verb* 17xE: 2,49s Incipio igitur a primo lectoresque moneo ut accurate distinguant inter ideam sive mentis conceptum et inter imagines rerum quas imaginamur. Deinde necesse est ut distinguant inter ideas et verba quibus res significamus. Nam quia haec tria, imagines scilicet verba et ideae, a multis vel plane confunduntur vel non satis accurate vel denique non satis caute distinguuntur;
Related concepts: spreken, noemen, teken.
Sophisticated reflection about language use like in E does not appear from KV, although 369 testifies some consciousness of the arbitrary use of the linguistic sign: divine knowledge cannot be transmitted by words. The autor of the note 340 (Aangezien dat het wezen zonder wezentlijkheid begreepen wordt onder de beteekeningen der zaaken) further sophisticates this doctrine. Generally word is used plural for 'the words spoken' in non technical sense.
058 Tot hiertoe dan gesprooken van wat God is, zullen wij van sijn eijgenschappen maar gelijk als met een woord zeggen, hoe dat dezelve, welke ons bekent zijn, maar bestaan in twee, namelijk Denking en Uijtgebreijdheid: want hier spreeken wij maar alleen van eijgenschappen die [men] zoude eigene eijgenschappen Gods kunnen noemen, door de welke wij hem in zig zelf en niet als werkende buijten zig zelfs komen te kennen;
073 nu te doen met dubbelzinnigheid van woorden gelijk gemeenlijk het werk is der genen, die zig teegen de waarheid kanten;
076 hetwelk gij ook uijt mijne woorden klaar hebt konnen afneemen;
087 't Geen gij ook uijt mijne woorden hebt konnen afneemen;
268 dat het Verstaan(schoon het woord anders luijd) is een suijvere of pure [lijding];
281 Dit en zullen eenige mogelijk niet toestaan, om dat haar toescheijnt wel iets anders van de zaak te konnen bevestigen of ontkennen als haar van de zaake bewust is. Doch dit komt maar, omdat zij geen begrip hebben van het concept 't welk de ziele heeft van de zaak zonder of buijten de woorden. Weliswaar (als'r reeden zijn, die ons daartoe bewegen) dat wij aan andere door woorden of andere werktuigen van de zaak anders te kennen geven als er ons van bewust is; maar echter en zullen wij nooijt, noch door woorden, noch door eenige andere werktuijgen zo veel te weeg brengen, dat wij van de zaaken anders zouden gevoelen als wij er af gevoelen. Dats onmogelijk en klaar aan alle die welke ten eenenmaale buijten gebruijk van woorden of andere beduijdtekenen alleen op haar verstand acht neemen;
343 n en het zal't zelve zijn of wij hier 't woord opinie of passie gebruijken en zo is 't klaar waarom wij die, die door ondervinding in ons zijn, niet en konnen door de Reeden overwinnen;
368 Dewijle wij dan een zoodanig een gemeenschap tusschen God en de menschen stellen, zoo zoude men met recht mogen vraagen, hoe zich dan God aan de mensche kan bekend maaken en of zulks geschied off geschiede zoude konnen door gesprooken woorden off onmiddelijk zonder eenig ander dink te gebruijken door't welke hij het zoude doen;
369 Wij antwoorden >Deze word beantwoord. God en kan zich zelfs niet met woorden aan iemand bekend maaken en waarom], door woorden altijd niet want als dan most de mensch alvooren geweten hebben de beteikenisse van die woorden eerze tot hem gesproken wierden, als bij exempel, Zoude God aan de Israeliten gezeid hebben Ik ben Jehova uwe God, zo mosten zij dan al te vooren geweten hebben zonder de woorden, dat hij God was, eer zij konden verzekerd zijn dat hij het was: Want die stemme, donder en blixem wisten zij als doen wel dat God niet was, alschoon de stemme zij dat hij God was. en het zelve dat wij hier van de woorden zeggen, willen wij mede gezeid hebben van alle uijterlijke tekenen >Nog ook niet met eenig uijtterlijk teijken.]. en zo achten wij het dan onmogelijk dat God door middel van eenig uijtterlijk teeken zich zelve aan de menschen zoude konnen bekend maaken;
373 Zo dat wij dan eijndelijk besluijten, dat God, om zich zelfs aan de menschen bekend te maaken noch woorden, noch miraculen, noch eenig ander geschapen ding kan of behoeft te gebruijken, maar alleen zich zelve;
432 en dit is de oorzaak waarom wij in de beschrijving gebruijkt hebben deze woorden, dat de Idea is ontstaande uijt een voorwerp 't welk wezentlijk in de Natuur is;