrouwen zelfs als je elkaar nog maar
net kent. Indianen zoenen niet maar geven soms slechts een slap handje.
Beleefdheid wordt erg op prijs gesteld. Ecuadorianen hebben een ander idee van
privacy dan wij en gaan veel intensiever met elkaar om. Ze gaan netjes gekleed
door het leven en verwachten ook niet dat toeristen er als arme sloebers
bijlopen. Korte broeken worden niet echt als beledigend ervaren, maar in de
Sierra is het toch geaccepteerder om een lange broek te dragen. Vaak is het toch
te koud voor een korte broek. Het is beledigend om iemand van indiaanse afkomst
Indio te noemen. Beter is indígena.
Eten
Eet bij voorkeur in drukke restaurants of eettentjes. De mensen eten er niet
voor niets en de omloopsnelheid van het bereide eten is hoog. Was je handen goed
voor je gaat eten.
Ontbijt (Spaans = desayuno):
Een stevig ontbijt van brood, eieren (huevos) naar keus klaargemaakt komt het
meest voor. Vraag om een desayuno Americano. Wie dat te zwaar vindt, kan ook een
ontbijt met toast, jam en zoete broodjes krijgen. Koffie is bijna altijd
oploskoffie. Wil je melk in de koffie vraag dan naar café con leche (= warme
melk met oploskoffie) en verder zijn er altijd verse vruchtensappen te krijgen.
Let erop dat je puur sap (jugo puro) en niet met water (con agua) krijgt. Er
zijn vele soorten vruchtensappen zoals mora (bramen), naranja (sinaasappel),
naranjilla (lokaal fruit), maracuya (passie vrucht) en piņa (ananas). Wie eens
wat anders wil, kan humitas (een soort zoete mais pannekoekjes) proberen. Deze
worden vooral in het hoogland geserveerd.
Lunch (almuerzo), diner (cena of merienda) en snacks:
Voor de Ecuadorianen is de lunch de belangrijkste maaltijd van de dag, voor
bezoekers, die vaak onderweg zijn, vaak de minst belangrijke. Vlees, vis of
gevogelte is een belangrijk bestanddeel van de maaltijd, en de hoeveelheden zijn
vaak groter dan we in Europa gewend zijn, zeker in de duurdere
toeristenrestaurants. Churrasco is een vleesgerecht wat meestal geserveerd wordt
met gebakken eieren en frites. De meeste gerechten zijn niet vreselijk scherp
gekruid. Wie echt eens wat anders wil proeven kan cuy bestellen. Het is
geroosterde cavia en is een delicatesse uit het Inka verleden. Overal in de
steden kun je trouwens uitstekend vis eten. Van harte aanbevolen in deze is
ceviche, met citroen gemarineerde vis, garnalen of schelpdieren die altijd
geserveerd wordt met popcorn. Bijna alle gerechten worden geserveerd met rijst.
Verder is er in de steden natuurlijk ook westers voedsel zoals pasta's en
pizza's te krijgen. In chifa's kun je terecht voor de chinese cuisine. Heerlijke
tussendoortjes zijn de llapinggachos gemaakt van gebakken gestampte aardappelen
en kaas en soms wortel (voor de kleur) die ook wel worden bereid met stukjes
gebakken varkensvlees.
Drinken:
Water uit de kraan is niet geschikt voor consumptie. Overal kun je mineraalwater
(Agua mineral) kopen. Een belangrijk merk is Güitig, maar er zijn meer merken
van goede kwaliteit zoals Agua Linda. Agua mineral con gas is koolzuurhoudend
water, sin gas is water zonder bubbels. Verder zijn er natuurlijk de geijkte
frisdranken te koop als Coca Cola en Sprite.
Wijn (de lokale wijn is ronduit slecht) wordt minder vaak bij het eten gedronken
dan bier, maar het is vrijwel overal verkrijgbaar. Lokale biermerken zijn Club
en Pilsener. Ecuador's sterkere brouwsels zijn onder meer rum, het lokaal
gebrouwen aguardiente (gemaakt van suikerriet) en het hieruit voortvloeiende
canelazo.
Hoogteziekte:
Ongeveer de helft van mensen die verblijven op hoogtes boven de 3500 meter
krijgt in meer of mindere mate last van hoogteziekte. Het is een reactie van het
lichaam op het steeds lagere zuurstofgehalte in de lucht. Het belangrijkste
probleem is het ontstaan van vochtophoping in de longen en/of de hersenen.
Hoogteziekte is potentieel levensbedreigend. Je dient alert te zijn op de
symptomen bij jezelf en degenen met wie je reist. Voordat de symptomen worden
beschreven, eerst nog dit: het krijgen van hoogteziekte is niet afhankelijk van
lichamelijke fitheid of routine in het lopen op grote hoogten. Ook geroutineerde
bergwandelaars en zelfs dragers op de Inca Trail of Nepal kunnen er na vele
keren voor het eerst last van krijgen. Mensen onder de dertig jaar, mensen die
eerder hoogteziekte hebben gehad en mensen met long- en hartproblemen lopen een
groter risico. Ook mensen die zich nodeloos het tempo van de groep laten
voorschrijven, lopen meer risico.
Er is een heel scala aan symptomen bij hoogteziekte. De Franse
alpinistenvereniging werkt met een puntensysteem om de ernst van de situatie te
kunnen inschatten. Symptomen met 1 punt zijn: misselijkheid, hoofdpijn,
slapeloosheid, duizeligheid. Twee punten: overgeven, hoofdpijn die niet op
aspirine reageert. Drie punten: enorme vermoeidheid, kortademigheid of
benauwdheid zonder inspanning, heel weinig plassen. Scoort iemand niet meer dan
3 punten, dan kun je langzaam verder omhoog, maar beter is pas door te gaan tot
de symptomen weg zijn. Tussen 4 en 6 punten moet je uitkijken en wachten tot de
symptomen verdwenen zijn, of als het kan een paar honderd meter dalen. Meer dan
6 punten betekent: levensbedreigend, onmiddellijk afdalen, de zieke mag niet op
deze hoogte blijven en zeker niet op deze hoogte slapen. Tijdens deze reis
verblijven op maximaal 4200 meter hoogte. Dit is geen hoogte waarbij grote
problemen verwacht kunnen worden maar wees wel alert. Waarschijnlijk zullen de
meeste reizigers het verschil vooral voelen bij lichamelijke inspanning. Op een
hoogte van 4000 meter kan het beklimmen van twee trappen al een hele opgaaf
zijn. Het rustig aan doen en zo nu en dan een kop cocathee drinken helpt vaak
het beste.
Klimaat:
Ecuador ligt op de evenaar en de lage gedeeltes hebben een tropisch klimaat. In
de Andes daalt de temperatuur met het stijgen van de hoogte. Er zijn nauwelijks
temperatuurswisselingen door het jaar heen en ook de neerslag is zelden
belemmerend. Het land kent grofweg twee seizoenen: het droge en regenseizoen.
* Kust: tropisch en vochtig klimaat, met een relatief droge tijd van juli t/m
november. In het regenseizoen regent het niet de hele tijd maar vallen er vaak
stortbuien aan het einde van de dag. De temperatuur aan de kust is gemiddeld
zo'n 30 graden celsius.
* Andes (Sierra): de temperaturen worden bepaald door de hoogte boven de
zeespiegel. In Quito is het gemiddeld tussen de 14 en 21 graden Celsius. Voor de
meeste plaatsen geldt 's ochtends zonnig en fris waarbij het steeds warmer
wordt. Laat in de middag regent het vaak en 's avonds kan het flink afkoelen
waarbij het 's nachts soms echt koud kan zijn. Het regenseizoen in de Sierra is
van november tot mei waarbij het vaak 's middags en 's avonds flink kan regenen
maar zelfs tijdens het droge seizoen valt hier regelmatig neerslag. In het
regenseizoen schijnt de zon toch tenminste een paar uur per dag.
* Amazone gebied: tropisch en broeierig het gehele jaar door met veel regen maar
daarvoor zit je ook in het regenwoud. April t/m juni zijn meestal de natste
maanden en augustus en december t/m maart de droogste maanden maar droog is hier
erg relatief. Neem zeker een regenjas mee. De temperaturen liggen gemiddeld
tussen de 25 en 30 graden celsius.
* De Galāpagos archipel kent ook twee seizoenen, een regenseizoen van januari
t/m juni en een droog seizoen van juli t/m december. Tijdens het regenseizoen is
het prettig warm en meestal zonnig met af en toe een heftige tropische regenbui.
Dit is normaalgesproken de beste tijd voor een bezoek. De rest van het jaar is
het koeler en vaak mistig. Deze mist draagt de naam Garua. Het regent bijna niet
in deze tijd.
Beste reistijd:
Eigenlijk is Ecuador het hele jaar goed bereisbaar, maar de droge tijd, van juli
t/m november, is de beste tijd.