Vietnamfilm
Vietnam

Vietnam-oorlogsfilms

"In oorlogen, meer dan waar elders in de wereld
gebeuren de dingen anders dan hoe men het verwacht,
en zien er van dichtbij anders uit dan van een afstand."
--Karl von Clausewitz

 

1969 (1988) van Ernest Thompson

Kiefer Sutherland is geweldig als de gevoelige jongen die tegen de oorlog is. Een verhaal over moeilijke tijden en moeilijke relaties. Twee jongens in een bekrompen stadje: terwijl de een dienst neemt in Vietnam, gaat de ander in de oppositie. Met o.a. Robert Downey jr., Kiefer Sutherland, Bruce Dern, Mariette Hartley en Winona Ryder.

 

A

Air America (1990) van Roger Spottiswoode
Mel Gibson speelt een non-conformistische piloot. Robert Downey jr. is zijn jonge maatje. Ze raken in de Vietnamoorlog betrokken bij opiumsmokkel. Een van de weinige komedies over de oorlog, gebaseerd op het boek Stars van Christopher Robbins. Met o.a. Mel Gibson en Robert Downey jr.
 

L’Amant (1991) van Jean-Jacques Annaud
Verfilming van de autobiografische bestseller van Marguerite Duras. Het verhaal over een Frans meisje, geboren in Indo-China, die zich noch bij haar familie, noch op school in Saigon thuis voelt. Ze begint een romance met een welgestelde Chinees. Oogstrelende fotografie en prikkelende liefdesscènes, bij schitterende teksten, buiten beeld gelezen door Jeanne Moreau. Met o.a. Jane March, Tony Leung en Frédérique Meiniger.
 

Apocalypse Now (1979) van Francis Ford Coppola
In opdracht van de CIA moet een kapitein (Sheen) in het geheim een kolonel (Brando) opsporen in de jungle van Vietnam. Naarmate hij verder doordringt in de rimboe, wordt hij steeds meer geconfronteerd met de misdadige handelingen van de Amerikanen. Brando is voor hem het levende bewijs van de beestachtigheid van de oorlog. Een visueel sublieme nachtmerrie, volgens velen de beste Vietnamfilm. Gebaseerd op het boek van Joseph Conrad, Heart of Darkness. Met o.a. Martin Sheen, Robert Duvall, and Marlon Brando.

 

B

Birdy (1984) van Alan Parker
Deze film, gebaseerd op William Whartons gelijknamige roman, handelt over vele dingen: vriendschap, oorlog en vogels. In een trieste buurt in Philadelphia ontmoeten twee jonge mensen elkaar. De een, Cage, is van het sportieve type. De andere, Modine, geobsedeerd door vogels. Dan komt de oorlog. Cage komt verminkt terug, Modine psychisch getraumatiseerd. Hij denkt dat hij een vogel is. Schitterend spel van beide hoofdrolspelers Nicolas Cage en Matthew Modine.

 

Born on the Fourth of July (1989) van Oliver Stone
Aangrijpend drama naar het autobiografische verhaal van rolstoelveteraan Ron Kovic (Cruise), oorspronkelijk een patriot voor God en vaderland, eenmaal terug uit Vietnam een verwoed anti-oorlogsactivist. Veel realistische beelden afgewisseld met tv-journaals e.d.. Deze film, de tweede van Stones Vietnamtrilogie, had een grote impact in de VS. Met o.a.  Tom Cruise, Willem Dafoe, Caroline Kava, and Raymond J. Barry.
 

C

Casualties of War (1989) van Brian de Palma
Een soldaat kijkt hulpeloos toe terwijl zijn kameraden een Vietnamees meisje verkrachten. Later slaagt hij erin de leden van zijn peloton voor het gerecht te krijgen. Surrealistische beeldmontages tonen mensonterende taferelen. Gebaseerd op een krantenartikel. Met o.a. Michael J. Fox en Sean Penn.

 

Cease Fire (1984) van David Nutter
Een veteraan lijdt onder de vertraagde gevolgen van een oorlogssyndroom, dat veroorzaakt werd door een afschuwelijk voorval. Pas als een kameraad zelfmoord pleegt geeft hij toe dat hij ergens aan lijdt. Naar het toneelstuk van George Fernandez, Vietnam Trilogy. Met o.a. Don Johnson en Lisa Blount.

 

Coming Home (1978) van Hal Ashby
Met idealisme trekt Dern ten strijde naar Vietnam, terwijl zijn vrouw (Fonda) in een hospitaal gaat werken. Hier ontmoet ze een halfverlamde soldaat (Voight). Dankzij elkaar leren zij zichzelf beter kennen. Als Dern terugkeert, zijn de poppen aan het dansen. Typisch Amerikaans melodrama, met de zinloosheid van de oorlog als thema. Met o.a. Jane Fonda, Jon Voight en Bruce Dern.
 

D

The Deer Hunter (1978) van Michael Cimino
Drie patriottische metaalarbeiders uit Pennsylvania vertrekken naar Vietnam, gebroederlijk zoals ze steeds op jacht gingen. Ze belanden in de gruwelijkheid van de oorlog. Die ervaring laat sporen na, waaraan ze kapot gaan. Een van de eerste en nog altijd meest controversiële Vietnamfilms. Met o.a. Robert De Niro, John Cazale, John Savage, Christopher Walken en Meryl Streep.
 

Distant Thunder (1988) van Rick Rosenberg
Een Vietnamveteraan die zich met anderen in de bergen had verstopt, komt tevoorschijn wanneer een vriend zelfmoord pleegt. Hij probeert zich aan de maatschappij aan te passen door een baantje en de kennismaking met de zoon die hij nooit kende. Met o.a. John Lithgow, Ralph Macchio en Kerrie Keane.

F

First Blood (1982) van Ted Kotcheff
Wanneer een Vietnamveteraan (Stallone) in een klein bergstadje arriveert, komt hij in de clinch met de autoritaire sheriff (Dehenny) en zijn sadistische trawanten. Wanneer ze hem tergen, komt zijn traumatische oorlogsverleden boven. Verblind door woede maakt hij amok in het rustige stadje. Eerste van drie Rambo-films. In Europa uitgebracht als ‘Rambo’. Naar een roman van David Morrell. Met o.a. Sylvester Stallone, Richard Crenna en Brian Dennehy.

 

Flight of the Intruder (1991) van John Milius
Stereotiepe oorlogsfilm, gesitueerd in 1972, hoofdzakelijk aan boord van een vliegdekschip met pilkoten die - gezien de vredesonderhandelingen in Parijs – Hanoi niet mogen bombarderen. Ze doen het toch. Naar een roman van Stephen Coonts. Met o.a. Danny Glover, Willem Dafoe, Brad Johnson en Rosanna Arquette.

 

For the Boys (1991) van Mark Rydell
Betty Midler is een all-round entertainer in topvorm tijdens WO II, Korea en Vietnam. Gefilmd in flash back, een nostalgisch verslag van de dagen dat de jongens vertroeteld werden met zang- en dansvoorstellingen. Caan is haar partner en aangever in deze onderhoudende komedie.

 

Full Metal Jacket (1987) van Stanley Kubrick.
Verfilming van een kort verhaal van Gustav Hasford. Een schokkend kijkje in een trainingskamp op Parris Island, en gevechtshandelingen in Vietnam. Steeds terugkerend thema van Kubrick is de ontmenselijking. De keizerstad Hué werd er in Engeland voor nagebouwd. Met o.a. Matthew Modine, Adam Baldwin en Vincent d’Onofrio.

 

G

Gardens of Stone (1987) van Francis Ford Coppola
Op de nationale begraafplaats Arlington komen in 1969 voortdurend nieuwe graven bij. Vandaag is het de beurt aan een jonge soldaat die er steeds van droomde te vechten en te sterven voor zijn land. Deze film van de maker van Apocalypse Now toont een andere kant van de oorlog: die van de gesneuvelden. De opstandige Caan wordt bijgestaan door de zachtaardige Jones. Naar een roman van Nicholas Proffitt. Met o.a. James Caan, Anjelica Huston en James Earl Jones.

 

Go Tell the Spartans (1978) van Ted Post
Lancaster, veteraan uit WO II en Korea, is rond 1964 militair adviseur in Vietnam en heeft zo zijn twijfels over de situatie. Hij krijgt bevel om een eenheid van slechtbewapende Vietnamezen te leiden. Ze worden door de Vietcong aangevallen en  samen met een Amerikaanse korporaal stelt hij alles in het werk om zijn manschappen te redden. Naar de roman van Daniel Ford, Incident at Muc Wa. Met o.a. Burt Lancaster en Craig Wasson.

 

Good Morning, Vietnam (1987) van Barry Levinson
De echte Adrian Cronauer was een dienstplichtige deejay bij de parate hap in Saigon in 1965. Een buitenbeentje die het beste voorhad met de Vietnamese bevolking. Hij werd verliefd op een plaatselijke schone, wier broer betrokken was bij de activiteiten van de Vietcong. Robin Williams (als Cronauer) draagt de film. Zijn radiomakerij wordt afgewisseld door hits uit die tijd. Ruzie met zijn superieuren kan niet uitblijven. Met o.a. Robin Williams, Forest Whitaker en Tung Thanh Tran.
 

The Green Berets (1968) van John Wayne
Ook als je de politieke verwikkelingen buiten beschouwing laat, had deze knipoog naar de Special Forces, met veel clichés, genoeg absurde situaties om iedereen aanstoot te geven. Aan het einde gaat zelfs de zon onder in het oosten. Havik John Wayne, rolmodel voor ultra-patriottische jongens, was zelf nooit soldaat. Met o.a. John Wayne, David Janssen en Aldo Ray.
 

H

Hamburger Hill (1987) van John Irvin
Koele, klinische en soms wat prekerige reconstructie van een slachtpartij in Vietnam. Troepen van de 101ste luchtlandingsdivisie leveren een strijd op leven en dood om een heuvel. Authentieke gevechtsscènes, maar weinig emotie. Met o.a. Michael Dolan, Anthony Barrile en Michael Patrick.

 

The Hanoi Hilton (1987) van Lionel Chetwynd
Hoe Amerikaanse krijgsgevangenen overleven in een van de beruchtste gevangenissen. Goedbedoeld, maar clichématig uitgewerkt. Met o.a. Michael Moriarty, Aki Aleong en Paul Le Mat.

 

Heaven and Earth (1993) van Oliver Stone
Na Platoon en Born on the Fourth of July de derde Vietnamfilm van de eigengereide Stone. Ditmaal staat de lijdensweg van de Vietnamezen centraal. Stone behandelt veertig jaar uit het leven van Le Ly Hayslip, hoe zij als kind opgroeide, gemarteld werd door Zuid-Vietnamezen en verkracht door de Vietcong, zwanger werd van een rijke man, met een Amerikaan naar de VS ontkwam, met nog een nastoot van ellende. Door haar boeddhistische levensvisie overleeft zij de ‘American dream’. Met o.a. Tommy Lee Jones, Joan Chen, Haing S. Ngor en Hiep Thi Le.

 

I

In Country (1989) van Norman Jewison
Een meisje vecht om de waarheid te kennen over haar vader die sneuvelde in Vietnam, voordat zij geboren was. Naar een roman van Bobbie Ann Mason. Met o.a. Emily Lloyd, Bruce Willis, John Terry en Joan Allen.

 

Indochine (1991) van Régis Wargnier
Een geschiedenis van menselijke relaties in de Franse kolonie Indo-China in de jaren dertig, tegen de achtergrond van ontwakend nationalisme. Eliane (Deneuve) leidt een rubberplantage, waar de inheemsen als koelies werken. Zij voedt de dochter op van haar omgekomen vriendin, een inlandse prinses. De komst van een jonge marinier brengt het zekere bestaan aan het wankelen. Spectaculaire opnamen van een verbijsterend mooi land. Met o.a. Catherine Deneuve, Vincent Perez en Jean Yanne.

 

The Iron Triangle (1989) van Eric Weston
De oorlog gezien door de ogen van ‘de vijand’. Een Amerikaanse officier wordt door jonge Vietcongstrijders gevangen genomen, maar zodra een officiële communistische functionaris uit Hanoi de gevangene opeist, werken de soldaat en de Vietnamezen samen om te overleven. Waar gebeurd verhaal, op basis van dagboekaantekeningen. Met o.a. Beau Bridges, Haing S. Ngor en Liem Whatley.

 

J

Jacknife (1989) van David Jones
Een Vietnamveteraan ontmoet een oude kameraad die bemoederd wordt door zijn zus en die lijdt aan het schuldgevoel de oorlog te hebben overleefd. Er bloeit een romance tussen de veteraan en de zus, waardoor de kameraad zijn houvast dreigt te verliezen. Naar het toneelstuk Strange Snow van Stephen Metcalfe. Met o.a. Robert De Niro, Ed Harris en Kathy Baker.

 

Jacob’s Ladder (1990) van Adren Lyne
Een veteraan ontdekt dat hij in Vietnam ongewild voorwerp was van een medisch experiment. Wat heeft het leger met hem uitgespookt? Hallucinerende film vol beklemmende scènes. Met o.a. Tim Robbins, Elizabeth Pena en Danny Aiello.

 

L

The Lost Command (1966) van Mark Robson
Een militair uit een eenvoudige Baskische boerenfamilie aanvaardt het commando over een stel losgeslagen para’s. Bij Dien Bien Phu lijden zij manmoedig de nederlaag, waarna ze de strijd in Algerije voortzetten. Met o.a. Anthony Quinn, Alain Delon en George Segal.
 

The Lover zie L’Amant

 

M

Missing in Action (1984) van Joseph Zito
Routineuze actiefilm zonder historische grond. Amerikaanse kolonel is ervan overtuigd dat er nog landgenoten gevangen zitten in Vietnam. Samen met een andere Vietnamveteraan dringt hij diep door in de jungle voor een geslaagde bevrijdingsactie. Dan stuiten ze op de vijand, die ze genadeloos afmaken. Sadistische beelden en een duidelijke boodschap: met dit soort Rambo-types was de oorlog nooit verloren. Met o.a. Chuck Norris, M. Emmett Walsh en James Hong.
 

O

Off Limits (1988) van Christopher Crowe
Onderzoek naar de moord op zes prostituees in Saigon in 1968. Het spoor leidt naar een Amerikaanse officier. Het onderzoek wordt van hogerhand tegengewerkt. Broeierige sfeer van de oorlog wordt voelbaar. Met o.a. William Dafoe, Gregory Hines en Amanda Pays.
 

P

Path to war (2002) van John Frankenheimer

"Johnson, Molenaar!" Toen het Vietnamconflict enorm uit de hand was gelopen werden er ook in Nederland demonstraties tegen de oorlog gevoerd. De slogan Johnson Moordenaar was verboden, want de Amerikaanse president was een bevriend staatshoofd en die mocht je niet beledigen. Maar zeggen dat hij een 'Molenaar' was mocht natuurlijk wel. Toch was het beeld wat demonstranten in de jaren '60 hadden van Lyndon B. Johnson waarschijnlijk niet helemaal terecht. Path to War schetst een beeld van een man die nooit oorlog wilde maar hem min of meer kreeg opgedrongen. In de hoofdrollen: Michael Gambon, Alec Baldwin en Donald Sutherland.

 

Platoon (1986) van Oliver Stone
Eerste deel van Stones Vietnam-trilogie. Kerels uit alle delen van de VS bevinden zich in de hete, vochtige jungle. Het peloton staat onder leiding van een tweetal sergeanten, de ene (Berenger) een onverschillige, rauwe bonk; de andere (Dafoe) een humane vent die iedereen fair wil behandelen, inclusief de vijand. Magistrale film met virtuoos geënsceneerde gevechtsscènes; zenuwslopende kijk op het oorlogsgeweld. Met o.a. William Dafoe, Tom Berenger, Charlie Sheen en Forest Whitaker.

 

Purple Hearts (1984) van Sidney J.Furie
Marinedokter wordt verliefd op verpleegster in Vietnam. Een van de weinige love stories in de Vietnamoorlog, maar te veel driestuiversroman om te overtuigen. Met o.a. Ken Wahl en Cheryl Ladd.

 

Q

The Quiet American (2002) van Philip Noyce

Saigon 1955. Tom Fowler (Caine), een cynische Britse oorlogscorrespondent, wordt ondervraagd over de dood van een jonge Amerikaanse diplomaat Alden Pyle. Fowler heeft hem goed gekend, niet alleen omdat Pyle op het punt stond met Fowlers ex-vriendin te trouwen. Pyle was in Vietnam met een geheime missie. Gebaseerd op Graham Greenes roman uit 1955. De overgang van de Franse naar de Amerikaanse bemoeienis met Vietnam vormt de politieke achtergrond. In 1958 heeft Joseph Mankiewicz de roman van Greene al eens verfilmd. Nu met o.a. Michael Caine, Do Thi Hai en Brendan Fraser.

 

S

Some Kind of Hero (1982) van Michael Pressman
Een zwarte Vietnamveteraan (Pryor) kan op een aantal verrassingen rekenen als hij na zes jaar krijgsgevangenschap thuiskomt. Zijn vrouw wil hem laten vallen, het leger wil niets meer van hem weten en de maatschappij wil alleen maar vergeten. Gebaseerd op een roman van James Kirkwood. Met o.a. Richard Pryor, Margot Kidder en Ray Sharkey.

 

T

Three Seasons (1999) van Tony Bui
Hoewel deze film werd aangekondigd als ‘de enige Amerikaanse film die helemaal in Vietnam gemaakt is, is er weinig Amerikaans aan. Centraal staat de toewijding van de Vietnamese bevolking tot de eigen cultuur. Drie levensverhalen zijn met elkaar verbonden: dat van Kien An, in een sanatorium lotusbloemen plukt; dat van de schuchtere, poëtische Dao; en de riksharijder Hai. Ex-marinier James Hagar (Keitel) is op zoek naar zijn Vietnamese dochter. Met o.a. Ngoc Hiep Nguyen, Manh Cuong Tran, Don Duong en Harvey Keitel.

 

Tigerland (1999) van Joel Schumacher

Een low budget film van good old Joel Schumacher, deels geïnspireerd op de Deense Dogma 95 cineasten. De film speelt zich geheel af in de VS. In tegenstelling tot geijkte Vietnamfilms gaat het hier louter om de angsten en morele dilemma’s die voortkomen uit het vooruitzicht te moeten doden of sterven. Bozz is een onhandelbare soldaat, veracht door zijn superieuren, die in de beslissende laatste week van het trainingsprogram in kamp Tigerland zichzelf bewijst. Met o.a.

Colin Farrell.

 

U

Uncommon Valor (1983) van Rod Amateau

Een Amerikaanse kolonel brengt de lichaamsdelen bijeen van de leden van het peloton van zijn zoon, na een mislukte uitbraakpoging van krijgsgevangenen. Op een waar verhaal gebaseerd. Bedoeld als pilotfilm voor een nooit gemaakte tv-serie. Met o.a. Gene Hackman, Robert Stack, Fred Ward en Patrick Swayze.
 

Bronnen:

- Robert Hofman’s Speelfilm Encyclopedie, zesde editie, Haarlem 1995.

- www.vietnamwar.com