Terug naar menu
Beeld en tekst, duel of duet?
Uitbreiding van de subsidiemogelijkheden voor illustratoren van kinder- en prentenboeken gerealiseerd

.
17 februari 2007: De flyer hierboven is het resultaat van de illustratorenactie.
1 november 2006, NRC Handelsblad:
Zie het artikel hiernaast, getiteld: Kinderboekexpert bij fonds BKVB moet tekenaar helpen.
Op 19 september heeft de tweede en op 31 oktober de derde bespreking plaatsgevonden met het Fonds BKVB; ik maakte van die laatste bijeenkomst het volgende verslag:

"Gisteren zijn Fiel van der Veen, Tom Eyzenbach en ik naar het Fonds BKVB (Beeldende Kunsten Vormgeving en Bouwkunst) geweest voor de slotbespreking over subsidie voor illustratoren. Daarbij zijn de volgende afspraken gemaakt:

- Voor de duur van twee jaar wordt een extra, in illustratie en kinderliteratuur gespecialiseerd lid, naast de al bestaande specialist, toegevoegd aan de commissies die subsidieaanvragen van illustratoren en tekenaars behandelen en beoordelen. Dit lid wordt per 1 januari 2007 aangesteld.
- Na ongeveer 1 jaar wordt geëvalueerd. Bij deze evaluatie worden wij betrokken: we krijgen tussentijds inzicht of een en ander naar tevredenheid verloopt en dan kan eventueel bijgestuurd worden.
- Subsidie zal ook mogelijk zijn voor illustratoren die zich niet manifesteren als "vrij vormgever"; illustratoren die bijvoorbeeld voor een uitgever aan een bijzonder boek werken, komen in principe voor subsidie in aanmerking.
- Er komt per 1 januari een folder of flyer, vervaardigd door het Fonds, die specifiek bedoeld is om illustratoren te informeren over de subsidiemogelijkheden bij het Fonds BKVB.
- Op verzoek van bijvoorbeeld illustratie-afdelingen aan kunstacademies komen medewerkers van het Fonds BKVB studenten graag informeren. Deze dienstverlening werd al door het Fonds aangeboden, maar in dit kader is het belangrijk om daar nog eens op te wijzen.
- Kwaliteit blijft eerste vereiste bij het in aanmerking komen voor subsidie!

Dat uitroepteken staat er om geen valse hoop te wekken. Het subsidiebeleid van het Fonds BKVB zal ongeveer even streng blijven als voorheen, maar de aandacht van het Fonds voor illustratoren zal geintensiveerd worden en beter worden aangepast aan hun beroepspraktijk.

Wij zijn tevreden over deze uitkomst en zien de komende twee jaar met vertrouwen tegemoet."
Wat vooraf ging

25 juli 2006, NRC Handelsblad:
Zie het artikel hiernaast, getiteld: Vormgevingsfonds laat tekenaars toe.
4 juli, Fonds BKVB
Op 4 juli heeft een bescheiden delegatie van illustratoren een kennismakingsgesprek gehad met het Fonds BKVB over de positie van tekenaars van kinder- en prentenboeken. Het was vooral een over en weer aanhoren van elkaars standpunten. Dat an sich is al positief, want illustratoren waren langzaamaan uit het zicht van het Fonds verdwenen.
19 juni 2006, Boekblad Online:
De illustratoren van kinderboeken willen erkend worden als volwaardige auteurs, zodat zij net als in Vlaanderen subsidie kunnen aanvragen bij het Fonds voor de Letteren. Woordvoerder Ted van Lieshout verwacht geen wonderen van de mogelijkheden die het Fonds voor Beeldende Kunst, Vormgeving en Bouwkunst biedt.
De ondertekenaars van de brief, onder wie Ted van Lieshout, Annemarie van Haeringen, Philip Hopman, Yvonne Jagtenberg, Joke van Leeuwen en Thé Tjong-Khing, beklagen zich erover dat zij in tegenstelling tot hun Vlaamse collega's niet bij het Fonds voor de Letteren kunnen aankloppen voor subsidie. In Nederland richt het Fonds voor de Letteren zich uitsluitend op literaire schrijvers en vertalers die publiceren in het Nederlands of het Fries. Voor die groepen zijn verschillende subsidies beschikbaar, zoals werkbeurzen, reisbeurzen, verblijfbeurzen en stimuleringsbeurzen.
In een vorige week aan het Fonds voor de Letteren verzonden brief hebben illustratoren van kinderboeken en makers van prentenboeken verzocht om ook als auteur erkend te worden, zoals in Vlaanderen al sinds 2000 het geval is. 'Welbeschouwd is het merkwaardig dat in ons land de schrijvende auteurs van een kinderboek wel een werkbeurs krijgen zodat ze rustig aan een boek kunnen werken, terwijl de tekenende auteur van datzelfde boekwerk van dergelijke steun verstoken blijft', schrijven de illustratoren. 'Veel illustratoren ervaren deze situatie als rechtsongelijkheid, en schrijvers kunnen niet anders dan beamen dat illustratoren worden achtergesteld.'
Uit hun brief blijkt dat de illustratoren in de veronderstelling verkeren dat zij bij het Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst alleen terecht kunnen voor een startstipendium. Volgens een woordvoerder van het Fonds BKVB is dit onjuist en kunnen zij in principe voor alle subsidies bij dit, overigens veel rijkere, fonds terecht.
'Alle subsidies staan open voor de illustratoren', zegt Christine Lindo, adjunct-directeur van het Fonds BKVB. 'Zelfs de basissubsidies, als we ze beschouwen als vrije vormgevers.' Er zijn niet veel illustratoren die gebruik maken van de mogelijkheden, erkent ook Lindo. 'Wij zouden op dit punt misschien iets actiever moeten worden. Kennelijk zijn wij te weinig bekend bij deze beroepsgroep en dat is zonde, want wij zijn ervoor.'
Maar Van Lieshout verwacht geen wonderen van het Fonds BKVB. 'Ik heb het jaarverslag over 2004 bekeken en heb geen enkele illustrator of maker van prentenboeken van enige naam zien staan. Het Fonds BKVB kon ook geen mededelingen doen over het aantal aanvragen dat door illustratoren is ingediend. Ik weet niet wat wij hiermee kunnen. Het beste voor ons is als wij terecht kunnen bij het Fonds voor de Letteren. Maar ik ga graag eens met het Fonds BKVB praten over hoe zij hun regelingen beter bekend kunnen maken.'
Sylvia Dornseiffer, directeur van het Fonds voor de Letteren, staat niet afwijzend tegen uitbreiding van de subsidiemogelijkheden, zo liet zij afgelopen zaterdag in NRC Handelsblad weten. 'Het zou heel goed om met name beginnende illustratoren te steunen', zegt zij. Wel heeft het Fonds voor de Letteren dan extra geld nodig. 'Want er komt een hele beroepsgroep bij.' (Hans van der Klis)
17 juni 2006, NRC Handelsblad
besteedde ook aandacht aan de actie Beeld en tekst, duel of duet? in de krant van zaterdag 17 juni. Zie het knipsell met de titel Illustratoren willen werk- en reisbeurzen, net als schrijvers.
Inmiddels hebben 114 illustratoren, schrijvers en anderen adhesie betuigd met de actie. De actuele lijst en de ontwikkelingen vind je verder naar onderen op deze pagina en op mijnweblog, waar meer achtergrondinformatie te vinden is.
1 juni, Bergen Noorwegen:
Op 1 juni gaf ik in Noorwegen een lezing op het seminar Bilde og tekst i duell og duett over de bloei van de hedendaagse Vlaamse kinderboekenillustratiekunst.
Tijdens het researchen ervoor kwam ik erachter dat Vlaamse illustratoren subsidie kunnen krijgen van het Vlaams Fonds voor de Letteren, zodat ze rustig aan een bijzonder boek kunnen werken. In Nederland hebben illustratoren die mogelijkheid niet bij de Nederlandse zusterorganisatie, het Fonds voor de Letteren.
Na mijn terugkomst in Nederland zijn ongeveer dertig illustratoren een actie begonnen om de subsidiemogelijkheden voor illustratoren van kinder- en prentenboeken ten minste gelijk te trekken met die in Vlaanderen. De brief met alle ondertekenaars die maandag 12 juni de deur is uitgegaan staat hier.
Wil je deze actie ondersteunen, laat het ons dan met naam, beroep en/of bezigheid weten via het mailadres dat aan deze site is verbonden, of via het Weblog waar je online kunt reageren, of via één van de illustratoren die meedoen aan de actie Beeld en tekst, duel of duet?.
Juni, de brief aan het Fonds voor de Letteren:

Aan:
Fonds voor de Letteren
Huddestraat 7
1018 HB Amsterdam

Juni 2006

Sinds de oprichting van het Vlaams Fonds voor de Letteren in 2000 worden illustratoren beschouwd als auteur en komen zij, net als schrijvers, in aanmerking voor subsidiegelden. De Adviescommissie Kinder- en Jeugdliteratuur formuleerde het in september 2002 zo: "Een illustrator is iemand die kinderboeken maakt. Hij maakt niet met woorden een verhaal, maar met beelden. Prentenboeken zijn een belangrijke sector in de kinder- en jeugdliteratuur. De Vlaamse kinder- en jeugdliteratuur bestaat in het buitenland vooral via prentenboeken (enkele grote namen buiten beschouwing gelaten): bijvoorbeeld Klaas Verplancke en Carll Cneut. Carll Cneut werd zopas in Frankrijk bekroond met de Prix Octogone voor het beste prentenboek van 2002.
Auteurs genieten mee van het succes van de illustrator: de kwaliteit van het hele werk stijgt door goede prenten.
Besluit: illustratoren bepalen het gezicht en de kwaliteit van de Vlaamse kinder- en jeugdliteratuur. Een illustrator is een volwaardig auteur."

Ook in Nederland dienen illustratoren te worden erkend als volwaardig auteur. Ze moeten gebruik kunnen maken van subsidieregelingen zoals die thans uitsluitend gelden voor schrijvende auteurs. Ze werken immers aan precies hetzelfde literaire product! - Welbeschouwd is het merkwaardig dat in ons land de schrijvende auteurs van een kinderboek wel een werkbeurs krijgen zodat ze rustig aan een boek kunnen werken, terwijl de tekenende auteur van datzelfde boekwerk van dergelijke steun verstoken blijft. Datzelfde geldt uiteraard voor reisbeurzen. Veel illustratoren ervaren deze situatie als rechtsongelijkheid, en schrijvers kunnen niet anders dan beamen dat illustratoren worden achtergesteld.
De Gouden Penseelwinnares van dit jaar verwoordt het zo: "Soms werk ik twee jaar aan een prentenboek. Als dat boek dan niet goed verkoopt, heb ik een enorme strop."

Juist omdat er in het buitenland wel subsidiemogelijkheden bestaan voor illustratoren van kinderboeken, is het extra schrijnend dat in Nederland tekenaars van kinderboeken nauwelijks tot géén tegemoetkoming krijgen. Sommigen komen in aanmerking voor een startsubsidie van het Fonds BKVB als ze net zijn afgestudeerd van de kunstacademie, maar daarna houdt het op, enkele uitzonderingen daargelaten. Nederlandse illustratoren die bij het Vlaams Fonds voor de Letteren aankloppen krijgen nul op het rekest, omdat er geen Nederlandse regeling bestaat, zoals die er wél is voor Nederlandse en Vlaamse schrijvende auteurs.

In Vlaanderen zorgde de opbloei van de gesubsidieerde illustratiekunst mede voor een verbetering van het kunstonderwijs. Als illustratoren in Nederland even serieus genomen worden als schrijvers zal dit de kwaliteit van het illustratieonderwijs en het geïllustreerde kinder- en prentenboek stellig ten goede komen, waardoor er nieuwe en betere kansen voor dat boek ontstaan in binnen- en buitenland. Erkenning dat kinderboekillustratoren als beeldend auteur evenveel recht hebben op subsidiegelden als schrijvende auteurs, en het toekennen van die gelden aan illustratoren, is onontbeerlijk voor een gezonde ontwikkeling van het illustratievak.

Bij deze verzoeken wij u dringend illustratoren te erkennen als volwaardig auteur, de bestaande subsidiegelden óók ter beschikking te stellen aan deze beeldende auteurs, en er bij de overheid op aan te dringen dat voor een eerlijke, rechtvaardige en duurzame verdeling meer geld noodzakelijk is.

Frank Adam
Misja Baas
Joep Bertrams
Ann De Bode
Jet Boeke
Geerten Ten Bosch
Judith Ten Bosch
An Candaele
Carll Cneut
Jan Van Coillie
Lars Deltrap
Gerda Dendooven
Goele Dewanckel
Jacques Dohmen
Willy Van Doorselaer
Bibi Dumon Tak
Frank Eerhart
Els van Egeraat
Judith Eiselin
Remco Ekkers
Olivia Ettema
Tom Eyzenbach
Thijs Faas
Annelies Fontijne
Jeroen Funke
Annie van Gansewinkel
Paula Gerritsen
Tim Gladdines
Ingrid Godon
Rick de Haas
Annemarie van Haeringen
Hans Hagen
Monique Hagen
Peter van Harmelen
Jeroen Heeman
Hanneke van der Hoeven
Maria Holtrop
Mieke van Hooft
Philip Hopman
Mies van Hout
Nicolle van den Hurk
Yvonne Jagtenberg
Mark Janssen
Gertie Jaquet
Guida Joseph
Jan Jutte
Marijke Klompmaker
Simone Kramer
Jan Kruis
Johanna Kruit
Karin Kustermans
Hans Kuyper
Willem Lagerwaard
Joke van Leeuwen
Martine Letterie
Helma van Lierop
Elle van Lieshout
Ted van Lieshout
Joke Linders
Bas Maliepaard
Nanouk Masselink-Jutte
Tineke Meirink
Willemien Min
Hanz Mirck
Selma Noort
Erik van Os
Pauline Oud
Georgien Overwater
Sieb Posthuma
Anne Provoost
Rebecca van Rechem
Wouter van Reek
Daan Remmerts de Vries
Lydia Rood
Dieter Schubert
Ingrid Schubert
Jan Paul Schutten
Willy Schuyesmans
Theo Seesing
Jan Simoen
Carry Slee
Betty Sluyzer
Jan Smeekens
André Sollie
Gitte Spee
Anky Spoelstra
Karlijn Stoffels
Harmen van Straaten
Anne Takens
Toon Tellegen
Thé Tjong-Khing
Magda van Tilburg
Marit Törnqvist
Marijke Troelstra
Thomas de Veen
Fiel van der Veen
Edward van de Vendel
Els Vermeltfoort
Marita Vermeulen
Klaas Verplancke
Herman Verschuren
Rita Verschuur
Jeska Verstegen
Nico Visscher
Cor Visser
Marianne van Voorn
Kaat Vrancken
Jacques Vriens
Dannes Wegman
Sandra de Weijze
Sylvia Weve
Juliette de Wit
Leendert Witvliet
Alex de Wolf
Sieger Zuidersma